Delta Force còn được biết đến với tên chính thức Đội đặc nhiệm Biệt phái Delta số 1 (1st SFOD-D hay Delta) gắn liền với những chiến dịch đặc nhiệm tinh nhuệ và bí mật bậc nhất của Quân đội Mỹ.
Được thành lập năm 1977, Delta từng hoạt động dưới nhiều tên gọi khác nhau trong cơ cấu Bộ Chỉ huy tác chiến đặc biệt liên hợp (JSOC). Về mặt hành chính, đơn vị này trực thuộc Lục quân Mỹ, song quyền chỉ huy và kiểm soát tác chiến nằm trong tay JSOC.
Đặc nhiệm Delta Force của Mỹ. (Ảnh: US Army)
Delta chuyên đảm nhiệm nhiệm vụ chống khủng bố, hành động trực tiếp, giải cứu con tin và trinh sát đặc biệt. Phần lớn chiến dịch của đơn vị đều diễn ra trong bí mật, có mức độ rủi ro rất cao và triển khai theo chỉ đạo của những cấp lãnh đạo cao nhất của chính phủ Mỹ. Điều này phản ánh vai trò then chốt và tầm quan trọng chiến lược của Delta trong hệ thống an ninh - quốc phòng Mỹ.
Delta ra đời như thế nào?
Từ làn sóng vụ khủng bố nghiêm trọng trong thập niên 1970, chính phủ Mỹ nhận thấy nhu cầu cấp bách phải xây dựng lực lượng chống khủng bố chuyên trách. Ý tưởng này được thúc đẩy mạnh mẽ bởi Đại tá Charlie Beckwith - sĩ quan Mũ nồi xanh, người chịu ảnh hưởng sâu sắc từ mô hình tác chiến của Lực lượng Không quân Đặc nhiệm (SAS).
Tổng thống Trump cùng Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth xem trực tiếp chiến dịch bắt giữ Tổng thống Maduro. (Ảnh: Nhà Trắng)
Sau nhiều năm kiên trì vận động và vượt qua không ít sự phản đối trong nội bộ, Lầu Năm Góc cùng nhiều tướng lĩnh cấp cao của Lục quân Mỹ cuối cùng trao cho Đại tá Beckwith quyền lãnh đạo đơn vị mới. Dưới sự chỉ đạo của ông, tài liệu quan trọng mang tên “Báo cáo Robert Redford” được soạn thảo, trong đó đề xuất quy trình tuyển chọn và huấn luyện gồm 4 giai đoạn, nhằm chứng minh việc xây dựng lực lượng tinh nhuệ, sẵn sàng tác chiến đòi hỏi thời gian và đầu tư nghiêm túc. Theo ước tính của Đại tá Beckwith, toàn bộ quá trình này cần khoảng 2 năm để hoàn thiện.
Những nỗ lực đó cuối cùng cũng đi đến kết quả khi Delta chính thức thành lập vào ngày 19/11/1977, đánh dấu sự ra đời của một trong những đơn vị đặc nhiệm tinh nhuệ và bí mật bậc nhất của quân đội Mỹ.
Tuy nhiên, trong thời gian chờ ứng viên hoàn tất quy trình tuyển chọn khắt khe, quân đội Mỹ đã triển khai một giải pháp tạm thời nhằm duy trì năng lực tác chiến. Nhiệm vụ này được giao cho Bob Mountel, biệt danh “Black Gloves”, khi đó đang phục vụ tại Nhóm Lực lượng Đặc biệt số 5.
Năm 1978, Mountel chọn ra tình nguyện viên và cho họ tham gia khóa huấn luyện kéo dài 6 tháng, bao gồm định hướng trên bộ và mang vác nặng trong môi trường núi non hiểm trở. Mục đích là để kiểm tra kỹ lưỡng thể chất và tinh thần của những ứng viên này.
Đến mùa thu năm 1979, Delta chính thức hoàn thiện cơ cấu tổ chức, ngay trước thềm cuộc khủng hoảng con tin Iran. Cuộc khủng hoảng này cùng với thất bại của Chiến dịch Eagle Claw sau đó đã phơi bày những hạn chế trong năng lực hỗ trợ tác chiến đặc biệt.
