Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày thứ Tư cho biết ông và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã trao đổi về tình hình tại Iran trong một cuộc điện đàm “toàn diện”, trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục gia tăng.
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Xi Jinping trao đổi khi rời cuộc gặp song phương tại Sân bay Quốc tế Gimhae, bên lề Hội nghị cấp cao Hợp tác Kinh tế châu Á - Thái Bình Dương (APEC) ở Busan, South Korea, ngày 30/10/2025. (Ảnh tư liệu: Reuters/Evelyn Hockstein)
Ông Trump cho biết hai nhà lãnh đạo cũng bàn về hàng loạt vấn đề then chốt khác trong quan hệ Mỹ - Trung, bao gồm thương mại, Đài Loan (Trung Quốc) và kế hoạch của ông tới thăm Bắc Kinh vào tháng 4.
“Mối quan hệ với Trung Quốc, cũng như mối quan hệ cá nhân của tôi với Chủ tịch Tập, là cực kỳ tốt đẹp, và cả hai chúng tôi đều nhận thức rõ tầm quan trọng của việc duy trì điều đó”, ông Trump viết trên mạng xã hội sau cuộc gọi.
Chính phủ Trung Quốc, trong thông cáo về cuộc điện đàm, cho biết hai bên đã thảo luận về các hội nghị thượng đỉnh lớn mà mỗi nước sẽ đăng cai trong năm tới. Đây được cho là những dịp có thể tạo cơ hội để hai nhà lãnh đạo gặp trực tiếp. Tuy nhiên, phía Trung Quốc không đề cập đến chuyến thăm Bắc Kinh dự kiến vào tháng 4 của ông Trump.
Iran, hạt nhân và khả năng đối đầu quân sự
Cuộc trao đổi diễn ra khi căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang sau chiến dịch trấn áp các cuộc biểu tình trên toàn quốc tại Iran hồi tháng trước. Ông Trump nói đang cân nhắc khả năng hành động quân sự nhằm vào quốc gia Trung Đông này.
(Ảnh minh hoạ: Reuters)
Quan chức Mỹ và Iran ngày thứ Tư xác nhận hai bên sẽ tổ chức đàm phán cấp cao vào thứ Sáu (6/2) tại Oman. Cuộc gặp ban đầu dự kiến ở Thổ Nhĩ Kỳ nhưng được chuyển sang quốc gia vùng Vịnh theo đề nghị của Tehran. Một quan chức Nhà Trắng cho biết chính quyền Mỹ vẫn “rất hoài nghi” về triển vọng đạt đột phá, song chấp thuận thay đổi địa điểm vì tôn trọng các đồng minh khu vực.
Tháng trước, ông Trump tuyên bố Mỹ sẽ áp thuế 25% với hàng hóa nhập khẩu từ các nước làm ăn với Iran, trong khi Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất của Tehran.
Dù nhiều năm trừng phạt đã khiến Iran bị cô lập, nước này vẫn đạt gần 125 tỷ USD thương mại quốc tế năm 2024, gồm 32 tỷ USD với Trung Quốc, 28 tỷ USD với Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất và 17 tỷ USD với Thổ Nhĩ Kỳ, theo Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Đài Loan, Greenland và các điểm nóng chiến lược
Bắc Kinh tái khẳng định không từ bỏ mục tiêu “thống nhất” với Đài Loan. Tháng 12, Washington công bố gói bán vũ khí cho Đài Loan trị giá hơn 10 tỷ USD – động thái tiếp tục vấp phải phản ứng gay gắt từ Trung Quốc.
“Đài Loan sẽ không bao giờ được phép tách khỏi Trung Quốc. Mỹ phải xử lý việc bán vũ khí cho Đài Loan một cách thận trọng”, thông cáo phía Trung Quốc nêu rõ.
Hai bên không đề cập liệu vấn đề Greenland – vùng lãnh thổ Bắc Cực thuộc Đan Mạch – có được đưa vào chương trình nghị sự hay không.
Ông Trump nhiều lần cho rằng Mỹ cần kiểm soát hòn đảo chiến lược này để ngăn Trung Quốc và Nga mở rộng ảnh hưởng, song các chuyên gia bác bỏ nhận định về sự hiện diện quân sự của hai nước gần Greenland; Đan Mạch, Greenland và nhiều lãnh đạo châu Âu cũng phản đối các phát biểu đó.
Nuuk, Greenland. (Ảnh: REUTERS/Stoyan Nenov)
Cùng ngày, ông Tập còn điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin, trong bối cảnh hiệp ước kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng giữa Moskva và Washington sắp hết hạn. Đây sẽ là lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ không còn trần giới hạn đối với hai kho vũ khí hạt nhân lớn nhất thế giới.
Ông Trump nói muốn duy trì các giới hạn này nhưng kỳ vọng Trung Quốc tham gia một khuôn khổ mới. “Nếu gia hạn, tôi nghĩ Trung Quốc nên là thành viên”, ông nói với The New York Times hồi tháng trước.
Cuộc điện đàm cũng trùng thời điểm chính quyền Trump triệu tập hội nghị cấp bộ trưởng tại Washington với hàng chục quốc gia châu Âu, châu Á và châu Phi nhằm bàn cách xây dựng lại chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược mà không phụ thuộc Bắc Kinh – lĩnh vực Trung Quốc đang thống trị và giữ vai trò sống còn đối với các ngành công nghệ cao.
“Đây là cơ hội để tự chủ, không phải phụ thuộc vào bất kỳ ai ngoài chính chúng ta trong việc bảo đảm nguồn khoáng sản thiết yếu cho công nghiệp và tăng trưởng”, Phó Tổng thống JD Vance phát biểu.
