Năm 2025 ghi nhận bước tăng trưởng đột biến của ngành điều Campuchia, khi sản lượng và kim ngạch xuất khẩu cùng lập mức cao kỷ lục, phản ánh vai trò ngày càng lớn của quốc gia này trong chuỗi cung ứng hạt điều toàn cầu.
Theo số liệu sơ bộ từ Hiệp hội Điều Campuchia (CAC), tổng sản lượng điều thu hoạch trong năm 2025 đạt khoảng 1,02 triệu tấn. Trong đó, lượng xuất khẩu lên tới hơn 1 triệu tấn, tăng 27% so với năm trước và chiếm hơn 98% tổng sản lượng. Điều này đồng nghĩa gần như toàn bộ hạt điều thu hoạch tại Campuchia đều được đưa ra thị trường quốc tế.
Kim ngạch xuất khẩu đạt hơn 1,5 tỷ USD, tăng hơn 25% so với năm 2024. Đà tăng thể hiện rõ qua từng giai đoạn. Riêng 8 tháng đầu năm, xuất khẩu đã đạt 941.000 tấn, thu về 1,4 tỷ USD. Trong nửa đầu năm, giá trị xuất khẩu tăng mạnh từ 480 triệu USD cùng kỳ 2024 lên 753 triệu USD, tương đương mức tăng 56,67%, cho thấy nhu cầu thị trường và giá bán đều cải thiện đáng kể.
Kết quả ấn tượng này đến trong bối cảnh ngành điều Campuchia từng đối mặt rủi ro lớn. Đầu tháng 3/2025, thời tiết khắc nghiệt ảnh hưởng nghiêm trọng tới vụ thu hoạch, làm dấy lên lo ngại sản lượng sụt giảm sâu.
Trước nguy cơ đó, ngành điều nước này đã nhanh chóng triển khai các biện pháp thích ứng khí hậu: đưa vào sử dụng giống kháng sâu bệnh, nâng cấp hệ thống thủy lợi và tối ưu hóa quy trình bón phân. Từ tháng 4, các giải pháp bắt đầu phát huy hiệu quả. Khi điều kiện thời tiết ổn định hơn trong tháng 5–6, sản lượng không chỉ phục hồi mà còn vượt dự báo ban đầu.
Giá điều thô duy trì ổn định ở mức 1.250–1.350 USD/tấn trong giai đoạn đầu vụ, sau đó tăng vọt lên đỉnh khoảng 2.050 USD/tấn do tác động từ thị trường thế giới, góp phần đẩy mạnh kim ngạch xuất khẩu.
Dù tăng trưởng mạnh, mô hình xuất khẩu của Campuchia vẫn chủ yếu là bán điều thô. Việt Nam tiếp tục là thị trường tiêu thụ lớn nhất, chiếm khoảng 90% tổng lượng xuất khẩu. Nguyên nhân chính nằm ở năng lực chế biến nội địa còn hạn chế.
Tính đến đầu năm 2025, Campuchia có 52 doanh nghiệp chế biến điều, song chỉ 6 nhà máy quy mô vừa có thể vận hành ổn định quanh năm. Phần lớn cơ sở nhỏ hoạt động bán thời gian, khiến tỷ lệ chế biến sâu còn thấp.
Chính phủ và doanh nghiệp Campuchia đang nỗ lực thay đổi thực trạng này. Tỷ lệ chế biến nội địa đã tăng từ 5% lên 15%, với mục tiêu đạt 25% vào năm 2027 và 50% vào năm 2032 – bước đi nhằm nâng giá trị gia tăng thay vì phụ thuộc xuất khẩu nguyên liệu.
Năm 2025 cũng mở ra “cửa sổ cơ hội” hiếm có cho ngành điều Campuchia khi chuỗi cung ứng thế giới gián đoạn. Cuối năm trước, ngành điều Tanzania bị tê liệt do bạo lực hậu bầu cử, khiến cảng xuất khẩu lớn nhất phải tạm dừng hoạt động. Nguồn cung toàn cầu thiếu hụt đã đẩy giá điều tăng mạnh.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp chế biến tại Việt Nam nhanh chóng chuyển hướng sang Campuchia để tìm nguồn thay thế, với lượng nhập khẩu tăng tới 42% chỉ trong tháng xảy ra biến động. Thương nhân từ Ấn Độ cũng gia tăng thu mua, đẩy nhu cầu và giá nội địa lên cao, giúp Campuchia có giai đoạn ngắn nắm lợi thế định giá.
Song song xuất khẩu nguyên liệu, Campuchia bắt đầu đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường. Năm 2025, hạt điều nước này đã vào khoảng 6.000 cửa hàng tại Pháp. Lô điều chất lượng cao đầu tiên cũng được xuất sang Jordan.
Xuất khẩu sang Trung Quốc ghi nhận bước tiến mới với 1.600 tấn trong 6 tháng đầu năm. Đáng chú ý, điều chế biến của Campuchia lần đầu thâm nhập thị trường Ý – một trong những thị trường khó tính tại châu Âu.
Nhìn tổng thể, tăng trưởng xuất khẩu năm 2025 cho thấy hạt điều đang trở thành một trong những mặt hàng nông sản chiến lược của Campuchia. Dù còn phụ thuộc lớn vào xuất khẩu thô, việc mở rộng chế biến và đa dạng hóa thị trường đang đặt nền móng để ngành điều nước này tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu trong những năm tới.