Lính Delta mặc thường phục bảo vệ cho tướng Mỹ Norman Schwarzkopf. (Ảnh: Grunge)
Từ thực tế đó, quân đội Mỹ đẩy mạnh việc phát triển đơn vị chuyên trách nhằm tăng cường sức mạnh cho Delta, nổi bật là Trung đoàn Không quân Đặc nhiệm số 160 còn được biết đến với tên gọi Biệt đội Đêm (Night Stalkers) và Đội SEAL số 6, đặt nền móng cho hệ thống tác chiến đặc biệt phối hợp chặt chẽ hơn trong những năm sau này.
Delta hành động nhanh, hiệu quả
Lịch sử hoạt động của Delta có sự khởi đầu không thuận lợi khi hứng chịu thất bại nặng nề ngay lần đầu ra quân trong chiến dịch "Vuốt đại bàng" nhằm giải cứu 52 con tin Mỹ bị Iran bắt giữ. Sau đó, Delta lấy lại danh tiếng khi tham gia chiến dịch năm 1993 nhằm bắt giữ lãnh đạo nhóm phiến quân Somalia Mohamed Farrah Aidid ở thủ đô Mogadishu và sau đó là cứu phi công lục quân Michael Durant sau khi trực thăng của người này bị rơi trong khi tham gia chiến dịch.
Kết quả, 5 đặc nhiệm Delta thiệt mạng trong vụ việc này cùng với 14 lính Mỹ thuộc các đơn vị khác. Bên cạnh đó, hàng trăm chiến binh Somalia và dân thường cũng thiệt mạng. Đặc biệt, Delta tham gia nhiều chiến dịch ở Afghanistan và Iraq. Họ cũng là lực lượng từng bắt sống cựu lãnh đạo Iraq Saddam Hussein.
Năm 2011, Delta rút khỏi Iraq khi lực lượng Mỹ rời khỏi nước này, nhưng có mặt thường xuyên trong những chiến dịch chống IS ở Iraq. Kể từ sau năm 2015, Delta từng tham gia nhiều chiến dịch tại Syria và thực hiện chiến dịch bắt Abu Sayyaf, kẻ quản lý các mỏ dầu bị IS chiếm ở miền đông Syria. Dù không bắt sống được Sayyaf, nhưng ETF bắt sống các tay chân thân tín của hắn và thu được nhiều tin tình báo quan trọng sau quá trình thẩm vấn.
Trước Abu Bakr al-Baghdadi, năm 2006, đặc nhiệm Delta và không quân Mỹ phối hợp tiêu diệt Abu Musab al-Zarqawi, thủ lĩnh mạng lưới al-Qaeda tại Iraq và cũng được coi là kẻ tiền nhiệm của Abu Bakr al-Baghdadi trước khi hắn biến tổ chức này thành IS.
Nhiệm vụ gây chú ý nhất của Delta là chiến dịch đột kích tiêu diệt thủ lĩnh IS Abu Bakr al-Baghdadi vào năm 2019. Bản thân chiến dịch này như phong cách hành động nhanh gọn của Delta khá hiệu quả: lúc đầu là đột nhập, sau đó là triển khai vụ đọ súng ngắn nhưng ác liệt.
Hiện tại, đội đặc nhiệm Delta có trụ sở ở căn cứ Fort Bragg bang North Carolina, chào đón mọi thành viên của lực lượng vũ trang, bao gồm cả quân đội Lực lượng Dự bị và Vệ binh Quốc gia. Tuy nhiên, giới lãnh đạo điều hành Delta thường đến từ Trung đoàn 75 Biệt kích của Lục quân có biệt danh là "Mũ nồi xanh".
Cùng với đó, hai năm một lần, Delta tổ chức khóa tuyển chọn thành viên kéo dài một tháng ở dãy núi Appalachian với sự tham gia của hàng trăm ứng viên đến từ lực lượng đặc nhiệm và các quân binh chủng khác nhau. Dù họ từng trải qua nhiều khóa huấn luyện khắc nghiệt trước đó, tỷ lệ trượt vẫn thường ở trên mức 90%. Các ứng viên hoàn thành khóa tuyển chọn vẫn có thể bị loại nếu không được hội đồng giám khảo đồng ý.
Sau khi vượt qua vòng loại, ứng viên phải tham gia Khóa huấn luyện Đặc nhiệm (OTC) kéo dài 6 tháng, nơi có 30 - 40% binh sĩ tiếp tục bị loại vì không thể theo kịp quá trình huấn luyện căng thẳng.
