Từ bát canh đơn giản đến những món ăn cầu kỳ, mỗi quốc gia lại có một phong tục ẩm thực riêng, phản ánh niềm tin và ước vọng cho một khởi đầu thuận lợi.
Những món ăn “gửi gắm” ước mong đầu năm
Tại nhiều nước châu Á, ẩm thực đầu năm thường mang tính biểu tượng rõ nét. Ở Việt Nam, bánh chưng - bánh tét là món ăn không thể thiếu trên mâm cỗ tết.
Hình vuông, hình tròn của bánh tượng trưng cho đất trời, thể hiện ước mong đủ đầy, sung túc. Bên cạnh đó, thịt kho trứng, dưa hành hay canh măng cũng mang ý nghĩa sum vầy, viên mãn.
Tại Trung Quốc, người dân quan niệm ăn cá vào dịp năm mới sẽ mang lại dư dả, bởi từ “cá” đồng âm với “dư”.
Sủi cảo là một món ăn chủ yếu phổ biến ở Trung Quốc, đặc biệt trong các ngày lễ (Ảnh: Icook).
Sủi cảo cũng là món ăn phổ biến trong đêm giao thừa, với hình dáng giống thỏi vàng, tượng trưng cho tài lộc. Nhiều gia đình còn giấu đồng xu trong một chiếc sủi cảo, người ăn trúng được tin rằng sẽ gặp may mắn cả năm, theo China Daily.
Ở Nhật Bản, mâm cơm năm mới gọi là osechi-ryori gồm nhiều món nhỏ, mỗi món mang một thông điệp riêng. Đậu đen tượng trưng cho sức khỏe và sự chăm chỉ, trứng cá trích cầu mong con cháu đông đúc, còn tảo cuộn mang ý nghĩa hạnh phúc...
Osechi-ryori là bữa cỗ Tết truyền thống của Nhật Bản, gồm nhiều món ăn được chuẩn bị sẵn và bày trong hộp sơn mài nhiều tầng, tượng trưng cho những lời chúc phúc tốt lành cho năm mới (Ảnh: Tokyo Weekender).
Tại châu Âu, nhiều phong tục ẩm thực đầu năm cũng xoay quanh mong ước về tiền bạc và thành công.
Người Italy có truyền thống ăn đậu lăng trong đêm giao thừa. Những hạt đậu tròn, nhỏ được xem là biểu tượng của đồng tiền, càng ăn nhiều càng được cho là sẽ càng giàu có trong năm mới.
Ở Tây Ban Nha, đúng thời khắc chuyển giao năm cũ sang năm mới, người dân ăn 12 quả nho, mỗi quả tương ứng với một tháng trong năm. Nếu ăn kịp 12 quả trước khi chuông điểm xong, người đó được tin là sẽ gặp may mắn suốt cả năm.
Theo Deutsche Welle, tại Đức và một số nước Trung Âu, cá chép là món ăn truyền thống ngày đầu năm. Người dân thường giữ lại vảy cá chép trong ví với niềm tin tiền bạc sẽ sinh sôi, giống như những chiếc vảy lấp lánh.
Món ăn cầu sức khỏe, bình an
Không chỉ cầu tài lộc, nhiều quốc gia còn chú trọng đến sức khỏe và sự trường thọ trong lựa chọn món ăn đầu năm.
Ở Hàn Quốc, canh bánh gạo (tteokguk) là món ăn không thể thiếu. Người Hàn tin rằng ăn một bát canh bánh gạo đồng nghĩa với việc “thêm một tuổi”, đánh dấu sự trưởng thành và khởi đầu mới.
Tteokguk là món canh bánh gạo truyền thống nổi tiếng của Hàn Quốc, thường được ăn vào dịp đầu năm mới (Ảnh: Tara's Multicultural Table).
Tại Mỹ, đặc biệt là các bang miền Nam, người dân thường ăn đậu mắt đen kèm rau xanh trong ngày đầu năm. Đậu tượng trưng cho sự may mắn, còn rau xanh đại diện cho tiền bạc và sức sống.
Trong khi đó, tại Brazil, người dân có thói quen ăn lựu vào dịp năm mới. Họ giữ lại hạt lựu trong ví với mong muốn tài lộc dồi dào và cuộc sống sung túc.
Dù khác biệt về văn hóa và khẩu vị, các phong tục ẩm thực năm mới trên khắp thế giới đều có điểm chung là gửi gắm hy vọng vào một năm an lành, đủ đầy và thuận lợi.
Món ăn đầu năm vì thế không chỉ để thưởng thức, mà còn là cách con người thể hiện niềm tin vào những điều tốt đẹp phía trước.
Trong nhịp sống hiện đại, nhiều phong tục có thể đã thay đổi, nhưng ý nghĩa tinh thần vẫn còn nguyên vẹn. Một bữa ăn đầu năm ấm cúng, trọn vẹn, đôi khi chính là lời chúc may mắn giản dị nhất cho cả năm dài phía trước.
