Trong cơn lốc "lo âu giáo dục", không ít phụ huynh tin rằng muốn con thành công thì phải đăng ký kín lịch học thêm, đầu tư tối đa cho điểm số. Nhiều gia đình chấp nhận vay mượn, thắt chặt chi tiêu với hy vọng con "không thua ngay từ vạch xuất phát".
Thế nhưng thực tế ngày càng cho thấy một nghịch lý: không ít trẻ em lớn lên trong điều kiện giáo dục "tốt nhất" lại sớm chán học, phản kháng hoặc giỏi điểm số nhưng yếu kỹ năng sống. Trong khi đó, nhiều đứa trẻ xuất thân từ những gia đình bình thường lại tỏ ra tự tin, bền bỉ và có định hướng rõ ràng hơn khi trưởng thành.
Các chuyên gia giáo dục cho rằng, thứ thực sự quyết định tương lai của một đứa trẻ không nằm ở tài nguyên vật chất, mà nằm ở nhận thức và cách nuôi dạy của cha mẹ. Dưới đây là ba yếu tố cốt lõi.
1. Sự đồng hành và tấm gương của cha mẹ - "dinh dưỡng tinh thần" không gì thay thế
Một gia đình không có điều kiện cho con học thêm đắt đỏ, nhưng cha mẹ duy trì thói quen dành thời gian cho con mỗi ngày, cùng đọc sách, trò chuyện, trải nghiệm, lại thường nuôi dưỡng được những đứa trẻ có nội lực tốt.
Điều quyết định một đứa trẻ đi xa đến đâu lại không nằm ở tiền bạc hay tài nguyên giáo dục. Ảnh minh hoạ
Trẻ em học không chỉ từ lời dạy, mà chủ yếu từ cách cha mẹ sống. Khi cha mẹ yêu thích học hỏi, có kỷ luật với bản thân, biết tò mò với thế giới xung quanh, trẻ sẽ tự nhiên hình thành thái độ tương tự với việc học.
2. Khả năng chịu thất bại quan trọng hơn điểm số
Nhiều phụ huynh coi điểm số là thước đo duy nhất, vô tình biến mỗi kỳ thi thành một phiên toà phán xét. Trẻ làm sai thì bị trách mắng, thất bại thì bị so sánh, vấp ngã thì được "dọn đường" sẵn để không phải đau.
Hệ quả là trẻ sợ sai, sợ thua, sợ thử, dần hình thành tâm lý né tránh và thiếu tự tin. Một số nghiên cứu tâm lý cho thấy, trẻ được bảo bọc quá mức thường có khả năng chống chịu với áp lực kém hơn khi bước vào các giai đoạn cạnh tranh khốc liệt sau này.
Cha mẹ không cần giúp con tránh mọi thất bại, mà cần dạy con cách đứng dậy sau thất bại. Ảnh minh hoạ
Giáo dục hiện đại nhấn mạnh việc cha mẹ không cần giúp con tránh mọi thất bại, mà cần dạy con cách đứng dậy sau thất bại. Khi trẻ được phép sai, được hướng dẫn cách phân tích nguyên nhân và thử lại, chúng sẽ học được sự bền bỉ - yếu tố quyết định thành công trong dài hạn.
3. Tôn trọng sở thích là động lực học tập bền vững nhất
Không ít gia đình áp đặt suy nghĩ "học cái gì có lợi" thay vì "con phù hợp với điều gì". Trẻ bị ép học những môn không yêu thích, tham gia các lớp năng khiếu chỉ để "không thua kém bạn bè", dẫn tới mệt mỏi và chống đối.
Trong khi đó, nhiều trường hợp cho thấy khi trẻ được tôn trọng sở thích, dù đó là hội họa, âm nhạc hay một lĩnh vực ít "thời thượng", trẻ lại thể hiện sự tập trung, kiên trì và niềm vui học tập rõ rệt hơn. Các chuyên gia giáo dục chỉ ra rằng, cảm giác thành tựu trong lĩnh vực yêu thích có thể lan tỏa sang các mặt khác, giúp trẻ tự tin hơn trong học tập và cuộc sống.
Khi được tôn trọng sở thích, trẻ lại thể hiện sự tập trung, kiên trì và niềm vui học tập rõ rệt hơn. Ảnh minh hoạ
Giáo dục là một hành trình dài. Sự đồng hành của cha mẹ, khả năng đối mặt với thất bại và quyền được theo đuổi sở thích mới là những nền tảng giúp trẻ đi xa và đi vững. Trong một thế giới đầy biến động, điều tốt nhất cha mẹ có thể trao cho con không phải là lợi thế nhất thời, mà là năng lực tự đứng vững trước cuộc đời.
Theo Sohu
