Tại một vùng hẻo lánh thuộc bang Victoria (Australia), bà Vicki Plumridge, 63 tuổi, không giấu nổi sự run rẩy khi chiếc xẻng nhựa xúc lên một lớp đất nông. Giữa đống đất đá, một đốm sáng nhỏ lấp lánh hiện ra.
Đó là một hạt vàng chỉ nặng khoảng 0,2 gram, trị giá vỏn vẹn 26,6 USD (khoảng 670.000 đồng). Nhưng với người phụ nữ vừa nghỉ hưu ngành bán lẻ này, giá trị của nó không nằm ở con số.
"Trái tim tôi đang ngân nga. Với tôi, nó đáng giá cả triệu đôla", bà Vicki chia sẻ, chỉ vài ngày sau khi quyết định chi tiền mua một chiếc máy dò kim loại chuyên dụng.
Câu chuyện của bà Vicki là lát cắt điển hình cho một làn sóng mới đang bùng nổ tại Australia: Cơn sốt vàng thời hiện đại.
Giấc mơ đổi đời kéo hàng nghìn người đổ về các mỏ vàng lịch sử tại bang Victoria (Australia) khi giá kim loại quý lập đỉnh (Ảnh: Reuters).
Làn sóng "di cư" về tam giác vàng
Khi giá vàng thế giới liên tục xô đổ các kỷ lục, vượt mốc 4.500 USD/ounce vào những ngày cuối năm 2025, tâm lý FOMO (sợ bỏ lỡ) không chỉ diễn ra trên các sàn giao dịch tài chính mà còn lan rộng ra thực địa.
Hàng nghìn người đang đổ về khu vực được mệnh danh là "tam giác vàng" rộng 9.600 km2 ở trung tâm bang Victoria. Đây là một trong những vùng địa chất giàu tiềm năng vàng nhất thế giới, nơi từng là tâm điểm của cơn sốt vàng thế kỷ 19.
Động lực của làn sóng này là sự cộng hưởng từ ba yếu tố: Giá vàng lập đỉnh lịch sử, sức lan tỏa của mạng xã hội và hiệu ứng từ chương trình truyền hình thực tế ăn khách Aussie Gold Hunters.
Không chỉ người dân địa phương, bà Leanne Kamp, đồng chủ sở hữu cửa hàng Lucky Strike Gold tại Geelong, cho biết làn sóng này đang thu hút cả khách quốc tế. "Chúng tôi đón rất nhiều khách từ Đức, Thụy Sĩ và Mỹ. Người Đức đặc biệt mê vàng", bà Kamp chia sẻ.
Thực tế, cơ hội tìm thấy kho báu không phải là chuyện hoang đường. Khu vực này từng ghi nhận những phát hiện chấn động lịch sử như cục vàng "Welcome Stranger" nặng tới 72 kg (thập niên 1860) hay "Hand of Faith" nặng 27,2 kg (năm 1980). Gần đây nhất, tháng 2/2023, một người chơi nghiệp dư đã dùng máy dò tìm thấy cục vàng nặng 4,6 kg ngay tại vùng đất này.
Vốn 19 USD, lãi suất của niềm tin
So với việc bỏ ra hàng nghìn USD để đầu tư lướt sóng trên sàn, rào cản gia nhập thị trường "đào vàng thực tế" tại Australia thấp đến bất ngờ.
Theo quy định tại bang Victoria, bất kỳ ai muốn thử vận may chỉ cần mua một giấy phép khai thác thủ công. Số liệu độc quyền từ Sở Năng lượng, Môi trường và Hành động Khí hậu bang Victoria cho thấy, nhu cầu giấy phép này đang tăng vọt.
Tính đến tháng 11/2025, đã có gần 16.000 giấy phép mới được cấp, nâng tổng số giấy phép đang hoạt động lên hơn 100.000. Điều đáng nói là chi phí cho "tấm vé số" có thời hạn 10 năm này chỉ khoảng 19 USD (chưa đến 500.000 đồng). Với tấm giấy này, người dân được phép giữ toàn bộ số vàng họ tìm được bằng dụng cụ thủ công.
Damian Duke, 39 tuổi, một công nhân xây dựng, đã đưa cậu con trai 11 tuổi Ethan đi theo trong những chuyến săn vàng. Anh thừa nhận sức hấp dẫn của kim loại quý này là khó cưỡng.
"Nếu giá vàng duy trì như hiện nay, bạn thực sự có cơ hội tìm được một cục vàng thay đổi cả cuộc đời", Duke nói khi đang cùng con trai sử dụng chiếc máy dò thừa kế từ ông nội.
