Dù đã ngủ đủ giấc, bạn vẫn dễ cảm thấy mệt mỏi vào ban ngày. Thêm vào đó, cảm xúc của bạn cũng thất thường như thời tiết mùa xuân, lúc nắng lúc mưa. Thỉnh thoảng, bạn còn bị khô miệng, khát nước và mắt cũng khô rát. Tất cả những dấu hiệu này đều là lời nhắc nhở rằng đã đến lúc bạn cần chú ý dưỡng gan.
Trong hệ thống 24 tiết khí truyền thống, 15 ngày đầu tiên sau lập xuân được gọi là "đệ nhất hậu". Đây là giai đoạn dương khí bắt đầu sinh sôi, vạn vật trên mặt đất dần tan băng. Tương tự, "kho dự trữ" tích lũy suốt mùa đông trong cơ thể con người cũng cần được điều chỉnh lại. Y học cổ truyền cho rằng "xuân ứng can", nghĩa là mùa xuân tương ứng với gan. Lá gan được ví như vị tướng quân trong cơ thể, có nhiệm vụ điều hòa khí huyết và cảm xúc. Vào mùa xuân, khí gan hoạt động mạnh mẽ nhất. Nếu được chăm sóc đúng cách, sức khỏe cả năm của bạn sẽ có một nền tảng vững chắc.
Các nghiên cứu hiện đại cũng đã chứng minh quan điểm này. Vào mùa xuân, quá trình trao đổi chất của cơ thể tăng tốc, khiến gánh nặng cho gan cũng tăng lên. Bên cạnh đó, sự chênh lệch nhiệt độ ngày đêm lớn cũng đặt ra thách thức cho hệ miễn dịch. Việc nắm bắt 15 ngày vàng để điều hòa này giống như bạn đang thực hiện "tổng vệ sinh mùa xuân" cho cơ thể. Nó giúp loại bỏ những tích trệ của mùa đông và đón nhận nguồn năng lượng tươi mới của mùa xuân.
Lúc này bạn nên ăn 3 loại rau
1. Rau cải bó xôi (rau chân vịt)
Ảnh minh họa: Internet
Công dụng chính: Giúp dưỡng huyết, nhuận táo thông tiện. Đối tượng phù hợp: Những người thường xuyên thức khuya, mắt khô hoặc có sắc mặt xanh xao.
Tại sao rau cải bó xôi lại đặc biệt hiệu quả? Cải bó xôi được dân gian gọi là “hồng chủy lục anh ca” (vẹt xanh mỏ đỏ) do phần rễ màu đỏ rất quý giá, chứa nhiều chất sắt và vitamin K. Cải bó xôi mùa xuân sau khi trải qua sương giá thường có vị ngọt hơn và dễ hấp thu dinh dưỡng hơn.
Khoa học đã chứng minh rằng, lutein và zeaxanthin trong cải bó xôi hoạt động như “kính râm tự nhiên” cho đôi mắt. Hàm lượng vitamin C phong phú giúp cơ thể hấp thu sắt tốt hơn, từ đó cải thiện tình trạng thiếu máu và mệt mỏi thường gặp vào mùa xuân. Ngoài ra, chất xơ dồi dào còn hỗ trợ làm sạch đường ruột và giảm gánh nặng thải độc cho gan.
Cách chế biến thông thường (giữ lại 90% dinh dưỡng): Bạn hãy rửa sạch cải bó xôi và đừng vứt bỏ phần rễ. Sau đó, đun sôi nước, thêm vài giọt dầu ăn rồi chần cải bó xôi khoảng 30 giây. Vớt rau ra và rưới sốt mè hoặc nước sốt tỏi giấm lên trên. Cách làm này không chỉ loại bỏ axit oxalic mà còn giữ lại tối đa các dưỡng chất.
2. Rau ngải cứu dại (cải đắng)
Tại sao rau ngải cứu dại lại hiệu quả? Hương thơm độc đáo của rau ngải cứu dại đến từ tinh dầu thơm. Chất này có khả năng tác động trực tiếp lên gan, giúp giải tỏa uất khí. Loại rau này giống như một “người dọn dẹp” cho lá gan, nhẹ nhàng loại bỏ tích nhiệt.
Khoa học đã chứng minh rằng, các hợp chất terpene phong phú trong rau ngải cứu dại đã được nghiên cứu và xác nhận có tác dụng bảo vệ gan. Với hàm lượng kali cao và natri thấp, loại rau này còn giúp điều hòa huyết áp dễ biến động trong mùa xuân. Đặc biệt, các thành phần tạo hương thơm độc đáo còn có khả năng kích thích tiết dịch tiêu hóa.
Cách chế biến thông thường: Ngải cứu dại xào đậu phụ khô là sự kết hợp tuyệt vời nhất. Bạn hãy cắt ngải cứu dại thành từng đoạn, xào cùng đậu phụ khô ngũ vị, chỉ cần thêm một chút muối để nêm nếm là được. Protein từ đậu phụ kết hợp với chất xơ của ngải cứu dại sẽ bổ sung cho nhau, giúp tăng cường dinh dưỡng gấp đôi.
3. Rau hẹ
Công dụng chính: Ôn bổ can thận, hành khí hoạt huyết. Đối tượng phù hợp: Những người sợ lạnh, đau lưng mỏi gối hoặc thiếu năng lượng.
Tại sao rau hẹ lại hiệu quả? Rau hẹ còn có biệt danh đầy hình ảnh là “cỏ khởi dương”. Loại rau này có tính ấm nhưng không gây nóng, giúp dương khí trong cơ thể con người sinh trưởng tự nhiên như cỏ mùa xuân. Đối với những vấn đề về xương khớp thường gặp ở người lớn tuổi, rau hẹ có tác dụng dưỡng hộ đặc biệt.
Khoa học đã chứng minh rằng, các hợp chất chứa lưu huỳnh trong rau hẹ có thể thúc đẩy tuần hoàn máu cục bộ. Hàm lượng kẽm phong phú giúp duy trì chức năng bình thường của hệ miễn dịch. Ngoài ra, vitamin E và selen cũng phối hợp với nhau để bảo vệ tế bào gan.
Cách chế biến thông thường: Bánh hẹ trứng là lựa chọn tuyệt vời nhất. Bạn hãy cắt nhỏ rau hẹ trộn với trứng, sau đó dùng vỏ bánh làm từ bột mì nguyên cám để gói lại. Chiên bánh với ít dầu cho đến khi vàng đều hai mặt. Cách làm này vừa thỏa mãn vị giác, vừa kiểm soát được lượng dầu mỡ tiêu thụ.
3 lưu ý quan trọng
Ăn rau tươi, tránh rau cũ: Rau xanh mùa xuân càng tươi thì hiệu quả dưỡng gan càng tốt. Tốt nhất là mua về và dùng ngay trong ngày.
Ăn vừa đủ, không quá nhiều: Mỗi loại rau chỉ cần khoảng 150g mỗi ngày là đủ. Ăn quá nhiều có thể gây phản tác dụng.
Kết hợp hợp lý: Tuần thứ hai (giai đoạn thăng phát): Nên tăng cường rau hẹ và ngải cứu dại để thúc đẩy dương khí sinh sôi.
