Đậm đà cá thu kho với ớt tươi

Thịt cá thu săn chắc, ít xương dăm, vị ngọt tự nhiên, kho lên không bở, không nhão, càng để lâu càng thấm. Chỉ cần thêm vài trái ớt tươi cho cay nồng, chút dứa chín, ít lát cà chua tạo vị thanh, nồi cá thu kho đã tỏa mùi thơm ấm áp khắp gian bếp. 

Món ăn không chỉ làm “ngon lòng” mà còn giữ người ta ngồi lại lâu hơn bên mâm cơm, chậm rãi thưởng thức cái ngon đằm thắm của biển miền Trung.

Cá thu sinh sống nhiều ở vùng biển Việt Nam, được ngư dân đánh bắt quanh năm. Với người miền Trung, cá thu không chỉ là thực phẩm có giá trị mà còn là một phần ký ức. Đó là những bữa cơm mặn mòi vị biển, nơi con cá thu kho nằm giữa mâm, ăn hoài không ngán. 

Từ cá thu nướng, kho riềng, kho tiêu, kho tộ, sốt cà chua đến làm chả, chà bông hay nấu bún, mỗi cách chế biến đều làm bật lên nét riêng của thịt cá chắc, thơm và đậm đà.

Giá trị của cá thu từng được dân gian gói ghém bằng những câu ca mộc mạc: “Cha mẹ nghèo đòi ăn cá thu/Gả con xuống biển mù mù, tăm tăm”. 

Một câu ca ngắn nhưng đủ nói lên sự quý giá của cá thu trong đời sống những gia đình ven biển, khi việc đánh bắt không hề dễ dàng và mỗi con cá mang về đều thấm đẫm mồ hôi, sóng gió.

Quay về gian bếp gia đình, cá thu kho với ớt tươi là món ăn không phô trương nhưng đòi hỏi sự tinh tế. Cá thu phải thật tươi, thân cá săn chắc, mắt trong. 

Cá được làm sạch, cắt khúc vừa ăn, rửa lại bằng nước muối loãng rồi để ráo. Khâu ướp cá rất quan trọng, chỉ cần hành tỏi băm, nước mắm, hạt nêm và một chút đường để cân bằng vị mặn - ngọt, giúp cá thấm đều mà không bị gắt.

Ớt tươi là linh hồn của món kho này. Không cần chọn loại quá cay, chỉ cần ớt đỏ hoặc xanh còn tươi, bỏ cuống, để nguyên trái hoặc cắt lát tùy khẩu vị. Khi kho lâu, vị cay của ớt dịu dần, hòa vào nước cá, tạo cảm giác ấm nồng, rất hợp với những bữa cơm ngày trời se lạnh hay mưa gió miền Trung.

Dứa (khóm) chín hoặc cà chua được cho vào sau, đóng vai trò cân bằng hương vị. Dứa mang đến vị chua thanh, ngọt nhẹ, giúp nước kho bớt mặn và làm thịt cá mềm hơn. Trong khi đó, cà chua tạo màu sắc bắt mắt và vị chua dịu quen thuộc, dễ ăn với nhiều người.

Khi kho, phi thơm hành tỏi với dầu ăn, cho ớt tươi vào đảo nhanh cho dậy mùi. Xếp cá thu vào nồi, kho lửa nhỏ cho cá săn lại rồi mới cho dứa hoặc cà chua vào. Nồi cá không cần nhiều nước, chỉ kho liu riu để cá chín từ từ, thấm gia vị, nước kho sánh lại, ánh lên màu nâu đỏ hấp dẫn.

Cá thu kho ớt tươi ngon nhất khi ăn nóng. Miếng cá chắc, không bở, thấm vị mặn ngọt, chua cay nhẹ, dậy mùi ớt tươi rất bắt cơm. Trong những ngày Tết, khi mâm cơm đã quá nhiều món thịt, bánh trái dễ gây ngấy, nồi cá thu kho ớt lại trở thành lựa chọn lạ miệng, nhẹ bụng mà hấp dẫn. 

Chỉ cần chan chút nước kho sánh vàng lên cơm trắng, gắp miếng cá thơm nồng, ăn kèm rau sống hay bát canh rau giản dị cũng đủ khiến bữa cơm đầu xuân trở nên ngon lành, hao cơm đến lạ.

Không chỉ dùng trong bữa cơm thường, vào những ngày xuân cúng cơm cho ông bà, cha mẹ, món cá thu chiên hay kho còn làm tăng thêm sự cung kính, tôn trọng của gia chủ, gửi gắm trọn vẹn lòng thành qua mâm cơm đầu năm.

Bên cạnh món kho, cá thu còn hiện diện trong tô bún chả cá đậm vị miền Trung. Cá thu tươi được lọc lấy nạc, xay nhuyễn, ướp gia vị rồi vo viên, chiên vàng. Nước dùng nấu từ đầu cá, da, xương sụn, kết hợp măng chua và cà chua, hầm nhỏ lửa để cho ra vị ngọt thanh tự nhiên. Khi ăn, bún cho vào tô, thêm chả cá, chan nước dùng nóng, rắc hành, thì là, gừng, tiêu, ớt - một hương vị dung dị mà khó quên.