Kinh doanh "xẻng" hốt bạc
Trong mọi cơn sốt vàng, người bán xẻng luôn là kẻ thắng lớn nhất. Năm 2025, "xẻng" chính là những chiếc máy dò kim loại công nghệ cao.
Tập đoàn Codan (trụ sở tại Adelaide), công ty mẹ của thương hiệu máy dò Minelab, đang chứng kiến một năm kinh doanh rực rỡ. Ông Ben Harvey, Phó Tổng giám đốc điều hành Minelab, xác nhận cơn sốt tại Victoria chỉ là một phần của bức tranh tăng trưởng toàn cầu. Cổ phiếu của Codan đã tăng gấp đôi trong năm nay nhờ doanh số bùng nổ tại Australia, châu Phi và châu Mỹ.
Tại các cửa hàng bán lẻ, tình trạng cháy hàng diễn ra thường xuyên. Mẫu máy Gold Monster 2000 của Minelab, có giá niêm yết 1.993 USD, đã được vét sạch trên toàn nước Australia chỉ vài tuần sau khi ra mắt vào tháng 10.
"Đây là mức giá hấp dẫn và doanh số tăng vọt vì giá vàng đã thu hút sự chú ý của tất cả mọi người", bà Leanne Kamp nhận định.
Công nghệ đóng vai trò then chốt trong việc nuôi dưỡng hy vọng. Các kỹ sư tại Codan liên tục cải tiến để giảm nhiễu nền, giúp máy dò phân biệt rõ hơn tín hiệu vàng trong lòng đất. Theo ông Harvey, tâm lý khách hàng rất đơn giản: "Họ muốn mỗi lần ra ngoài đều tìm thấy vàng, và lần sau phải nhiều hơn lần trước".
Những cục vàng tự nhiên ẩn dưới lòng đất Victoria được ví như "tấm vé số độc đắc", có thể thay đổi hoàn toàn cuộc đời người may mắn tìm ra chúng (Ảnh: Reuters).
Triển vọng giá vàng: Chưa thấy đỉnh?
Sự hưng phấn của những người thợ săn vàng nghiệp dư hoàn toàn có cơ sở khi nhìn vào biểu đồ tài chính vĩ mô.
Vàng đã có một năm 2025 thăng hoa với mức tăng trưởng khoảng 65%, vượt xa đà tăng 20% của chỉ số chứng khoán FTSE 100. Từ mức 288 USD/ounce vào cuối năm 1999, giá vàng hiện đã tăng hơn 1.834%, biến nó thành khoản đầu tư siêu lợi nhuận của thiên niên kỷ.
Các tổ chức tài chính lớn vẫn giữ cái nhìn lạc quan. Goldman Sachs dự báo giá vàng có thể chạm mốc 4.900 USD/ounce vào cuối năm 2026. Thậm chí, một số khảo sát cho thấy kỳ vọng giá có thể lên tới hơn 5.100 USD.
Động lực tăng giá đến từ việc các ngân hàng Trung ương, đặc biệt là Trung Quốc, tích cực gom vàng để đa dạng hóa dự trữ (hiện dự trữ vàng của Trung Quốc mới chỉ khoảng 8%, thấp hơn nhiều so với mức mục tiêu 20% của nhiều quốc gia). Bên cạnh đó, bối cảnh bất ổn địa chính trị toàn cầu và lo ngại về bong bóng cổ phiếu công nghệ (AI) càng khiến dòng tiền trú ẩn chảy mạnh vào kim loại quý.
Tuy nhiên, với những người như cô Kelly Smith, 50 tuổi, giá trị của những chuyến đi không chỉ nằm ở số vàng tìm được.
"Ở ngoài này rất tốt cho sức khỏe tinh thần. Bạn đắm mình hoàn toàn, không còn nghĩ đến bất cứ điều gì khác", Smith chia sẻ trong một buổi huấn luyện săn vàng tại Maryborough.
Giữa cơn sốt giá cả điên đảo, triết lý của những người thợ săn nghiệp dư dường như lại rất thực tế: "Bạn không được đảm bảo sẽ tìm thấy thứ gì. Nhưng chắc chắn bạn sẽ chẳng tìm được gì nếu không đi tìm".
Những cục vàng tự nhiên ẩn dưới lòng đất Victoria được ví như "tấm vé số độc đắc", có thể thay đổi hoàn toàn cuộc đời người may mắn tìm ra chúng.
