Một quả mìn trên tiền tuyến (Ảnh: Kyiv Post).
Một công ty Ukraine được ký hợp đồng sản xuất các loại mìn vốn rất cần thiết cho tiền tuyến đã bị cáo buộc chiếm đoạt gần 69,8 triệu USD tiền thuế của người dân, nhưng thay vào đó chỉ giao một lượng nhỏ mìn kém chất lượng hoặc thậm chí đôi khi phát nổ khi binh sĩ thao tác, Tổng công tố Ukraine Ruslan Kravchenko ngày 9/1 thông báo.
Ông Kravchenko cho biết văn phòng của ông đã tiến hành khám xét và thông báo cho 10 người rằng họ là các nghi phạm tiềm năng trong vụ việc.
Các thủ tục tố tụng tại tòa hiện vẫn chưa bắt đầu nhưng theo luật Ukraine, Văn phòng Tổng công tố là cơ quan trung ương chịu trách nhiệm truy tố hình sự.
Theo trang tin Glavkom, công ty tư nhân này đã ký 5 hợp đồng nhà nước với Cục Chính sách Quân sự - Kỹ thuật thuộc Bộ Quốc phòng, Cơ quan Mua sắm Quốc phòng và Bộ Tư lệnh Hậu cần của Lực lượng Vũ trang Ukraine, với tổng giá trị nếu thực hiện đầy đủ là khoảng 230 triệu USD. Theo các hợp đồng này, hơn 360.000 quả mìn các loại lẽ ra phải được cung cấp.
Ông Kravchenko cho biết văn phòng ông tiến hành điều tra khả năng gian lận trong việc thực hiện các hợp đồng sau khi nhận được báo cáo vào cuối năm 2024 từ nhiều đơn vị tiền tuyến về tình trạng “thiếu mìn nghiêm trọng” và các khiếu nại rằng những quả mìn được giao ra tiền tuyến hoạt động rất kém.
Văn phòng Tổng công tố đã thu thập bằng chứng cho thấy những nghi phạm dùng một công ty “ma” không có kinh nghiệm sản xuất để cung cấp mìn lỗi cho lực lượng vũ trang, đồng thời biển thủ các khoản thanh toán tạm ứng cho những hợp đồng mà không có hoạt động giao hàng thực tế. Trong số 10 người bị cáo buộc, có 4 người đã bị tạm giam.
Nếu bị truy tố và kết án theo các cáo buộc, các nghi phạm có thể bị cáo buộc gây thiệt hại tổng cộng khoảng 69,95 triệu USD cho nhà nước Ukraine, trong đó khoảng 13,29 triệu USD tiền thuế bị lãng phí cho các quả mìn lỗi đã giao, và khoảng 56,36 triệu USD bị ban lãnh đạo công ty chiếm đoạt với danh nghĩa thiết lập một dây chuyền sản xuất nhưng thực tế không bao giờ đưa vào vận hành.
Trước đó, Ukraine từng phanh phui những vụ gian lận hợp đồng quân sự lớn. Năm 2024, Ukraine phát hiện một vụ việc liên quan đến việc giao khoảng 100.000 quả đạn cối lỗi trị giá khoảng 40 triệu USD. Năm 2025, Ukraine tiếp tục phá một đường dây gian lận về ngân sách sản xuất quân phục ước tính 25-40 triệu USD. Các thủ tục tố tụng đối với những bị cáo trong hai vụ đó vẫn đang diễn ra.
Ông Kravchenko nói cuộc điều tra vẫn đang tiếp tục để xác định tổng giá trị thiệt hại, nhận diện các cá nhân liên quan, thu hồi tiền thất thoát cho nhà nước nếu có thể, cũng như truy tố và buộc những người có tội phải chịu án hình sự. Theo luật Ukraine, mức án cao nhất đối với tội tham ô hoặc sử dụng sai mục đích tiền nhà nước là 12 năm tù giam và tịch thu toàn bộ tài sản cá nhân.
Nếu những người liên quan đến việc cung cấp mìn kém chất lượng bị xác định là đã gây ra cái chết hoặc thương tích cho binh sĩ Ukraine, họ có thể đối mặt với các cáo buộc bổ sung về ngộ sát và/hoặc sơ suất hình sự, với mức án tối đa bổ sung 12 năm tù.
Ông Kravchenko không nêu tên công ty cũng như loại mìn được sản xuất. Báo cáo không làm rõ liệu các loại mìn sát thương cá nhân này có thực sự được sử dụng trong chiến đấu hay không. Nếu có, chúng có thể làm suy yếu hệ thống phòng thủ của quân đội Ukraine trước Nga.
Các kỹ thuật viên của Văn phòng Tổng công tố đã tự phân tích và kết luận rằng những vũ khí này không phù hợp sử dụng trong chiến sự vì độ tin cậy kém, khả năng sát thương không đủ khi phát nổ, và nguy hiểm cho binh sĩ khi thao tác.
Đại diện công ty tự thừa nhận rằng mìn đôi lúc không an toàn khi thao tác và có thể phát nổ một cách tự nhiên, trong khi ở những trường hợp khác lại không thể kích nổ như thiết kế. Phía công tố cũng tìm thấy đoạn hội thoại giữa 2 người được cho có liên quan trong đường dây, cho thấy chuỗi cung ứng đều nắm được khuyết điểm của sản phẩm nhưng việc giao hàng vẫn tiếp tục.
