Cuối năm là thời điểm lạ lắm. Không còn chạy KPI gấp gáp như tháng 11, cũng chưa hẳn bước sang một trang mới. Nó giống như khoảnh khắc đứng giữa hai năm, đủ chậm để nhìn lại xem mình đã sống với tiền ra sao. Và thường, chỉ đến lúc này người ta mới nhận ra vài sự thật phũ phàng.
1. Thu nhập tăng không đồng nghĩa với việc bạn giàu hơn
Rất nhiều người trong năm qua đã tăng lương, có job ngoài, có thêm dự án. Nhưng nhìn lại tài khoản cuối năm vẫn không khác mấy so với đầu năm. Lý do đơn giản: mức sống tăng theo thu nhập còn nhanh hơn cả tốc độ tiết kiệm.
Tiền nhiều hơn, nhưng áp lực cũng nhiều hơn. Cuối năm mới thấy rõ: giàu lên không phải là kiếm thêm bao nhiêu, mà là giữ lại được bao nhiêu.
Ảnh minh hoạ Pinterest
2. Không theo dõi chi tiêu = không thực sự biết mình sống tốn bao nhiêu
Cả năm có thể bạn vẫn thấy mình “chi cũng bình thường mà”. Nhưng khi cộng lại tiền thuê nhà, ăn uống, du lịch, shopping, cà phê, cưới hỏi, sinh nhật… con số tổng thường khiến người ta giật mình.
Bài học không phải là phải thắt lưng buộc bụng. Mà là nếu bạn không biết tiền đi đâu, bạn sẽ luôn cảm thấy thiếu dù thu nhập không hề thấp.
3. Quỹ dự phòng quan trọng hơn mọi kế hoạch đầu tư hào hứng
Năm nào cũng có một biến cố bất ngờ: thất nghiệp, bệnh, gia đình cần tiền, dự án đổ bể. Khi chuyện đó xảy ra, những kế hoạch đầu tư “lợi nhuận cao” không cứu được bạn nếu bạn không có tiền mặt.
Cuối năm nhìn lại mới thấy: an toàn tài chính nghe không cao siêu, nhưng là thứ giúp bạn ngủ ngon.
Ảnh minh hoạ Pinterest
4. Những quyết định tài chính tệ nhất thường được đưa ra khi cảm xúc cao nhất
Hào hứng vì tăng lương. Buồn vì chia tay. Chán vì công việc. Phấn khích vì trend đầu tư. Rất nhiều khoản chi lớn trong năm bắt đầu từ một cảm xúc mạnh. Cuối năm ngồi lọc lại, bạn sẽ thấy không ít quyết định được đưa ra không phải vì nó hợp lý, mà vì nó “giải toả được gì đó” lúc ấy.
5. Không có “năm tài chính hoàn hảo”
Sẽ luôn có một khoản chi ngoài kế hoạch. Một tháng vượt ngân sách. Một lần tiêu quá tay. Vấn đề không phải là không bao giờ sai, mà là sau mỗi lần như vậy, bạn có điều chỉnh hay không.
Cuối năm không phải để tự trách mình tiêu dở. Nó là lúc để nhìn lại mô hình mình đã sống suốt 12 tháng. Nếu mô hình đó khiến bạn liên tục căng thẳng, có lẽ năm sau cần thay đổi cấu trúc chứ không chỉ thay đổi quyết tâm.
Cuối cùng, bài học lớn nhất về tiền có lẽ là: tiền không tự làm bạn an tâm, nếu cách bạn sống với nó vẫn hỗn loạn. Và cuối năm là thời điểm hiếm hoi đủ yên để bạn nhìn thẳng vào điều đó.
Nếu phải mang theo một thứ sang năm mới, có lẽ không phải là mục tiêu “kiếm nhiều hơn”, mà là một hệ thống rõ ràng hơn.
