Chánh án TAND tối cao mới đây công bố 10 án lệ mới để các tòa án nghiên cứu, áp dụng trong công tác xét xử kể từ 1.2.2026.
Một trong số án lệ có nội dung đáng chú ý là án lệ số 80, liên quan đến việc tặng cho vé số của vợ, chồng.
TAND tối cao công bố án lệ liên quan việc tặng cho vé số (ảnh minh họa)
ẢNH: V.P
Ông chủ thất hứa khi biết tờ vé số trúng độc đắc 2 tỉ
Vụ án được đề cập tại án lệ xảy ra vào tháng 1.2021. Bà Duyên, công nhân tại cơ sở sản xuất bàn ghế do ông Tiến (tên các nhân vật đã được thay đổi) làm chủ, đang cùng một số lao động khác làm việc thì ông Tiến đưa cho 1 tờ vé số. Khi đưa, ông Tiến nói nếu tờ vé số trúng thì sẽ chia đều cho các công nhân có mặt. Sự việc có nhiều người chứng kiến.
Chiều cùng ngày, bà Duyên nhờ người dò kết quả, phát hiện tờ vé số trúng giải độc đắc 2 tỉ đồng. Bà liền thông báo cho ông Tiến. Thấy đúng là trúng thưởng, ông Tiến cất tờ vé số vào túi áo, đảm nhận việc đi lãnh thưởng, hứa đến 29 tết âm lịch sẽ chia tiền cho mọi người.
Tin lời, bà Duyên để ông Tiến lo liệu. Tuy nhiên, đến hẹn, ông này chỉ cho các công nhân tiền tết chứ không thực hiện lời hứa chia thưởng vé số.
Bà Duyên cùng 17 công nhân bèn khởi kiện ông Tiến, yêu cầu chia đều mỗi người hơn 85 triệu đồng kèm theo lãi phát sinh, sau khi trừ thuế thu nhập từ số tiền trúng thưởng và khoản tiền mà ông Tiến đã chi tết.
Ngược lại, ông Tiến cho rằng chỉ đưa tờ vé số cho bà Duyên để nhờ dò kết quả chứ không có chuyện cho. Lĩnh thưởng xong, ông đã cho mỗi công nhân một số tiền làm quà tết, không ai thắc mắc gì về việc chia tiền thưởng, nên ông không đồng ý với yêu cầu của các nguyên đơn.
Tháng 8.2022, TAND H.Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long (cũ) xét xử sơ thẩm, buộc ông Tiến trả cho 18 nguyên đơn mỗi người hơn 42 triệu đồng, song không chấp nhận yêu cầu trả lãi.
Do cả bị đơn, nguyên đơn kháng cáo và viện kiểm sát kháng nghị, tháng 1.2023, TAND tỉnh Vĩnh Long (cũ) xét xử phúc thẩm, buộc ông Tiến phải trả cho 18 nguyên đơn mỗi người hơn 85 triệu đồng.
Vụ án chưa dừng lại khi ông Tiến tiếp tục có đơn đề nghị giám đốc thẩm. Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM (cũ) thì kháng nghị, đề nghị hủy toàn bộ 2 bản án đã tuyên.
Bằng chứng vạch trần lời nói dối của ông chủ
Tại phiên giám đốc thẩm, TAND cấp cao tại TP.HCM (cũ) nhận định rằng, việc ông Tiến đưa tờ vé số cho bà Duyên, cho dù là hợp đồng tặng cho (theo lời nguyên đơn) hay hợp đồng gửi giữ (theo lời bị đơn) thì đều không bắt buộc phải lập thành văn bản. Do đó, việc hai bên giao kết bằng lời nói là không vi phạm quy định về hình thức của hợp đồng.
Ông Tiến dù không thừa nhận cho bà Duyên tờ vé số, thế nhưng sau khi biết trúng thưởng đã tự ý cho thay thế và di dời vị trí camera quan sát diễn biến công việc thường ngày ở xưởng, không giải thích được lý do của hành vi này.
Ông Tiến cũng không trực tiếp mà giao cho người khác đi lĩnh thưởng, sau đó có lời khai mâu thuẫn về địa điểm lĩnh thưởng.
Một điểm bất thường nữa, ông Tiến cho các công nhân tiền tết từ 5 - 20 triệu đồng mỗi người, trong khi những năm trước đó chỉ cho khoảng 1 tuần lương, thấp hơn rất nhiều.
Tại phiên tòa sơ thẩm, một mặt ông Tiến bác bỏ yêu cầu khởi kiện của các nguyên đơn, nhưng mặt khác khi phía nguyên đơn yêu cầu trả thêm cho mỗi người 50 triệu đồng thì ông lại đồng ý trả thêm tổng cộng 200 triệu đồng.
Những tình tiết trên, theo tòa, chứng tỏ ông Tiến muốn che giấu việc trúng thưởng tờ vé số đã đưa cho bà Duyên.
Do đó, tòa sơ thẩm và phúc thẩm xác định ông Tiến đã cho bà Duyên cùng các công nhân tờ vé số, đồng thời ra điều kiện nếu trúng thưởng thì chia đều cho tất cả mọi người, là có cơ sở.
Đáng chú ý, trong quyết định kháng nghị, viện kiểm sát cho rằng tờ vé số là tài sản chung của vợ chồng ông Tiến, vì thế ông này chỉ có quyền định đoạt 50%.
Tuy nhiên, tòa giám đốc thẩm bác bỏ quan điểm trên. Bởi lẽ, tại thời điểm ông Tiến cho bà Duyên, mệnh giá tờ vé số chỉ là 10.000 đồng, so với chi phí tiêu dùng hàng ngày thì giá trị không đáng kể. Ông Tiến có thể tự ý định đoạt mà không cần phải có sự đồng ý của vợ.
"Phải xác định đối tượng của hợp đồng tặng cho tài sản giữa ông Tiến và các nguyên đơn là tờ vé số chưa mở thưởng chứ không phải là tờ vé số trúng thưởng", tòa lập luận.
Từ phân tích đã nêu, tòa giám đốc thẩm quyết định giữ nguyên bản án phúc thẩm, không chấp nhận kháng nghị của Viện trưởng Viện KSND cấp cao tại TP.HCM.
