Sáng 21/2, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ký sắc lệnh áp thuế 10% lên hàng hóa toàn cầu sau khi Tòa án Tối cao Mỹ hôm 20/2 chính thức bác bỏ thuế đối ứng của ông Trump. Thị trường hàng hóa và tài chính thế giới biến động mạnh.
Rạng sáng 21/2 (giờ Việt Nam), khoảng 3 giờ sau khi Tòa án Tối cao Mỹ đưa ra phán quyết bác bỏ chính sách thuế nhập khẩu, Tổng thống Donald Trump tổ chức họp báo tại Nhà Trắng tuyên bố ông vô cùng thất vọng với phán quyết của tòa và xấu hổ vì một số thành viên của tòa đã “không có đủ dũng khí để làm những điều đúng đắn cho đất nước".
Theo Tòa án Tối cao Mỹ, các thẩm phán hoài nghi về tính hợp pháp của các mức thuế đối ứng mà ông Trump áp đặt dựa trên Đạo luật Quyền Kinh tế Khẩn cấp (IEEPA) – một đạo luật được thông qua năm 1977 nhằm sử dụng trong các tình huống khẩn cấp quốc gia.
Trước đó, chính quyền ông Trump đã kháng cáo các phán quyết của tòa cấp dưới.
Thuế đối ứng được chính quyền ông Trump đưa ra hồi tháng 4/2025 với mức thuế từ 10-46% tùy vào mức thâm hụt thương mại và được xem là thuế "có đi có lại" đối với hàng hóa nhập khẩu với gần như toàn bộ đối tác thương mại nước ngoài của Mỹ nhằm giảm thâm hụt thương mại. Tuy nhiên, vài ngày sau, ông Trump đã hoãn áp dụng thuế này và đàm phán với nhiều nước. Mức thuế trung bình hiện là 17,4%.
Ông Trump cũng sử dụng đạo luật này để áp thuế mạnh lên Trung Quốc, Canada và Mexico, với lý do nạn buôn lậu ma túy vào Mỹ như một tình trạng khẩn cấp quốc gia.
Chánh án Tòa án Tối cao Mỹ John Roberts cho rằng, Tổng thống Trump đã không chỉ ra được sự ủy quyền rõ ràng từ Quốc hội để biện minh cho quyền lực mang tính đặc biệt và khác thường này. Theo đó, Mỹ không ở trong tình trạng chiến tranh với mọi quốc gia trên thế giới…
Giá vàng tăng vọt, chứng khoán tăng
Thị trường tài chính và hàng hóa thế giới biến động mạnh sau thông tin về phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ và động thái của Nhà Trắng.
Giá vàng đã tăng mạnh lên ngưỡng 5.050 USD/ounce sau khi lao dốc trong vài phiên trước đó, có lúc xuống 4.880 USD/ounce. Vàng tiếp tục tăng lên trên 5.100 USD/ounce vào sáng 21/2 trên thị trường châu Á sau khi ông Trump ký sắc lệnh áp thuế 10% lên hàng hóa toàn cầu sau phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ thuế đối ứng.
Ông Trump cho biết sẽ triển khai các phương án thuế quan thay thế, các biện pháp mới sẽ mạnh hơn và có thể mang lại nhiều tiền hơn.
Sắc lệnh áp thuế 10% là theo Điều 122 Đạo luật Thương mại năm 1974. Washington cũng sẽ khởi động thêm một số cuộc điều tra mới.
Sau phán quyết từ Tòa án Tối cao, Chính quyền Mỹ có thể phải hoàn trả 175 tỷ USD tiền thuế cho các doanh nghiệp đã nộp năm qua. Con số này vượt chi ngân sách năm tài chính 2025 của một số bộ của Mỹ.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia trên báo chí quốc tế, phán quyết của Tòa Tối cao Mỹ sẽ thu hẹp các lựa chọn áp thuế của Tổng thống Mỹ, buộc ông phải sử dụng những công cụ với tiến trình chậm hơn.
Nếu sử dụng Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974, ông Trump có thể áp thuế lên tới 15% trong thời hạn 150 ngày nhằm ứng phó với các vấn đề cán cân thanh toán "nghiêm trọng và lớn", nhưng không cần yêu cầu phải điều tra hay các thủ tục khác kèm theo.
Trước đó, chính quyền ông Trump được cho là đã tính đến khả năng phán quyết của tòa án Mỹ và đã có sẵn các kế hoạch dự phòng.
Thị trường chứng khoán Mỹ tăng khá mạnh trong phiên giao dịch đêm qua. Nhiều công ty nhập khẩu đã và có thể sẽ đệ đơn kiện đòi lại tiền thuế. Nhưng tình hình sẽ là “một mớ hỗn độn” và việc hoàn tiền sẽ rất phức tạp vì một số công ty có thể đã chuyển chi phí thuế cho người tiêu dùng. Ngoài ra, phán quyết cũng có thể gây bất ổn cho các thỏa thuận thương mại trị giá hàng nghìn tỷ USD mà Mỹ đã ký với nhiều nước.
Trong bối cảnh mọi thứ đều khó lường, vàng vẫn được dự báo đi lên. Nhiều tổ chức tài chính lớn trên Phố Wall vẫn tin rằng câu chuyện cấu trúc của vàng vẫn còn nguyên vẹn. Vàng được dự báo vẫn sẽ ở mức 4.500-6.600 USD/ounce trong năm 2026, so với mức đóng cửa năm 2025 là 4.341 USD.
JPMorgan cho rằng, giá vàng sẽ đạt 6.300 USD/ounce vào cuối năm 2026 dù có sự biến động gần đây trong ngắn hạn. Các ngân hàng trung ương sẽ mua 800 tấn vàng năm 2026. Còn UBS đã nâng dự báo giá vàng lên 6.200 USD/ounce vào giữa năm, từ mức 5.000 USD trước đó, với lý do nhu cầu đầu tư mạnh hơn dự kiến. Nhưng, ngân hàng này dự báo giá sẽ hạ nhiệt về 5.900 USD vào cuối năm sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ. Nếu căng thẳng địa chính trị leo thang, vàng có thể lên 7.200 USD/ounce. Deutsche Bank giữ nguyên dự báo 6.000 USD cho năm 2026.
