Sự kiện Xuân Vãn của Trung Quốc (CCTV New Year's Gala) năm 2026 không chỉ là một bữa tiệc văn hóa mà còn trở thành “đấu trường” công nghệ rực lửa. Với sự xuất hiện dày đặc của các mẫu robot từ Unitree, Agibot hay Galbot, công chúng đang được chứng kiến một kỷ nguyên mới. Tuy nhiên, đằng sau những bước nhảy đồng diễn hoàn hảo là một thực tế khắc nghiệt: Ngành công nghiệp này đang bước vào giai đoạn "gạn đục khơi trong" đầy rủi ro.
Từ show diễn thương hiệu đến cuộc chiến sinh tồn
Chưa bao giờ “nồng độ công nghệ robot” tại Xuân Vãn lại cao như năm nay. Từ những cái tên quen thuộc như Unitree (với dòng G1/H1) đến các "tân binh" như Midu Power, tất cả đều nỗ lực biến sân khấu thành sàn catwalk để phô diễn sức mạnh.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định đây thực chất là một cuộc chiến giành giật sự chú ý từ các nhà đầu tư. Trong bối cảnh bong bóng định giá đang dần tan vỡ, việc xuất hiện trên sóng quốc gia là "lá bùa hộ mệnh" để khẳng định vị thế. Dẫu vậy, khả năng trình diễn không đồng nghĩa với khả năng thương mại hóa , và những doanh nghiệp không thể chứng minh năng lực sản xuất quy mô lớn sẽ đối mặt với nguy cơ bị đào thải ngay trong năm nay.
Dù số lượng các vòng gọi vốn tăng vọt tới 300%, nhưng sản lượng xuất xưởng thực tế của toàn ngành chỉ tăng trưởng khiêm tốn ở mức 17%. Đây là một con số báo động, cho thấy sự lệch pha nghiêm trọng giữa sức nóng truyền thông và năng lực cung ứng.
Chuỗi cung ứng chưa hoàn thiện chính là "tử huyệt" của ngành. Nhiều doanh nghiệp thừa nhận họ đã đánh giá thấp sự thiếu hụt của các linh kiện tiêu chuẩn hóa. Hiện tại, sản lượng của hầu hết các hãng vẫn dưới ngưỡng 10.000 đơn vị/năm do áp lực về chi phí bảo trì và hậu mãi quá lớn. Nếu không thể tạo ra một vòng lặp kinh doanh tự nuôi sống bản thân, các đơn hàng "trăm triệu tệ" cũng chỉ là những con số mang tính chất trình diễn.
"Bộ não" 6 tuổi và bài toán kịch bản ứng dụng
Một trong những rào cản lớn nhất hiện nay là trí tuệ của robot. Trong khi "tiểu não" (khả năng vận động, giữ thăng bằng) đã có những bước tiến dài, thì "đại não" (khả năng ra quyết định) vẫn chỉ tương đương một đứa trẻ 6 tuổi.
Sự phụ thuộc: Nhiều hãng robot vẫn phải dựa dẫm vào mô hình ngôn ngữ lớn từ các ông lớn như Alibaba hay ByteDance để thực hiện các tác vụ cơ bản.
Thiếu hụt dữ liệu: Khác với văn bản, dữ liệu tương tác vật lý trong thế giới thực vô cùng phức tạp và thiếu chuẩn hóa. Việc thiếu hàng triệu giờ dữ liệu thực tế khiến robot chưa thể xử lý các tình huống ngoài kịch bản một cách trơn tru.
Ngành công nghiệp đang loay hoay tìm kiếm câu trả lời cho câu hỏi: "Tại sao nhất thiết phải là robot nhân hình?". Nếu không tìm thấy các kịch bản ứng dụng "độc quyền" – nơi mà các loại cánh tay robot hay robot bánh xe không thể thay thế – thì robot nhân hình sẽ mãi chỉ dừng lại ở mức độ "đồ chơi công nghệ" đắt đỏ.
Cuộc thanh lọc năm 2026 không phải là mùa đông của ngành công nghiệp, mà là một quá trình tất yếu để loại bỏ những giá trị ảo. Chỉ những doanh nghiệp giải quyết được đồng thời ba bài toán: Kịch bản ứng dụng thực tế, chuỗi cung ứng ổn định và trí tuệ nhân tạo có chiều sâu mới có thể trụ vững trên bàn cờ công nghệ tương lai. Ánh đèn sân khấu Xuân Vãn rồi sẽ tắt, và cuộc chiến thực sự sẽ diễn ra trong các nhà máy và kho bãi, nơi robot phải chứng minh giá trị bằng hiệu suất lao động thay vì những bước nhảy biểu diễn.
