Với 4 trường THPT chuyên tuyển sinh lớp 10 năm 2026, trường Trần Đại Nghĩa và Lê Hồng Phong là hai trường chuyên lâu đời, nổi tiếng và có vị thế đặc biệt trong hệ thống giáo dục TPHCM cũng như khu vực phía Nam.
Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa - từ Lasan Taberd đến trường chuyên hàng đầu
Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa có lịch sử hình thành từ năm 1874, khởi nguồn là Trường Lasan Taberd, do cha Henri De Kerlan, cha sở coi thánh đường Sài Gòn, bỏ tiền riêng sáng lập. Trường vốn là sản nghiệp của hội truyền giáo và từng có vai trò quan trọng trong việc đào tạo nhân tài thời bấy giờ.
Sau năm 1975, Trường Lasan Taberd được bàn giao cho Sở Giáo dục TPHCM. Năm 1976, cơ sở này trở thành Trường Trung học Sư phạm, với nhiệm vụ đào tạo giáo viên cấp I. Sau 25 năm, cơ sở vật chất của Trường Trung học Sư phạm được sử dụng để thành lập Trường THPT Trần Đại Nghĩa.
Năm 2002, UBND TPHCM cho phép chuyển Trường THPT Trần Đại Nghĩa thành Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa. Ngoài tuyển sinh lớp 10 chuyên, trường còn tuyển sinh lớp 6 theo cơ chế đặc thù riêng.
Đến năm 2024, UBND TPHCM tổ chức lại mô hình trường, tách thành Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa và Trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa. Hiện Trường THPT chuyên Trần Đại Nghĩa đặt tại Lô P2, khu tái định cư phường An Khánh, TP Thủ Đức (cũ), với cơ sở vật chất khang trang, hiện đại, tuyển sinh và đào tạo 10 lớp chuyên.
Mang tên Giáo sư, Viện sĩ, kỹ thuật quân sự Trần Đại Nghĩa, ngôi trường này nổi tiếng với chất lượng dạy học hàng đầu TPHCM và phía Nam, là nơi nhiều thế hệ học sinh đã thành danh trong các lĩnh vực học thuật, khoa học và công nghệ.
Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong - “vườn ươm” nhân tài phía Nam
Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong được xây dựng từ năm 1927 với tên gọi Collège Petrus Ký (Trung học Petrus Trương Vĩnh Ký). Từ mái trường này, nhiều thế hệ học sinh, thanh niên yêu nước đã tham gia các phong trào cách mạng chống Pháp, chống Mỹ, tiêu biểu như Trần Văn Ơn, Hồ Hảo Hớn, Nguyễn Thái Bình…
Ngay trong lòng chế độ thực dân Pháp, ngôi trường vẫn sản sinh nhiều nhà giáo, nhà khoa học, nhà cách mạng, văn nghệ sĩ nổi tiếng như: GS Nguyễn Văn Chì, GS Phạm Thiều, KTS Huỳnh Tấn Phát, GS.VS Trần Đại Nghĩa, GS.NS Lưu Hữu Phước, GS.NS Trần Văn Khê, GS Nguyễn Ngọc Trân…
Năm học 1976, trường chính thức mang tên Lê Hồng Phong. Đến năm học 1981-1982, tổ chuyên Toán đầu tiên được thành lập; 10 năm sau, trường được giao nhiệm vụ chuyên đào tạo học sinh giỏi cho TPHCM.
Năm 1995, Thủ tướng Chính phủ giao cho Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong trọng trách trở thành trung tâm chất lượng cao của các tỉnh, thành phía Nam. Hiện nay, trường tuyển sinh và đào tạo 12 lớp chuyên, được xem là “vườn ươm” nuôi dưỡng nhiều thế hệ học sinh tài năng của đất nước.
Hai trường chuyên mới sau sáp nhập: Hùng Vương và Lê Quý Đôn
Sau sáp nhập TPHCM với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu (từ 1/7/2025), thành phố có thêm 2 trường THPT chuyên, gồm:
Trường THPT chuyên Hùng Vương (Bình Dương cũ) được thành lập tháng 10/1995, hoạt động từ tháng 4/1996. Trường có nhiệm vụ đào tạo học sinh giỏi chất lượng cao, phục vụ sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương và đất nước. Hiện trường tuyển sinh và đào tạo 9 lớp chuyên.
Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (Bà Rịa - Vũng Tàu cũ) có tiền thân từ năm 1988, khi Sở GD-ĐT Bà Rịa - Vũng Tàu bắt đầu tuyển sinh các lớp chuyên Văn, Toán ở cấp THCS. Năm 1991, trường chính thức được thành lập theo quyết định của Chủ tịch UBND Đặc khu Vũng Tàu - Côn Đảo.
Hiện nay, trường được đầu tư cơ sở vật chất khang trang, hiện đại, tuyển sinh và đào tạo 7 lớp chuyên, từng bước khẳng định chất lượng đào tạo.
Sau sáp nhập, TPHCM giữ nguyên 198 đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Sở GD-ĐT, trong đó có 170 trường THPT và trường phổ thông nhiều cấp học. Như vậy, TPHCM mới sẽ có 4 trường THPT chuyên gồm: Lê Hồng Phong, Trần Đại Nghĩa, Hùng Vương và Lê Quý Đôn.
Theo dự kiến, kỳ tuyển sinh lớp 10 năm 2026, các trường chuyên này sẽ thi chung một môn chuyên trên toàn thành phố, tạo mặt bằng đánh giá thống nhất đối với học sinh dự thi.
