Năm 2026, cuộc thi viết thư UPU lần thứ 55 có chủ đề: “Hãy viết thư cho một người bạn, giải thích vì sao sự kết nối giữa người với người lại cần thiết trong thế giới số”.
(Tiếng Anh là: Write a letter to a friend about why human connection matters in a digital world).
Chào cậu - người bạn phương xa,
Mình muốn kể cho cậu nghe một chuyện xảy ra ở lớp mà đến bây giờ mình vẫn còn suy nghĩ mãi. Nó bắt đầu từ một nhóm chat tưởng như vô hại.
Trong lớp mình có một bạn tên Mai, mới chuyển từ nơi khác tới. Mai xinh xắn, khá nhiệt tình nhưng lại không được lòng một số bạn gái trong lớp. Gần đây, một số bạn lập nhóm chat riêng để nói xấu Mai. Họ chụp lại những khoảnh khắc Mai trả lời sai, những tấm ảnh không đẹp rồi đăng lên kèm theo lời chế giễu. Điện thoại mình cũng rung lên liên tục vì những tin nhắn ấy. Mình đọc, thấy không đúng, nhưng lại chọn im lặng vì sợ bị cho là “khác phe”.
Tối hôm đó, mình suy nghĩ rất nhiều. Nếu mình tiếp tục im lặng, mình sẽ an toàn. Nhưng Mai thì sao? Mình quyết định nhắn vào nhóm chat rằng việc làm đó là sai và đề nghị mọi người dừng lại. Mình rất sợ bị phản ứng, nhưng điều bất ngờ là có vài bạn khác cũng lên tiếng đồng tình. Hôm sau, mình chủ động ngồi cạnh Mai và rủ bạn tham gia hoạt động của lớp. Không khí ban đầu còn gượng gạo, nhưng dần dần các bạn bắt đầu nói chuyện lại với Mai. Nụ cười của bạn quay trở lại, dù mình biết những tổn thương không thể biến mất ngay lập tức.
Qua câu chuyện ấy, mình nhận ra sự kết nối giữa con người trong thế giới số không chỉ là việc chúng ta có bao nhiêu bạn bè trực tuyến. Điều quan trọng hơn là chúng ta kết nối với nhau bằng thái độ gì. Phía sau mỗi tài khoản là một con người thật, có lòng tự trọng và cảm xúc. Khi chúng ta dùng công nghệ để chế giễu hay cô lập người khác, thế giới số trở thành một nơi lạnh lẽo và đáng sợ.
Theo mình, thế giới số giống như một chiếc loa phóng đại. Nó có thể phóng đại sự tử tế, nhưng cũng có thể phóng đại sự ác ý. Nếu người trẻ như chúng mình không học cách kết nối bằng sự tôn trọng và cảm thông, thì công nghệ càng phát triển, con người càng dễ xa nhau hơn. Bắt nạt trên mạng không chỉ là chuyện của riêng Mai hay của lớp mình. Nó đang xảy ra ở rất nhiều nơi, khiến nhiều bạn trẻ cảm thấy cô đơn và mất niềm tin vào bạn bè.
Sự kết nối giữa người với người vì thế trở nên cần thiết hơn bao giờ hết. Chúng ta cần kết nối để bảo vệ nhau, để dám lên tiếng trước điều sai và để nhắc nhau rằng lòng tử tế vẫn có sức mạnh. Một lời bênh vực đúng lúc có thể ngăn chặn một chuỗi tổn thương. Một hành động quan tâm có thể giúp ai đó cảm thấy mình không bị bỏ rơi.
Mình nghĩ trách nhiệm của thế hệ chúng mình không chỉ là sử dụng công nghệ thật giỏi, mà còn là học cách làm cho thế giới số trở nên nhân văn hơn. Khi mỗi người chọn lắng nghe, tôn trọng và bảo vệ người khác, mạng xã hội sẽ không còn là nơi gieo rắc nỗi buồn, mà trở thành không gian lan tỏa sự thấu hiểu.
Từ chuyện của Mai, mình tự hứa sẽ không đứng ngoài khi thấy ai đó bị tổn thương trên mạng. Mình muốn dùng sự kết nối để kéo mọi người lại gần nhau hơn, chứ không phải đẩy ai ra xa. Mình hy vọng chúng ta và cả những người trẻ khác sẽ cùng nhau xây dựng một thế giới số nơi con người được đối xử bằng sự tử tế.
