ThS. Đinh Thị Huyền, Giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn thuế Savitax
Chiều 11/2, Cục Thuế đồng hành cùng công ty MISA tổ chức buổi Tập huấn "cầm tay chỉ việc" giúp hộ kinh doanh ghi chép sổ sách - kê khai - nộp thuế thành công.
Một độc giả gửi câu hỏi tới chương trình: Hộ kinh doanh là quán ăn, Tết đến lượng khách đặt tiệc tất niên rất nhiều nhưng mua nguyên liệu thịt, rau, cá mua ở chợ không có hóa đơn đầu vào. Vậy chúng tôi phải kê khai gì mới được coi là hợp lệ?
Trả lời vấn đề này, ThS. Đinh Thị Huyền, Giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn thuế Savitax, cho biết đối với hộ kinh doanh không lấy được hóa đơn đầu vào của các nhà cung cấp là một khó khăn trong quá trình chuyển đổi vì yêu cầu hiện nay mọi đơn vị phải chuyển đổi.
"Có thể hôm nay khi anh chị hỏi, nhà cung cấp của mình chưa xuất được hóa đơn, nhưng ngày mai quay lại hỏi biết đâu họ đã tuân thủ tốt hơn và có thể xuất được hóa đơn. Thực tế, thời gian qua, các đơn vị đại lý thuế trên địa bàn TP.HCM như Savitas có đi khảo sát chi tiết các tiểu thương, ví dụ chợ Bình Điền, các chợ đầu mối. Hiện nay đa phần các tiểu thương ở đó có doanh thu khá cao và gần như đã tuân thủ việc xuất hóa đơn", bà Huyền cho biết.
Với các hộ kinh doanh, vị chuyên gia cho biết cần ưu tiên lựa chọn làm việc với các hộ kinh doanh đã tuân thủ để đảm bảo đầu vào của mình hợp lệ. Vì đầu vào ngoài liên quan đến chứng minh nguồn gốc hàng hóa còn liên quan đến an toàn thực phẩm.
"Nếu làm việc với hộ kinh doanh không xuất hóa đơn, đến lúc có vấn đề về an toàn thực phẩm thì rất khó trình bày", bà Huyền nói.
Thực tế, vị chuyên gia cho biết có rất nhiều hộ kinh doanh không xuất hóa đơn vì họ chưa thuộc đối tượng phải xuất hóa đơn. Hiện nay quy định là doanh thu trên 1 tỷ đồng mới bắt buộc phải xuất hóa đơn. Có nhiều hộ kinh doanh dưới 1 tỷ và chưa có nhu cầu xuất hóa đơn.
Bà Hiền cho biết quy định của Luật Quản lý Thuế cũng rất mở, trong đó nói rõ có thể lập bảng kê, sau đó có đầy đủ chứng từ thanh toán. Đối với đầu vào phần chi phí này, hộ kinh doanh vẫn có thể đưa vào chi phí hợp lệ và kê khai bình thường.
Tuy nhiên, bà Huyền cho biết các cơ quan, đơn vị liên quan vẫn ưu tiên tư vấn cho các hộ kinh doanh làm việc với các hộ có thể xuất được hóa đơn.
Xử phạt khi không xuất hóa đơn điện tử
Theo Nghị định 125/2020/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 310/2025/NĐ-CP, hành vi không cung cấp được hóa đơn điện tử khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu là một vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế và hóa đơn.
Hộ kinh doanh có thể bị phạt tiền từ 5 - 10 triệu đồng trong trường hợp:
- Không lưu trữ được hóa đơn điện tử theo quy định;
- Không xuất trình hoặc không cung cấp được hóa đơn điện tử trong quá trình kiểm tra, thanh tra;
- Dữ liệu hóa đơn bị mất, bị lỗi mà không có biện pháp khôi phục, sao lưu.
Mức phạt này được áp dụng độc lập với việc hóa đơn đã từng được lập hay chưa.
Trường hợp không lập hóa đơn khi phát sinh giao dịch, hộ kinh doanh có thể bị xử phạt ở mức cao hơn nhiều, thậm chí lên tới hàng chục triệu đồng tùy số lượng hóa đơn vi phạm.
Trong khi đó, trường hợp đã lập hóa đơn hợp lệ nhưng không cung cấp được khi kiểm tra, mức phạt thấp hơn, dao động 5 – 10 triệu đồng, nhưng vẫn là rủi ro đáng kể với hộ kinh doanh nhỏ.
