Một nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí chuyên ngành Science cho thấy các cảm biến địa chấn có thể được tận dụng để phát hiện những vật thể đang lao xuống từ vũ trụ, một ứng dụng rất hữu ích trong bối cảnh rủi ro từ rác vũ trụ "rơi tự do" đang ngày càng lớn.
Cụ thể hơn, nhà khoa học hành tinh Benjamin Fernando từ Đại học Johns Hopkins (Mỹ) và kỹ sư Constantinos Charalambous từ Đại học Hoàng gia London (Anh) đã chứng minh rằng các cảm biến địa chấn có thể được tận dụng để kiểm soát rủi ro từ các vật thể "rơi tự do".
Một vật thể rực sáng trên bầu trời trong bức ảnh chụp từ TP Ventura, bang California - Mỹ tháng 4-2024, chính là mô-đun quỹ đạo Thần Châu 15 tái nhập bầu khí quyển - Ảnh: Christopher H./AMS
Từ lâu, cảm biến địa chấn đã được biết đến là có thể ghi nhận được tiếng nổ siêu thanh được tạo ra bởi sóng xung kích khi có một thiên thạch lao nhanh xuống Trái Đất.
Theo nhóm nghiên cứu, tối ưu hóa việc tận dụng hệ thống cảm biến địa chấn có thể giúp nhân loại phòng ngừa các mối đe dọa từ vũ trụ tốt hơn.
Ngoài thiên thạch, còn một dạng vật thể khác đe dọa người Trái Đất: Rác vũ trụ. Chúng ngày một gây quan ngại bởi số lượng vệ tinh cũ, hư hỏng trên quỹ đạo Trái Đất đang ngày một dày đặc.
Các vụ phóng tàu vũ trụ, vệ tinh cũng ngày một nhiều khi đường đua không gian giữa các cường quốc nóng lên.
Đôi khi các vật thể nhân tạo - là mảnh vỡ hoặc thậm chí cả một vệ tinh cũ, hoặc một phần của thiết bị phóng tàu - sẽ rơi ngược xuống Trái Đất.
Bất chấp các nỗ lực điều hướng mảnh vỡ xuống khu vực không người, đôi khi một số mảnh chưa cháy hết trong bầu khí quyển vẫn "hạ cánh" ngay giữa các cộng đồng dân cư.
Theo Science Alert, nhóm nghiên cứu Mỹ - Anh đã thử nghiệm phương pháp dùng cảm biến địa chấn để kiểm soát mảnh vỡ từ tàu Thần Châu 15 của Trung Quốc hồi năm 2024 và thu được kết quả tích cực.
Sau khi hoàn thành nhiệm vụ, mô-đun quỹ đạo Thần Châu 15 đã tái nhập bầu khí quyển Trái Đất ngay phía trên miền Nam California - Mỹ đầu tháng 4-2024.
Với kích thước 2,2 m và trọng lượng 1,5 tấn, nó đủ lớn để gây ra rủi ro hàng không lẫn gây nguy hiểm cho cơ sở hạ tầng trên mặt đất.
Các nhà nghiên cứu đã truy cập vào Mạng lưới địa chấn Nam California và Mạng lưới địa chấn Nevada, và tìm thấy các tín hiệu phù hợp với tiếng nổ siêu thanh từ vật thể này, tái tạo được hành trình bay của nó cũng như cách mà nó bị phá hủy.
Điều này cho thấy một phương pháp tương tự có thể được áp dụng trong tương lai, giúp báo động tức thời nếu có một vật thể không rơi an toàn như dự đoán.
