Trong năm 2025, thặng dư thương mại của Trung Quốc đã tăng lên mức kỷ lục gần 1.200 tỷ. Ảnh minh họa: Times of India
Theo Tân Hoa Xã đưa tin, hôm nay (19/1), Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố số liệu cho thấy, năm 2025, GDP nước này tăng 5%. Kết quả này này đạt mục tiêu mà Chính phủ Trung Quốc đặt ra đầu năm ngoái, là tăng trưởng "khoảng 5%".
Theo các chuyên gia, đà tăng trưởng của Trung Quốc được thúc đẩy một phần nhờ xuất khẩu khởi sắc. Xuất khẩu tăng cũng giúp quốc gia tỷ dân bù đắp được thách thức từ những lĩnh vực khác trong nước; đặc biệt là trong bối cảnh tiêu dùng nội địa của Trung Quốc vẫn ì ạch, thị trường bất động sản chưa thoát khủng hoảng.
Các công nhân trong nhà máy Gstar của Trung Quốc. Ảnh: Reuters
Trên thực tế, nền kinh tế Trung Quốc có dấu hiệu mất đà từ cuối năm 2025, khi GDP quý IV chỉ tăng 4,5%, tức là giảm so với 4,8% của quý III. Đây là tốc độ thấp nhất trong gần 3 năm.
Các nhà kinh tế học vẫn kêu gọi Trung Quốc tiến hành cải tổ cấu trúc nền kinh tế, nhằm tăng tiêu dùng nội địa, cũng như giảm phụ thuộc vào xuất khẩu. Các chuyên gia cho rằng, mô hình tăng trưởng hiện tại đang tiềm ẩn nhiều rủi ro trong dài hạn.
Theo ông Eswar Prasad, GS Chính sách thương mại và kinh tế học tại ĐH Cornell nhận định: "Đầu tư giảm sút cùng với tiêu dùng của các hộ gia đình yếu khiến kinh tế Trung Quốc ngày càng phụ thuộc vào xuất khẩu. Tình hình này không bền vững với cả Trung Quốc và kinh tế toàn cầu".
Trước đó vài ngày, dữ liệu thương mại công bố cho thấy Trung Quốc ghi nhận thặng dư thương mại kỷ lục gần 1.200 tỷ USD trong năm 2025, cao nhất từ trước tới nay. Đây chính là một con số phản ánh vai trò trụ cột của khu vực sản xuất - xuất khẩu trong việc ổn định tăng trưởng, tạo việc làm và duy trì nguồn thu ngoại tệ. Theo Reuters, con số gần 1.200 tỷ USD của Trung Quốc tương đương với GDP của Saudi Arabia – nền kinh tế lớn thứ 20 trên thế giới.
Đáng chú ý, thặng dư thương mại gần 1.200 tỷ USD của Trung Quốc không còn nằm yên trong kho dự trữ ngoại hối quốc gia như trước đây. Thay vào đó, phần lớn nguồn ngoại tệ này lại đang trong tay doanh nghiệp, ngân hàng thương mại và nhà đầu tư tư nhân, và sau đó nhanh chóng được đưa ra nước ngoài để mua cổ phiếu, trái phiếu và tài sản tài chính tại Mỹ, châu Âu và các thị trường mới nổi.
Bất chấp căng thẳng thương mại kéo dài với Mỹ và nhu cầu nội địa phục hồi chậm, kinh tế Trung Quốc đã hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 5% trong năm 2025. Ảnh: Reuters
Kinh tế tăng trưởng nhưng Trung Quốc vẫn phải đối mặt với "một kỷ lục buồn"
Đằng sau bức tranh tăng trưởng kinh tế, trong năm 2025, có một vấn đề nan giải mà Trung Quốc phải đối mặt đó là nhân khẩu học. Cụ thể, cùng ngày công bố số liệu kinh tế, nhà chức trách Trung Quốc cho biết tỷ lệ sinh trong năm ngoái của quốc gia này đã giảm xuống mức thấp nhất lịch sử, khi chỉ còn 5,63 trẻ trên 1.000 dân.
Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) hôm nay công bố tổng dân số của quốc gia này giảm 3,39 triệu người, xuống còn 1,405 tỷ dân. Đây cũng là năm thứ 4 liên tiếp Trung Quốc ghi nhận quy mô dân số thu hẹp, bắt đầu từ năm 2022.
Dân số Trung Quốc trong năm 2025 giảm 3,39 triệu người, đánh dấu năm thứ 4 liên tiếp sụt giảm. Ảnh: GT
Báo cáo của NBS chỉ ra rằng, tình trạng trên xuất phát từ mức chênh lệch ngày càng lớn giữa tỷ lệ sinh và tử. Trong năm 2025, chỉ có 7,92 triệu trẻ em chào đời, giảm mạnh so với mức 9,54 triệu của năm 2024. Ngược lại, số ca tử vong lại tăng từ 10,93 triệu lên 11,31 triệu người.
Đáng chú ý, Yi Fuxian, chuyên gia nhân khẩu học tại Đại học Wisconsin-Madison (Mỹ), so sánh số ca sinh năm 2025 chỉ tương đương với năm 1738 - thời điểm mà Trung Quốc mới có khoảng 150 triệu dân. Trong khi đó, ở chiều ngược lại, tỷ lệ tử vong 8,04 trên 1.000 dân là mức cao nhất kể từ năm 1968 ở Trung Quốc.
Việc dân số tiếp tục suy giảm đang làm gia tăng lo ngại về nguồn cung lao động trong trung và dài hạn ở Trung Quốc.
Hơn nữa, cấu trúc dân số già hóa nhanh cũng tạo áp lực lớn lên nền kinh tế của Trung Quốc, nhất là trong nỗ lực thúc đẩy tiêu dùng nội địa và kiểm soát nợ công. Số liệu của NBS cho thấy, nhóm người trên 60 tuổi hiện chiếm khoảng 23% tổng dân số. Thế nhưng, giới chuyên gia dự báo rằng, đến năm 2035, nhóm này sẽ đạt 400 triệu người, tương đương với dân số Mỹ và Italy cộng lại.
Ngoài ra, xu hướng ngại lập gia đình ở Trung Quốc cũng tác động trực tiếp đến bức tranh nhân khẩu học. Trong năm 2024, quốc gia tỷ dân chứng kiến tỷ lệ kết hôn giảm kỷ lục 20%, khi chỉ còn hơn 6,1 triệu cặp đôi đăng ký so với 7,68 triệu của năm trước đó.
Ở mặt chính sách xã hội, Chính phủ Trung Quốc cũng đã triển khai các gói hỗ trợ sinh con như trợ cấp tiền mặt cho gia đình có con nhỏ, đơn giản hóa thủ tục đăng ký kết hôn, đồng thời mở rộng giáo dục mầm non công lập miễn phí. Mặt khác, nhiều địa phương ở Trung Quốc còn đưa ra ưu đãi thuế, hỗ trợ nhà ở và kéo dài thời gian nghỉ thai sản.
Tuy nhiên, theo giới chuyên gia, những biện pháp này khó tạo ra sự đảo chiều rõ rệt trong ngắn hạn, nhất là khi chi phí nuôi con cao, thị trường lao động cạnh tranh khốc liệt, cùng gánh nặng chăm sóc gia đình vẫn là rào cản lớn đối với giới trẻ.
Bài tham khảo nguồn: Xinhua, CNBC, SCMP, Reuters
