Mỗi khi trời chuyển lạnh, không ít người cảm thấy cơ thể trở nên ì ạch, tay chân lạnh, dễ mỏi và khó tỉnh táo vào buổi sáng. Nhiều người cho rằng đó đơn thuần là phản ứng bình thường của cơ thể với thời tiết, nhưng trên thực tế, tình trạng này thường liên quan đến sự thiếu hụt một khoáng chất quan trọng: kali. Kali đóng vai trò thiết yếu trong hoạt động của cơ bắp, dẫn truyền thần kinh và duy trì nhịp tim ổn định. Khi thiếu hụt, cơ thể dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, yếu sức và đau nhức kéo dài.
Ít ai ngờ rằng, trong mâm cơm mùa đông của người Việt lại có một loại củ dân dã, quen thuộc nhưng giàu kali vượt trội - củ dong riềng. Thường chỉ được biết đến với vai trò “ăn cho ấm bụng”, củ dong riềng thực chất là một nguồn dinh dưỡng đáng giá, mang lại nhiều lợi ích cho xương khớp, thị lực và hệ miễn dịch.
Với hàm lượng chất xơ dồi dào, củ dong riềng giúp nhuận tràng, điều trị tiêu chảy và hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn
Theo chia sẻ của ThS.BS Trần Minh Quân, chuyên gia dinh dưỡng, củ dong riềng là ví dụ điển hình cho những thực phẩm bị đánh giá thấp: Nhiều loại củ truyền thống trong ẩm thực Việt chứa hàm lượng khoáng chất rất cao, nhưng vì quen ăn từ nhỏ nên chúng ta thường xem nhẹ. Dong riềng không chỉ cung cấp năng lượng mà còn giúp bù khoáng, đặc biệt phù hợp trong mùa lạnh khi cơ thể cần giữ ấm và duy trì sức bền.
“Kho kali” tự nhiên giúp cơ thể bớt mệt mỏi
Điểm nổi bật nhất của củ dong riềng là hàm lượng kali rất cao, lên tới khoảng 700 mg/100 g, vượt xa nhiều loại thực phẩm quen thuộc như chuối. Kali giúp điều hòa cân bằng điện giải, hỗ trợ co giãn cơ và duy trì hoạt động ổn định của hệ thần kinh. Nhờ đó, việc bổ sung đủ kali giúp giảm tình trạng chuột rút, đau mỏi cơ và cảm giác uể oải thường gặp vào mùa đông.
Với những người lao động chân tay, người cao tuổi hoặc người hay bị lạnh tay chân, ăn dong riềng thường xuyên có thể giúp cơ thể “ấm từ bên trong”, cải thiện sức bền và giảm cảm giác mệt mỏi kéo dài.
Củ dong riềng chủ yếu được biết đến với công dụng hỗ trợ điều trị bệnh mạch vành và tim mạch
Hỗ trợ xương khớp và cơ bắp chắc khỏe
Không chỉ giàu kali, củ dong riềng còn chứa canxi và phốt pho – hai khoáng chất quan trọng cho xương và răng. Khi kết hợp với nhau, các khoáng chất này giúp duy trì mật độ xương, hạn chế nguy cơ loãng xương, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi.
Ngoài ra, kali trong dong riềng còn hỗ trợ chức năng cơ bắp, giúp giảm tình trạng co cứng và đau nhức khớp khi thời tiết lạnh. Với những người thường xuyên vận động hoặc tập luyện, dong riềng có thể xem là một nguồn bổ sung khoáng chất tự nhiên, dễ hấp thu và ít gây gánh nặng cho cơ thể.
Tốt cho mắt nhờ vitamin A và các chất chống oxy hóa
Một lợi ích ít được nhắc tới của củ dong riềng là khả năng hỗ trợ thị lực. Loại củ này chứa vitamin A và một số hợp chất chống oxy hóa, giúp bảo vệ võng mạc và giảm nguy cơ mỏi mắt, khô mắt – tình trạng thường gặp khi thời tiết hanh khô hoặc khi làm việc nhiều với màn hình.
Việc bổ sung thực phẩm giàu vitamin A trong mùa đông không chỉ tốt cho mắt mà còn góp phần tăng cường hàng rào bảo vệ của niêm mạc, giúp cơ thể chống lại các tác nhân gây bệnh từ môi trường bên ngoài.
Củ dong riềng còn chứa vitamin C và chất xơ, góp phần tăng cường hệ miễn dịch và cải thiện sức khỏe đường ruột. Vitamin C giúp cơ thể chống lại các gốc tự do, hỗ trợ sản sinh tế bào miễn dịch, trong khi chất xơ giúp nuôi dưỡng hệ vi khuẩn có lợi trong ruột – nền tảng quan trọng của sức đề kháng.
Vào mùa đông, khi nguy cơ cảm lạnh và nhiễm trùng đường hô hấp tăng cao, một chế độ ăn giàu vitamin và khoáng chất từ thực phẩm tự nhiên như dong riềng có thể giúp cơ thể thích nghi tốt hơn với thời tiết lạnh.
Miến dong là thực phẩm quen thuộc với nhiều gia đình làm từ bột dong riềng
Vì sao dong riềng phù hợp để ăn vào mùa đông?
Theo quan niệm dinh dưỡng truyền thống, dong riềng có tính ấm, giúp làm ấm tỳ vị và hỗ trợ tiêu hóa. Điều này lý giải vì sao các món ăn từ dong riềng thường xuất hiện trong mùa lạnh hoặc khi cơ thể suy nhược.
Bên cạnh đó, dong riềng cung cấp năng lượng ổn định nhờ hàm lượng tinh bột phức, giúp no lâu mà không gây tăng đường huyết quá nhanh. Với người cần giữ ấm cơ thể nhưng vẫn muốn ăn uống lành mạnh, dong riềng là lựa chọn đáng cân nhắc.
Cách ăn dong riềng để phát huy tối đa lợi ích
Dong riềng có thể được chế biến thành nhiều món như luộc, nấu canh, hầm với xương hoặc làm bột. Để giữ được hàm lượng khoáng chất, nên ưu tiên luộc hoặc hấp, tránh chiên rán nhiều dầu mỡ.
Khi sử dụng dong riềng, nên kết hợp với thực phẩm giàu đạm và rau xanh để cân bằng dinh dưỡng. Người có hệ tiêu hóa yếu nên ăn với lượng vừa phải, vì dong riềng chứa nhiều tinh bột và chất xơ, nếu ăn quá nhiều có thể gây đầy bụng.
Cây dong riềng trồng tại miền núi
Không phải “thần dược”, nhưng là lựa chọn thông minh
Các chuyên gia nhấn mạnh rằng, dong riềng không phải là thực phẩm “chữa bệnh”, nhưng là nguồn dinh dưỡng tự nhiên rất đáng giá nếu được đưa vào chế độ ăn hợp lý. Việc bổ sung kali, canxi và vitamin từ thực phẩm quen thuộc giúp cơ thể duy trì sức khỏe bền vững, thay vì phụ thuộc vào các sản phẩm bổ sung đắt tiền.
Trong bối cảnh nhiều người tìm kiếm những “siêu thực phẩm” xa xỉ, củ dong riềng – một loại củ dân dã, dễ tìm – lại âm thầm mang đến những lợi ích thiết thực cho xương khớp, thị lực và hệ miễn dịch.
Mùa đông này, thay vì chỉ xem dong riềng là món ăn “cho no”, hãy thử nhìn nó như một trợ thủ sức khỏe. Đôi khi, chính những thực phẩm quen thuộc nhất lại là chìa khóa giúp chúng ta sống khỏe hơn mỗi ngày.
