Binh sĩ Ukraine. Ảnh: NYT.
“Cú sốc”, “lằn ranh không thể quay lại”, “kỷ nguyên mới trong quan hệ với Mỹ” – đó là những cách mà Lục địa Già dùng để mô tả bài phát biểu của tổng thống Mỹ tại Davos. Song hiện Châu Âu không biết phải ứng xử thế nào với Trump, kể cả cách đáp trả những đòi hỏi của ông liên quan đến Greenland.
Trong khi đó, cũng tại Davos lại có một người đưa ra “công thức cứu châu Âu”. Nhưng vì sao những người châu Âu không nhận ra?
Bởi vì đó là Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky - và châu Âu hiểu rất rõ giá trị thực của ông ta. Trong bài phát biểu cũng khá sốc tại Davos, người đứng đầu chính quyền Kiev đã trách móc các lãnh đạo châu Âu vì không làm theo lời khuyên của mình: “Cách đây một năm tôi đã nói với các ông rằng các ông phải biết tự bảo vệ mình, nhưng suốt một năm qua chẳng có gì thay đổi. Các ông hy vọng ông Trump sẽ ‘chán’ chuyện Greenland rồi mọi thứ sẽ tự qua đi ư? Nếu không thì sao? Còn nếu Ukraine ở cùng châu Âu và NATO, thì đã chẳng có vấn đề gì: Greenland đã được bảo vệ, và nói chung chẳng ai còn dám chà đạp lên EU nữa”.
Quả thực, đúng là một “phao cứu sinh” cho Liên minh châu Âu: khẩn trương kết nạp Ukraine (Thủ tướng Hungary Viktor Orbán, cho biết có một tài liệu mật về việc Kiev gia nhập EU ngay từ năm 2027 và được cấp 1,5 nghìn tỷ euro) và sử dụng quân đội Ukraine để tiến hành một cuộc chiến hai mặt trận: Với ông Putin ở phía đông và với ông Trump ở phía tây.
Và dường như nếu Ukraine ra tay, toàn bộ chi phí mà châu Âu đã bỏ ra cho Ukraine rồi sẽ được hoàn vốn gấp bội: EU sẽ lập tức giành được không chỉ “tự chủ chiến lược”, mà cả tư cách chủ thể toàn cầu thực sự, đứng ngang hàng với Mỹ và Trung Quốc! Nhưng tại sao châu Âu lại không hưởng ứng đề xuất của Zelensky, không chộp lấy chiếc phao cứu sinh đó?
Bởi vì họ hiểu rằng: Ukraine đang chìm, và có thể kéo theo cả Liên minh châu Âu. Dĩ nhiên, nếu ông Trump dốc toàn lực cho việc này - mà nhìn vào “vở kịch Greenland” thì với ông ta, dường như không có nhiều giới hạn trong cách đối xử với châu Âu. Ông yêu châu Âu như quê hương tổ tiên, nhưng sẵn sàng buộc châu Âu khuất phục và phục tùng. Châu Âu đến giờ vẫn chưa thể tin nổi điều đó, cũng như chưa thể tin rằng Ukraine đang tuột khỏi tay mình.
Châu Âu chỉ có thể giữ được Ukraine nếu có sự hỗ trợ của ông Trump, nhưng ông lại có những kế hoạch hoàn toàn khác đối với Lục địa Già. Như “vụ Greenland” cho thấy, ông Trump đang sử dụng Ukraine như một đòn bẩy gây sức ép với châu Âu: muốn tôi giúp các vị bảo vệ các yêu sách liên quan đến Ukraine ư? Hãy nhượng lại cho tôi Greenland. Về nguyên tắc, châu Âu có thể chấp nhận, nhưng vấn đề là họ không tin Trump: ông ta sẽ lấy Greenland, rồi sẽ phớt lờ các bảo đảm dành cho Ukraine.
Nhưng nếu châu Âu vừa không tin, vừa sợ ông Trump, thì với Zelensky mọi thứ lại đơn giản hơn nhiều: châu Âu hiểu rõ ông ta là ai. Không phải người bảo vệ châu Âu. Mà là một kẻ khiêu khích, tìm cách đẩy châu Âu vào xung đột sâu hơn nữa với Nga: đòi bắt giữ ông Putin, tịch thu tàu Nga, tước nguồn thu từ dầu khí. Một con người đang ra sức thổi bùng ngọn lửa của một cuộc chiến tranh trực tiếp lớn giữa Nga và châu Âu - rồi ngay sau đó lại đề nghị “bảo vệ” châu Âu khỏi “những kẻ xâm lược Nga”.
Một quốc gia tồn tại bằng tiền của châu Âu và nhờ nguồn cung vũ khí từ châu Âu (kể cả của Mỹ) thì sẽ đi bảo vệ châu Âu sao? Bảo vệ khỏi ai? Khỏi chính nó ư? Ukraine không thể bảo vệ châu Âu, bởi nếu không có Mỹ và châu Âu, bản thân Ukraine còn không thể tự bảo vệ chính mình.
Chấp nhận đề nghị “giúp đỡ” của Kiev chỉ có ý nghĩa trong một trường hợp duy nhất: nếu châu Âu muốn nhanh chóng kết thúc sự tồn tại của chính mình.
