Ngày 20/2, Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết bác bỏ quyền viện dẫn Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) để áp thuế nhập khẩu của chính quyền Tổng thống Donald Trump. Ông Trump hồi tháng 4/2025 viện dẫn IEEPA để áp thuế đối ứng với hầu hết đối tác thương mại, nhằm giảm thâm hụt. Trước đó, ông cũng dùng IEEPA để áp thuế riêng với Trung Quốc, Canada và Mexico nhằm ngăn chặn việc buôn bán ma túy vào Mỹ.
Khi các chính sách thuế này bị bác bỏ, các công ty nhập khẩu được cho là sẽ gấp rút yêu cầu hoàn thuế từ Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ, đối với các khoản thuế đã nộp trong năm qua. Ngày 20/2, các nhà kinh tế tại hãng nghiên cứu Penn-Wharton Budget Model (PWBM) ước tính chính phủ Mỹ có thể phải hoàn trả hơn 175 tỷ USD thuế nhập khẩu nếu nhận phán quyết bất lợi.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Kuala Lumpur, Malaysia tháng 10/2025. Ảnh: AP
Lysle Boller - nhà phân tích tại PWBM - cho biết mô hình của họ được xây dựng để dự báo nguồn thu dài hạn, dựa trên dữ liệu nhập khẩu của Cục Thống kê Dân số Mỹ với khoảng 11.000 nhóm sản phẩm. Mô hình này ước tính Mỹ thu khoảng 500 triệu USD mỗi ngày từ các mức thuế theo IEEPA. Ông Trump bắt đầu áp thuế theo đạo luật này từ tháng 2/2025.
Mô hình của PWBM cũng điều chỉnh theo các thay đổi đột ngột về thuế. Ví dụ, Hàn Quốc ghi nhận thuế nhập khẩu vào Mỹ giảm từ 25% xuống 15% tháng 11/2025, nhờ đạt thỏa thuận thương mại. Trong khi đó, thuế với Brazil tăng từ 10% lên 40% năm ngoái, sau đó lại giảm về 10% với một số mặt hàng.
Ông Trump từng nhiều lần ca ngợi nguồn thu từ toàn bộ các chính sách thuế nhập khẩu của mình. Văn phòng Ngân sách Quốc hội ước tính con số này khoảng 300 tỷ USD mỗi năm trong 10 năm tới.
Khoản hoàn trả 175 tỷ USD sẽ vượt tổng chi ngân sách năm tài chính 2025 của Bộ Giao thông Vận tải Mỹ (127,6 tỷ USD) và Bộ Tư pháp Mỹ (44,9 tỷ USD).
Dù vậy, trong cuộc phỏng vấn với Reuters hồi tháng 1, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết cơ quan này có thể dễ dàng chi trả bất kỳ khoản hoàn thuế nào. Họ vẫn có kế hoạch duy trì lượng tiền mặt lớn, ở mức 850 tỷ USD cuối tháng 3 và 900 tỷ USD vào cuối tháng 6.
Vài tháng gần đây, Bộ Tài chính Mỹ ghi nhận mức tăng lớn trong thu thuế hải quan. Tổng thu tháng 1 đạt khoảng 27,7 tỷ USD. Quan chức chính quyền ông Trump cũng cho biết sẽ chuyển sang các cơ sở pháp lý khác để khôi phục thuế nhập khẩu nếu tòa án tuyên bố việc viện dẫn IEEPA là bất hợp pháp.
(theo Reuters)
