Khác với hình ảnh “ngựa nước đại” – lao nhanh, bứt tốc trong thời gian ngắn – những người giỏi thường chọn cách làm việc như “ngựa bền sức”. Họ hiểu sự nghiệp không phải một cuộc đua nước rút, mà là marathon kéo dài hàng chục năm, nơi việc phân bổ năng lượng quan trọng không kém nỗ lực.
1. Kiệt sức không đến từ làm nhiều, mà từ làm không có chiến lược
Trong môi trường công sở hiện đại, rất nhiều người trẻ mang tâm thế “cứ bận là tốt”. Deadline nối deadline, KPI chồng KPI, lịch làm việc kín đặc trở thành thước đo cho sự chăm chỉ. Nhưng thực tế, bận rộn không đồng nghĩa với hiệu quả.
Những người có tư duy “chạy bền” sớm nhận ra rằng, thứ khiến họ kiệt sức không phải là khối lượng công việc, mà là việc lao vào làm mà không biết mình đang hướng tới điều gì. Họ tránh tình trạng “bận rộn vô nghĩa” – tức là làm rất nhiều việc nhỏ, gấp gáp nhưng không tạo ra giá trị dài hạn cho sự nghiệp.
Thay vì chỉ hỏi “xong việc chưa?”, họ tự hỏi “việc này giúp mình tiến xa hơn ở điểm nào?”. Khi mục tiêu dài hạn rõ ràng, việc chọn lọc công việc cần ưu tiên cũng trở nên dễ dàng hơn, từ đó giảm cảm giác mất kiểm soát – một trong những nguyên nhân lớn nhất dẫn đến burnout.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, burnout là phản ứng với căng thẳng nghề nghiệp kéo dài, biểu hiện qua kiệt sức cả thể chất lẫn tinh thần, mất động lực và giảm hiệu suất. Điều đáng nói là hội chứng này không chỉ xảy ra với người làm quá nhiều, mà đặc biệt phổ biến ở những người không có thời gian phục hồi.
2. Cân bằng công việc không phải khẩu hiệu, mà là chiến lược sinh tồn
Ở công sở, “cân bằng công việc – cuộc sống” thường bị xem là một khái niệm lý tưởng, khó áp dụng. Nhưng với người chạy bền, đây không phải lựa chọn cảm tính, mà là chiến lược để không gục ngã giữa đường.
Khi công việc chiếm trọn năng lượng, cơ thể và tinh thần sẽ sớm phát tín hiệu cảnh báo: mất ngủ, cáu gắt, không còn hứng thú với những niềm vui quen thuộc, thậm chí cảm thấy mọi nỗ lực đều vô nghĩa. Đó là lúc burnout bắt đầu hình thành.
Người có tư duy bền bỉ hiểu rằng, nghỉ ngơi không phải lười biếng, mà là một phần của hiệu suất. Họ chủ động giữ nhịp sinh hoạt ổn định, dành thời gian cho gia đình, bạn bè, vận động thể chất và sở thích cá nhân. Chính những “khoảng trống” này giúp họ quay lại công việc với năng lượng tốt hơn, thay vì cố gắng cạn kiệt từng ngày.
3. Phát triển kỹ năng là cách duy nhất để không phải chạy mãi
Một điểm khác biệt lớn giữa người chỉ chăm chỉ và người giỏi là tầm nhìn. Người chỉ tập trung hoàn thành công việc hôm nay thường bị cuốn vào vòng lặp lặp đi lặp lại. Người giỏi thì đầu tư vào thứ giúp họ không phải chạy liên tục trong tương lai: kỹ năng và khả năng thích ứng.
Khi môi trường làm việc thay đổi nhanh, việc liên tục học hỏi, nâng cấp bản thân giúp họ không rơi vào trạng thái lo lắng, sợ bị bỏ lại phía sau. Thay vì kiệt sức vì phải chứng minh mình luôn bận, họ tạo ra giá trị bằng năng lực ngày càng cao.
Đầu tư cho kỹ năng cũng là cách giúp sự nghiệp tiến xa mà không cần đốt cháy năng lượng. Bạn làm tốt hơn, nhanh hơn, chủ động hơn – và nhờ đó, có quyền lựa chọn nhịp độ phù hợp cho mình.
4. Burnout không phải thất bại, mà là tín hiệu cần điều chỉnh
Với người chạy bền, burnout không phải trạm dừng bắt buộc, mà là “đèn báo đỏ” cho biết đã đến lúc cần chậm lại. Khi nhận ra những dấu hiệu như mệt mỏi kéo dài, chán nản, mất động lực với công việc từng yêu thích, họ không cố gồng lên, mà dừng lại để tái cấu trúc cách làm việc.
Sự nghiệp không yêu cầu bạn phải chạy nhanh ở mọi thời điểm. Điều quan trọng là biết khi nào tăng tốc, khi nào giảm nhịp để phục hồi. Đặt mục tiêu rõ ràng, phân bổ năng lượng theo từng giai đoạn, duy trì cân bằng cuộc sống và chủ động điều chỉnh khi có dấu hiệu kiệt sức – đó chính là cách những người giỏi đi đường dài.
Người phụ nữ công sở hiện đại không cần lúc nào cũng là người chạy nhanh nhất. Điều họ cần là đủ tỉnh táo để biết: đi xa mới là thắng.
