Trong một video dài khoảng 2 phút được đánh giá là hết sức bất thường, Chủ tịch Fed Powell cho rằng chính quyền Mỹ dùng cuộc điều tra hình sự như một cách gây áp lực nhằm buộc Fed phải hạ lãi suất. Theo ông, cuộc điều tra của Bộ Tư pháp không đơn thuần là vấn đề pháp lý, mà là một thách thức trực diện đối với tính độc lập của Fed trước sự can thiệp chính trị.
Các trát đòi hầu tòa được gửi tới vào cuối ngày thứ Sáu. Là một luật sư được đào tạo bài bản, ông Powell đã dành trọn cuối tuần để làm việc với các cố vấn và cân nhắc cách thức phản ứng. Việc lựa chọn công bố video cho thấy ông không chấp nhận để vấn đề bị xử lý âm thầm.
Một cuộc điều tra hình sự nhằm vào một chủ tịch Fed đương nhiệm là điều chưa từng có tiền lệ trong lịch sử Mỹ. Thông điệp của ông Powell cũng tương tự. Lần này, ông sử dụng ngôn từ trực diện, cứng rắn và thiếu đi sự trung lập thường thấy trong các phát biểu trước đây liên quan đến Nhà Trắng.
“Mối đe dọa truy tố hình sự là hệ quả của việc Fed thiết lập lãi suất dựa trên đánh giá tốt nhất về lợi ích công chúng, thay vì làm theo mong muốn của tổng thống”, ông Powell nhấn mạnh.
Theo các nhà quan sát, việc công khai sự việc nhằm bảo đảm rằng áp lực chính trị sẽ không thể tiếp tục bị che giấu. Một chủ tịch Fed có nguy cơ bị truy tố là thông tin quan trọng đối với nhà đầu tư và thị trường.
Nhà Trắng đã chuyển mọi câu hỏi sang Bộ Tư pháp. Người phát ngôn của Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi từ chối bình luận về cuộc điều tra, nhưng cho biết bà đã chỉ đạo các công tố viên liên bang ưu tiên xem xét các hành vi lạm dụng tiền thuế của người dân.
Trong cuộc phỏng vấn ngắn với NBC News cùng ngày, Tổng thống Trump cho biết ông không nắm được thông tin về các trát đòi của Bộ Tư pháp. Ông cũng khẳng định bất kỳ cuộc điều tra hình sự nào sẽ không liên quan đến những bất đồng giữa Nhà Trắng và ông Powell về chính sách lãi suất.
Trước đó, một số đồng minh của ông Trump dự đoán chiến dịch gây áp lực sẽ khiến ông Powell từ chức trước khi nhiệm kỳ chủ tịch kết thúc vào tháng 5. Nếu điều đó xảy ra, ông Trump sẽ có thêm một vị trí trống để bổ nhiệm trong Hội đồng Thống đốc Fed gồm 7 thành viên. Tuy nhiên, ông Powell vẫn giữ nhiệm kỳ thống đốc, cho phép ông tiếp tục ở lại hội đồng đến đầu năm 2028.
Thực tế cho thấy, chính quyền có thể đã đánh giá sai phản ứng của ông Powell. Trước khi thông tin về cuộc điều tra được công bố, ông đã chủ động thuê hãng luật Williams & Connolly làm cố vấn pháp lý. Ông cũng dành nhiều năm xây dựng mạng lưới các đồng minh ủng hộ tại Quốc hội.
Tổng thống Trump từ lâu đã thúc đẩy việc hạ lãi suất để kích thích tăng trưởng và hỗ trợ thị trường chứng khoán. Fed đã cắt giảm lãi suất 3 lần trong năm 2025, bất chấp tranh cãi gay gắt về áp lực lạm phát. Chủ tịch Fed nhiều lần khẳng định chính sách tiền tệ được xây dựng trên cơ sở dữ liệu kinh tế, không phải ưu tiên chính trị.
Cuộc điều tra hiện tập trung vào lời khai của ông Powell trước Quốc hội hồi tháng 6 năm ngoái liên quan đến dự án cải tạo các tòa nhà lịch sử của Fed trị giá 2,5 tỷ USD. Phía Nhà Trắng cáo buộc ông đưa ra thông tin sai lệch hoặc không tuân thủ quy trình cấp phép. Ông Powell cho rằng đây chỉ là cái cớ, trong khi mục tiêu thực sự là gây sức ép lên sự độc lập của Fed.
Diễn biến này khiến nhiều nhà đầu tư và nhà phân tích lo ngại. Theo họ, nếu việc chống lại tổng thống có thể dẫn tới điều tra hình sự, thì tính độc lập của người kế nhiệm ông Powell trong tương lai cũng sẽ bị hoài nghi.
Theo WSJ
