Một thế kỷ trước, nhắc đến "giàu", người ta nghĩ ngay đến những bữa tiệc thâu đêm và siêu xe nối đuôi nhau như trong tiểu thuyết The Great Gatsby. Thời đó, giàu đồng nghĩa với sự phô trương. Nhưng ngày nay, định nghĩa này đang thay đổi hoàn toàn vì một nghịch lý: Người kiếm được rất nhiều tiền lại đang cảm thấy mình nghèo đi.
Một hình ảnh trong phim The Great Gatsby, năm 2013. Ảnh: Independent
Nghịch lý 'triệu phú thấy nghèo'
Khảo sát mới nhất của The Times chỉ ra thực tế bất ngờ: 90% những người có thu nhập từ 100.000 đến 125.000 bảng mỗi năm (khoảng 3,2 - 4 tỷ đồng) không tự coi mình là người giàu. Ngay cả trong nhóm đã tích lũy được hơn một triệu bảng tiền mặt, 83% vẫn cảm thấy chưa chạm tới ngưỡng an toàn tài chính.
Báo cáo từ YouGov và HSBC cho thấy, chuẩn mực để được xã hội công nhận là "giàu" đã bị đẩy lên rất cao. Một cá nhân hiện cần thu nhập trung bình 213.000 bảng/năm (khoảng 6,8 tỷ đồng) - con số gấp 7 lần mức lương trung bình tại Anh - mới được xem là giàu có.
Giáo sư Aaron Reeves từ Trường Kinh tế London (LSE) giải thích, về mặt số học, một hộ gia đình cần khoảng 1,2 triệu bảng tài sản ròng để lọt vào top 10% giàu nhất. "Tuy nhiên, với giá nhà đắt đỏ tại London, con số triệu bảng đó với nhiều người không còn mang lại cảm giác giàu sang thực sự", ông nói.
Áp lực này càng nặng nề hơn trong kỷ nguyên mạng xã hội, nơi công chúng bị "bội thực" bởi hình ảnh cuộc sống xa hoa của tầng lớp 0,1% siêu giàu. Giáo sư Danny Dorling (Đại học Oxford) nhận định: "Một đất nước càng bất bình đẳng, những người giàu 'tầm trung' càng cảm thấy mình nghèo khó khi nhìn lên".
Sự trỗi dậy của 'chế độ thừa kế'
Cấu trúc tài sản tại Anh đã đảo chiều so với thế kỷ trước. Thập niên 1920, tiền bạc của giới quý tộc nằm ở đầu tư nước ngoài; nay tập trung vào bất động sản và quỹ hưu trí. Giá nhà tăng phi mã cùng chi phí giáo dục tư thục đắt đỏ khiến cảm giác an toàn biến mất.
Xã hội hiện đại đang chứng kiến sự trỗi dậy của "Inheritocracy" (Chế độ thừa kế). Việc mua nhà đối với thế hệ trẻ (Gen Z, Millennials) gần như bất khả thi nếu không có sự hỗ trợ tài chính từ bố mẹ ("Ngân hàng phụ huynh"). Sự nghiệp thành đạt không còn là yếu tố duy nhất quyết định sự sung túc; tài sản thừa kế mới là "tấm vé" bảo chứng cho địa vị.
Trong bối cảnh đó, biểu tượng của sự giàu có năm 2025 không còn là sự phô trương hào nhoáng. Giàu có hiện đại là khả năng tạo ra lớp đệm an toàn trước những biến động kinh tế: tiếp cận y tế tốt nhất, sức khỏe tinh thần ổn định và sự tĩnh lặng.
Ánh sáng xanh hy vọng của thế kỷ 21 không còn là những bữa tiệc xa hoa, mà là cảm giác an tâm - thứ ngày càng trở nên xa xỉ ngay cả với những người nắm trong tay tiền tỷ.
(Theo Independent)
