Theo kết quả điều tra ban đầu của cơ quan công an trong vụ án tại Thanh Hóa, một số thực phẩm chức năng giảm cân bị thu giữ có chứa Sibutramine – hoạt chất bị cấm tuyệt đối trong sản xuất thuốc và thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Đây là chất có thể gây biến chứng tim mạch nghiêm trọng, đột quỵ và suy tim, đe dọa trực tiếp tính mạng người sử dụng.
Trước đó, Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) đã nhiều lần phát đi cảnh báo về các sản phẩm quảng cáo giảm cân “cấp tốc” có chứa các chất cấm nguy hiểm, điển hình là Sibutramine và Phenolphthalein.
Các loại thuốc, thực phẩm chức năng giả do cơ quan chức năng vừa thu giữ tại Thanh Hóa.
Sibutramine – “thủ phạm” bị cấm toàn cầu
Bác sĩ, TS. Lê Bá Ngọc (Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh) cho biết, Sibutramine là chất ức chế cảm giác thèm ăn, từng được sử dụng trong điều trị béo phì nhưng đã bị cấm sử dụng trên người do gây nhiều tác dụng phụ nghiêm trọng. “Sibutramine có thể gây đau tim, loạn nhịp tim, tăng huyết áp, đột quỵ, kích động, ảo giác và rối loạn tâm thần”, bác sĩ Ngọc cảnh báo.
Tại Việt Nam, từ năm 2010, Cục Quản lý Dược (Bộ Y tế) đã ngừng cấp phép nhập khẩu nguyên liệu Sibutramine. Đến tháng 4/2011, toàn bộ thuốc chứa hoạt chất này bị đình chỉ lưu hành, thu hồi và rút số đăng ký. Sibutramine cũng đã bị cấm tại Mỹ, Canada, châu Âu và nhiều quốc gia khác trên thế giới.
Theo bác sĩ Ngọc, các sản phẩm giảm cân không rõ nguồn gốc thường tạo hiệu quả “thần tốc” bằng cách ức chế thần kinh trung ương, gây chán ăn hoặc làm mất nước, chứ không hề tác động vào mỡ thừa. “Việc giảm cân này chỉ mang tính tạm thời, không bền vững và tiềm ẩn nguy cơ dị ứng, ngộ độc do người dùng không biết chính xác sản phẩm chứa chất gì, liều lượng ra sao”, bác sĩ Ngọc nhấn mạnh.
Bác sĩ cũng khẳng định, các quảng cáo kiểu “kẹo ngậm, trà, cà phê, viên uống giảm cân không cần ăn kiêng hay tập luyện” đang lan tràn trên Facebook, TikTok là sai sự thật và gây hiểu lầm nghiêm trọng.
Nguy cơ đột quỵ, tổn thương não, tử vong
Theo bác sĩ, TS. Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc (Bệnh viện Bạch Mai), Sibutramine thường được trộn vào nhiều loại thực phẩm hỗ trợ giảm cân.
Các sản phẩm này có thể chứa chất kích thích như Sibutramine, caffeine liều cao, thậm chí bột tuyến giáp động vật, buộc các cơ quan nội tạng, đặc biệt là tim mạch hoạt động quá mức để “đốt cháy năng lượng” mà không cần vận động. Đây là cơ chế phản khoa học và cực kỳ nguy hiểm, có thể gây biến cố tim mạch, tổn thương não, đột quỵ. Hệ lụy có thể bao gồm suy kiệt, suy gan thận, rối loạn điện giải, xuất huyết tiêu hóa, sốc phản vệ, nhồi máu cơ tim và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.
Bộ Y tế cấm tuyệt đối, nhưng vẫn bị lén trộn
Bác sĩ Dương Minh Tuấn, Khoa Nội tiết - Đái tháo đường (Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, dù Bộ Y tế đã cấm tuyệt đối Sibutramine, song nhiều cơ sở vẫn lén lút trộn chất này vào thuốc giảm cân để tạo hiệu quả nhanh, đánh trúng tâm lý muốn giảm cân cấp tốc của người tiêu dùng.
Các chuyên gia khuyến cáo, người có nhu cầu giảm cân cần đi khám, được bác sĩ tư vấn và xây dựng phác đồ phù hợp. Phương pháp an toàn và bền vững nhất vẫn là điều chỉnh chế độ ăn uống khoa học kết hợp tăng cường vận động thể lực.
“Thực phẩm chức năng hiện nay đang bị quảng cáo và hiểu sai rất nhiều. Người dân không nên mua các sản phẩm dùng trên cơ thể qua mạng xã hội, internet hay điện thoại. Cần lựa chọn sản phẩm của doanh nghiệp được cấp phép, mua qua kênh phân phối chính thức, có hóa đơn, nguồn gốc rõ ràng”, bác sĩ nhấn mạnh.
Dấu hiệu ngộ độc sibutramine:
Hồi hộp, tim đập nhanh, tăng huyết áp
Mất ngủ, lo âu, kích động, ảo giác
Buồn nôn, đau đầu, vã mồ hôi, run tay
Trong trường hợp nặng: tăng thân nhiệt, loạn nhịp tim, co giật, hôn mê, đột quỵ, thậm chí tử vong.
