Cái mệt lớn nhất của người đi làm: muốn quá nhiều trong cùng một lúc
Nhà văn Lưu Na từng nói: "Trong đời người, tâm thái nguy hiểm nhất chính là vừa muốn, vừa muốn, còn muốn nữa".
Câu nói này nghe có vẻ đơn giản, nhưng lại chạm đúng một vấn đề rất phổ biến trong môi trường làm việc hiện nay: con người ngày càng mệt mỏi không hẳn vì làm việc quá nặng, mà vì muốn quá nhiều thứ cùng lúc.
Rất nhiều người bước vào công việc với kỳ vọng: vừa muốn thu nhập tốt, vừa muốn được tôn trọng, vừa muốn môi trường công bằng, lại vừa muốn cảm xúc tích cực mỗi ngày. Khi những điều đó không xảy ra đồng thời, họ nhanh chóng thất vọng, bức bối và cảm thấy mình bị đối xử bất công. Nhưng thực tế là, với đa số người bình thường, một công việc rất khó có đủ cả ba yếu tố: tiền bạc, thể diện và cảm xúc. Thường chỉ có thể chọn một hoặc hai, và phải chấp nhận đánh đổi phần còn lại.
Có một câu nói được truyền tai nhau rằng: Tiền bạn kiếm được không chỉ đến từ công việc bạn làm, mà còn từ những ủy khuất bạn phải chịu. Nghe có vẻ tiêu cực, nhưng nhìn thẳng thì đó là sự thật. Đi làm không chỉ là hoàn thành nhiệm vụ, mà còn là chịu áp lực, nhẫn nhịn, và đôi khi là bất công. Khi kỳ vọng quá cao về sự "dễ chịu", mỗi va chạm nhỏ cũng trở thành một tổn thương lớn.
Nhiều nghiên cứu tâm lý cho thấy: khi con người đặt ra quá nhiều mong đợi mâu thuẫn, não bộ luôn ở trong trạng thái căng thẳng. Vừa muốn tiến nhanh, vừa muốn nhẹ nhàng; vừa muốn tiền, vừa không muốn áp lực. Kết quả là cảm giác kiệt sức kéo dài, dù công việc chưa hẳn đã quá nặng. Mệt mỏi lúc này không đến từ khối lượng công việc, mà đến từ sự bất mãn trong lòng.
Biết mình đang ưu tiên điều gì, cuộc sống sẽ bớt nặng hơn
Nhà văn Mạc Ngôn từng nói rằng người càng thành công thì càng phải chịu nhiều ủy khuất. Điều này không có nghĩa là phải chấp nhận bị đối xử tệ, mà là hiểu rằng: trên con đường đạt được mục tiêu dài hạn, khó chịu là điều khó tránh. Khác biệt nằm ở chỗ, có người xem đó là cái giá cần trả, có người lại coi đó là sự xúc phạm không thể chấp nhận.
Một blogger tài chính từng nói nửa đùa nửa thật: Nếu đi làm mà lúc nào cũng thấy vui vẻ, thì chỉ có ba khả năng: mới vào làm, sắp nghỉ việc hoặc có vấn đề về tâm lý. Thực tế, công việc ổn định hiếm khi mang lại niềm vui liên tục. Thứ nó mang lại nhiều hơn là cảm giác tiến lên, chậm nhưng chắc. Nếu cứ đòi hỏi công việc phải khiến mình hạnh phúc mỗi ngày, thì rất dễ rơi vào thất vọng.
Có một quan điểm đáng suy nghĩ: mỗi giai đoạn đời người cần có một "nhiệm vụ chính" . Nếu ở giai đoạn này, nhiệm vụ chính của bạn là kiếm tiền, thì việc công việc không mang lại nhiều cảm xúc tích cực, hoặc phải hy sinh một phần thể diện, là điều có thể hiểu được. Ngược lại, nếu nhiệm vụ chính là cân bằng cuộc sống, thì thu nhập cao có thể không còn là ưu tiên hàng đầu. Vấn đề không nằm ở việc chọn gì, mà nằm ở chỗ có chọn hay không.
Một câu chuyện thường được nhắc đến kể về hai người cùng xuất phát điểm. Một người chấp nhận làm việc vất vả, chịu áp lực, ít đòi hỏi môi trường phải hoàn hảo, nhờ đó tích lũy được kinh nghiệm và thu nhập. Người kia luôn tìm kiếm nơi làm việc "dễ chịu hơn", "công bằng hơn", nhưng lại liên tục phải đổi việc, thu nhập không ổn định. Không ai sai hoàn toàn, nhưng kết quả khác nhau vì cách họ đặt kỳ vọng khác nhau.
Với đa số người, công việc chỉ nên là công cụ để duy trì cuộc sống, chứ không phải nơi gánh hết mọi nhu cầu tinh thần. Khi bớt kỳ vọng vào việc công việc phải "chữa lành" mình, con người lại có thêm năng lượng để chăm sóc bản thân, xây dựng mối quan hệ và phát triển những giá trị khác ngoài công việc.
Cuối cùng, điều khiến con người mệt mỏi nhất không phải là chịu khổ, mà là vừa muốn kiếm tiền, vừa muốn thoải mái, vừa muốn được công nhận, nhưng lại không chấp nhận đánh đổi. Khi biết mình đang ưu tiên điều gì, và chấp nhận phần còn lại, cuộc sống không hẳn dễ hơn, nhưng chắc chắn sẽ nhẹ hơn rất nhiều.
