Sau khi bị sa thải khỏi công việc kỹ sư tại một nhà máy điện tử, Nhược Phàm từng nghĩ rằng mình chỉ cần một khởi đầu mới là có thể đổi đời. Nhưng hành trình về quê lập nghiệp của anh lại kết thúc trong nỗi tiếc nuối và một bài học có phần cay đắng.
Nhược Phàm sinh ra tại tỉnh Giang Tây (Trung Quốc), trong một gia đình nông dân nghèo. Cha mẹ anh quanh năm làm ruộng, chắt chiu từng đồng nuôi con ăn học. Sau khi thi đỗ đại học, anh rời quê lên thành phố Đông Quan học và làm việc.
Tốt nghiệp, Nhược Phàm vào làm kỹ sư tại một nhà máy điện tử với mức lương khởi điểm 4.500 NDT/tháng (15,3 triệu đồng). Một năm sau, anh kết hôn với cô vợ làm thư ký tại nhà máy nhựa, lương 3.500 NDT/tháng (11,9 triệu đồng). Hai vợ chồng trẻ sống tiết kiệm hết mức, mỗi năm chỉ dành dụm được khoảng 50.000 NDT (170 triệu đồng).
Ảnh minh họa
Công việc ở nhà máy tuy ổn định nhưng không nhiều cơ hội thăng tiến. Thời gian rảnh, Nhược Phàm thuê một gian hàng nhỏ 10m2 ở khu phố đêm để bán quần áo. Chiều tan làm lúc 6h, anh lại vội đến mở cửa hàng, đến 11h đêm mới về. Nhờ nằm trong khu vực đông công nhân, việc kinh doanh mang lại cho vợ chồng anh một khoản thu nhập nhỏ nhưng ổn định. Sau vài năm tích cóp, đến năm 2015, họ đã có trong tay 200.000 NDT (680 triệu đồng).
Khi đó, giá đất ở Đông Quan chưa quá cao: Trong nội thành khoảng 15.000 NDT/m2 (51 triệu đồng), ngoại ô khoảng 6.000 NDT/m2 (20,4 triệu đồng). Không muốn mãi đi thuê nhà, vợ chồng Nhược Phàm quyết định mua căn hộ 80m2 ở ngoại thành với giá khoảng 500.000 NDT (khoảng 1,5 tỷ đồng). Cuộc sống dần ổn định, họ sinh thêm hai con. Dù chi phí sinh hoạt tăng lên, nhưng mọi thứ vẫn trong tầm kiểm soát.
Sau 7 năm làm việc, lương của Nhược Phàm tăng lên 7.000 NDT/tháng (23,8 triệu đồng), cuộc sống tưởng chừng đi vào guồng. Anh tin rằng chỉ cần vài năm nữa, mình sẽ được thăng chức, mức thu nhập sẽ cao hơn nhiều. Nhưng năm 2019, biến cố ập đến. Nhà máy làm ăn thua lỗ, anh bị sa thải. Ban đầu, Nhược Phàm không quá lo lắng, nghĩ rằng với hơn 7 năm kinh nghiệm kỹ sư, anh sẽ sớm tìm được việc mới. Thế nhưng, mọi thứ không như anh tưởng.
Các nhà máy nhỏ trả lương quá thấp, lại phải làm thêm liên tục. Còn những công ty lớn thì đòi hỏi kỹ năng vận hành thiết bị hiện đại mà Nhược Phàm chưa từng được đào tạo. Sau nhiều vòng phỏng vấn thất bại, anh bắt đầu rơi vào khủng hoảng. Một tháng trôi qua, tiền tiết kiệm dần cạn, còn công việc mới thì vẫn biệt tăm. Đúng lúc đó, người anh họ ở quê liên lạc và gợi ý: “Ở huyện mình vừa mở trung tâm thương mại lớn, chỗ đó mà mở nhà hàng lẩu thì chắc chắn đông khách”.
Nghe lời anh họ, Nhược Phàm về quê khảo sát. Khu trung tâm mua sắm mới nằm ngay vị trí đắc địa, lượng người qua lại tấp nập. Anh họ Nhược Phàm từng có kinh nghiệm quản lý nhà hàng, tỏ ra rất tự tin: “Mở ở đây, đảm bảo lãi lớn”. Nhược Phàm bắt đầu thấy đây có thể là lối thoát cho mình. Nhưng muốn khởi nghiệp thì cần vốn. Sau nhiều đắn đo, anh quyết định bán căn nhà ở Đông Quan với giá 1 triệu NDT (khoảng 3 tỷ đồng), cộng thêm tiền tiết kiệm để về quê chung vốn mở nhà hàng.
Ảnh minh họa
Thời gian đầu, công việc kinh doanh khá tốt, doanh thu ổn định. Nhưng chỉ sau vài tháng, lượng khách bắt đầu giảm. Khu trung tâm dù mới khai trương nhưng lại vắng dần do. Cạnh tranh gia tăng, chi phí vận hành quá lớn. Dù đã thay đầu bếp, thêm món mới để hút khách, nhưng doanh thu vẫn lao dốc. Không gồng nổi lỗ, anh họ Nhược Phàm tuyên bố rút vốn.
Nhược Phàm sau đó vẫn cố trụ tiếp, nghĩ “lấy công làm lãi”. Nhưng tình hình không khá hơn. Sau tròn một năm, hợp đồng thuê mặt bằng hết hạn, chủ nhà lại tăng giá thuê. Không còn vốn, Nhược Phàm đành thanh lý toàn bộ nhà hàng để gỡ gạc chút ít. Nhưng sau khi tính toán, anh nhận ra mình không chỉ mất toàn bộ khoản đầu ban đầu, mà còn nợ thêm vì phải bù chi phí duy trì.
Từ một kỹ sư có nhà ở thành phố, sau hơn 1 một năm về quê lập nghiệp, Nhược Phàm mất tất cả. Anh trở lại điểm xuất phát, không còn nhà, cũng chẳng còn vốn. “Giờ nghĩ lại mới thấy tôi đã tự hại mình. Tôi tưởng rằng chỉ cần tiền là có thể mở nhà hàng, nào ngờ kinh doanh còn cần nhiều hơn thế: kiến thức, kinh nghiệm, khả năng quản lý và cả sự kiên nhẫn” - Anh nói.
