Một trường hợp đang khiến nhiều phụ huynh giật mình cảnh tỉnh: một bé gái mới 5 tuổi nhưng đã có dấu hiệu ngực to bất thường, xuất hiện khí hư dính quần lót, những biểu hiện vốn chỉ gặp ở lứa tuổi dậy thì. Khi được đưa đi khám, bác sĩ phát hiện tuổi xương của trẻ đã vượt trước tuổi thật tới 3 năm, nguyên nhân không đến từ bệnh lý nội tiết trung ương mà lại xuất phát từ những thói quen sinh hoạt quen thuộc trong gia đình.
Theo chia sẻ của bác sĩ Ling Yizhi, chuyên khoa Nhi tại Bệnh viện Wan Fang, thành phố Đài Bắc (Đài Loan, Trung Quốc), kết quả kiểm tra cho thấy tuổi xương của bé tương đương trẻ 8 tuổi, dù tuổi thực chỉ mới 5. Tuy nhiên, các xét nghiệm chuyên sâu xác nhận hệ thần kinh trung ương chưa kích hoạt quá trình dậy thì thực sự, vì vậy trẻ được chẩn đoán mắc dậy thì sớm giả, tình trạng dậy thì sớm do các yếu tố bên ngoài kích thích, không phải do rối loạn não bộ.
Khi khai thác thói quen sinh hoạt, bác sĩ phát hiện bé gái này bắt chước mẹ trang điểm từ năm 3 tuổi, thường xuyên dùng mỹ phẩm người lớn như son phấn, sơn móng tay, nước hoa. Ngoài ra, trong nhà có rất nhiều đồ chơi nhựa, khiến trẻ tiếp xúc lâu dài với các chất gây rối loạn nội tiết mà cha mẹ không hề hay biết.
Bác sĩ cho biết, trong mỹ phẩm, nước hoa, sơn móng tay thường chứa phthalates, một dạng “hormone môi trường”. Các chất này có thể thẩm thấu qua da hoặc đường hô hấp, nếu tiếp xúc lặp đi lặp lại trong thời gian dài sẽ làm cơ thể trẻ tiếp nhận lượng estrogen từ bên ngoài quá mức, từ đó kích thích ngực phát triển sớm và xuất hiện các dấu hiệu dậy thì.
Điều đáng lo ngại ở dậy thì sớm, dù là thật hay giả, là ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển chiều cao sau này. Khi hormone sinh dục bị kích hoạt sớm, đĩa tăng trưởng xương có xu hướng đóng sớm hơn bình thường. Trẻ có thể trông cao lớn hơn bạn bè cùng tuổi trong giai đoạn đầu, nhưng khi trưởng thành lại thấp hơn tiềm năng di truyền vốn có.
Các bác sĩ nhi khoa cảnh báo, ngoài mỹ phẩm người lớn, phụ huynh cũng cần chú ý tới hormone môi trường ẩn trong đời sống hằng ngày, chẳng hạn như hộp nhựa đựng đồ ăn nóng, thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh giàu năng lượng. Những yếu tố này đều có thể làm rối loạn hệ nội tiết, đặc biệt nguy hiểm với trẻ nhỏ đang trong giai đoạn phát triển.
Dấu hiệu cảnh báo cha mẹ không nên bỏ qua
Cha mẹ cần đặc biệt lưu ý nếu bé gái xuất hiện đặc điểm sinh dục thứ phát như ngực phát triển, mọc lông vùng kín trước 8 tuổi, hoặc bé trai có tinh hoàn to lên trước 9 tuổi. Khi phát hiện các dấu hiệu này, cần đưa trẻ đến khám chuyên khoa nhi hoặc nội tiết nhi để được đánh giá kịp thời.
Các chuyên gia nhấn mạnh, điều chỉnh sớm thói quen sinh hoạt, hạn chế tiếp xúc hóa chất và chẩn đoán đúng thời điểm có thể giúp trẻ quay lại quỹ đạo phát triển phù hợp với lứa tuổi, tránh những hệ lụy lâu dài về thể chất và tâm lý.
Nguồn và ảnh: Sanook
