Một câu hỏi tưởng chừng rất đơn giản nhưng lại khiến nhiều doanh nghiệp phải chờ đợi: "Hôm nay doanh nghiệp đang lời hay lỗ?" Thực tế cho thấy, không ít ban lãnh đạo chỉ có thể trả lời câu hỏi này khi báo cáo cuối tháng được tổng hợp từ nhiều nguồn khác nhau. Khoảng trễ thông tin đó không chỉ là vấn đề kỹ thuật, mà là một rủi ro mang tính cấu trúc, đặc biệt trong bối cảnh thị trường biến động nhanh và biên lợi nhuận ngày càng mỏng.
Theo quan sát của ông Nguyễn Hữu Xuân - CEO Leandix, người có hơn 20 năm làm việc trong ngành ICT và hơn 10 năm trực tiếp tham gia triển khai các dự án ERP tại nhiều thị trường châu Á - Thái Bình Dương, rất ít doanh nghiệp gặp khó khăn vì thiếu cơ hội kinh doanh. Ngược lại, nhiều doanh nghiệp tăng trưởng nhanh lại lúng túng vì không nhìn thấy chính mình kịp thời. Khi thông tin đến muộn, các quyết định quản trị buộc phải mang tính phản ứng. Và trong kinh doanh, phản ứng chậm thường đi kèm với chi phí thực, dù không phải lúc nào cũng nhìn thấy ngay.
Tại Việt Nam, nhiều doanh nghiệp ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng trong giai đoạn đầu. Doanh thu tăng, đơn hàng nhiều, nhân sự mở rộng nhanh chóng. Tuy nhiên, khi quy mô vượt qua một ngưỡng nhất định, hệ thống vận hành bắt đầu xuất hiện những "điểm mù". Dữ liệu nằm rải rác ở nhiều phòng ban, mỗi bộ phận sử dụng một công cụ khác nhau. Ban lãnh đạo phải ghép các mảnh thông tin rời rạc bằng kinh nghiệm và cảm tính. Doanh nghiệp lớn lên, nhưng năng lực kiểm soát không theo kịp tốc độ tăng trưởng.
Trong thực tế triển khai, nhiều doanh nghiệp chỉ nhìn thấy doanh thu tăng mà không nhận ra tồn kho đang âm thầm bào mòn lợi nhuận, hay công nợ kéo dài khiến dòng tiền luôn trong trạng thái căng thẳng. Những vấn đề này không bộc lộ ngay lập tức. Chúng tích tụ dần theo thời gian và chỉ được nhận ra khi chi phí đã trở nên đáng kể. Lúc đó, doanh nghiệp mới thấy mình đã đi khá xa nhưng lại không thực sự rõ đang đứng ở đâu.
Lịch sử chuyển đổi số ở các thị trường phát triển cho thấy, sự khác biệt không nằm ở việc doanh nghiệp sử dụng phần mềm gì, mà ở cách họ nhìn thấy mình mỗi ngày. Dòng tiền, tồn kho, đơn hàng và hiệu suất bán hàng được cập nhật liên tục trên một hệ thống thống nhất. Khi dữ liệu minh bạch và kịp thời, các quyết định quản trị trở nên bình tĩnh hơn, ít mang tính phản ứng và ít rủi ro hơn. Điều này đặt ra một câu hỏi cho nhiều doanh nghiệp Việt: liệu cách quản trị như vậy có khả thi với nguồn lực và ngân sách thực tế?
Từ góc nhìn đó, Leandix theo đuổi triết lý Chuyển Đổi Số Tinh Gọn - coi chuyển đổi số không phải là một dự án công nghệ lớn, mà là một quá trình giúp doanh nghiệp nhìn thấy và hiểu đúng hoạt động cốt lõi của mình. Thay vì triển khai dàn trải nhiều hệ thống cùng lúc, cách tiếp cận tinh gọn tập trung vào việc kết nối trước những nghiệp vụ gắn trực tiếp với dòng tiền như bán hàng, kho, kế toán và công nợ. Khi những "mạch máu" này được thông suốt, bức tranh vận hành bắt đầu hiện rõ, tạo nền tảng cho các quyết định quản trị dựa trên dữ liệu thật.
Trong bối cảnh đó, các nền tảng ERP theo hướng mô-đun như Odoo được nhiều doanh nghiệp lựa chọn không phải vì tính "toàn năng", mà vì khả năng triển khai linh hoạt theo từng giai đoạn. Thay vì buộc doanh nghiệp phải thay đổi toàn bộ hệ thống cùng lúc, mô hình mô-đun cho phép bắt đầu từ các phân hệ cốt lõi, sau đó mở rộng dần theo nhu cầu và năng lực vận hành thực tế. Cách tiếp cận này phù hợp với triết lý chuyển đổi số tinh gọn, nơi giá trị không nằm ở mức độ phức tạp của hệ thống, mà ở khả năng sử dụng hiệu quả dữ liệu ngay từ sớm.
Theo kinh nghiệm triển khai, một sai lầm phổ biến trong nhiều dự án ERP là coi đây đơn thuần là bài toán công nghệ. Phần mềm được mua về, tùy biến sâu, nhưng lại không giúp ban lãnh đạo trả lời được những câu hỏi cốt lõi về dòng tiền và hiệu quả vận hành. Khi đó, hệ thống trở thành chi phí thay vì công cụ quản trị. Ngược lại, với cách tiếp cận tinh gọn go-live sớm, sử dụng dữ liệu thật và cải tiến dần theo thực tế vận hành ERP dần trở thành "bảng điều khiển" giúp doanh nghiệp quan sát chính mình mỗi ngày.
Chỉ sau một thời gian ngắn vận hành trên một nền tảng dữ liệu thống nhất, nhiều doanh nghiệp bắt đầu nhìn ra những vấn đề trước đây bị che khuất: tồn kho đang tác động thế nào đến lợi nhuận, công nợ ảnh hưởng ra sao đến dòng tiền, hay bộ phận nào đang vận hành kém hiệu quả. Khi dữ liệu được kết nối và cập nhật kịp thời, việc điều hành không còn dựa trên cảm tính, mà dựa trên những con số cụ thể.
Suy cho cùng, chuyển đổi số không phải để doanh nghiệp trông hiện đại hơn, mà để người lãnh đạo hiểu rõ doanh nghiệp của mình hơn. Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng khốc liệt, triết lý chuyển đổi số tinh gọn nhấn mạnh rằng doanh nghiệp không cần làm nhiều hơn, mà cần nhìn rõ hơn. Doanh nghiệp có thể tăng trưởng bằng nỗ lực, nhưng chỉ có thể tăng trưởng bền vững khi nhìn thấy chính mình mỗi ngày.
