Chatbot Copilot của Microsoft được coi là trụ cột chiến lược trí tuệ nhân tạo, đặc biệt trong bối cảnh mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với OpenAI đang dần thu hẹp. Tuy nhiên, nỗ lực xây dựng Copilot như một đối thủ của ChatGPT đang gặp không ít khó khăn.
Theo chia sẻ của các nhân viên hiện tại và cựu nhân viên từng làm việc với các sản phẩm AI của Microsoft, các vấn đề về khả năng tương thích giữa các nền tảng đã khiến người dùng nản lòng. Chỉ một tỷ lệ nhỏ người dùng gói doanh nghiệp của Microsoft thực sự sử dụng Copilot, và tỷ lệ ưu tiên Copilot thay vì Google Gemini hay các công cụ khác đã giảm trong những tháng gần đây.
Với Microsoft, mức độ thành công của Copilot mang ý nghĩa sống còn. Đây là trọng tâm trong tham vọng của CEO Satya Nadella nhằm biến Microsoft thành một công ty “AI-first”, tương tự cách ông từng đưa hãng chuyển mình thành “cloud-first” cách đây khoảng một thập kỷ. Các lãnh đạo hiện tại và cựu lãnh đạo cho biết Copilot là một trong những ưu tiên hàng đầu của Nadella.
Cổ phiếu Microsoft đã giảm gần 3% sau báo cáo kết quả kinh doanh tuần trước, khi nhà đầu tư lo ngại tốc độ tăng trưởng của mảng Azure - trụ cột quan trọng nhất của hãng - đang chậm lại, trong khi mảng AI vẫn phụ thuộc lớn vào OpenAI và Copilot thì chưa chứng minh được hiệu quả. Đà giảm còn lan rộng trong nhóm cổ phiếu phần mềm, trước lo ngại rằng các công cụ AI có thể làm giảm nhu cầu đăng ký phần mềm doanh nghiệp truyền thống.
Dù Microsoft hiện bị xem là chậm chân trong cuộc đua chatbot, công ty vẫn thu về hàng chục tỷ USD nhờ nhu cầu điện toán đám mây thúc đẩy bởi AI, qua đó giữ vững vị thế là một trong những doanh nghiệp giá trị nhất thế giới. Các nhà phân tích cho rằng Microsoft có lợi thế lớn để thu hẹp khoảng cách, nhờ hệ sinh thái phần mềm năng suất được hàng trăm triệu người dùng doanh nghiệp sử dụng - một “tệp khách hàng sẵn có” để quảng bá các sản phẩm AI mới.
Ông Chad A. Morganlander, quản lý danh mục cấp cao tại Washington Crossing Advisors, một nhà đầu tư của Microsoft, nhận định rằng dù Copilot đang gặp khó, “chúng tôi đặt cược vào nền khách hàng đã ăn sâu của họ. Microsoft có thể làm sai nhiều lần trước khi làm đúng, và họ đủ tiền cho một cuộc đua đường dài”.
Hiện Microsoft có nhiều phiên bản Copilot, được tích hợp vào các ứng dụng và dịch vụ khác nhau, từ bộ công cụ năng suất Microsoft 365 như PowerPoint, nền tảng lập trình GitHub, cho tới phiên bản dành cho người tiêu dùng thông qua trình duyệt Microsoft Edge và ứng dụng riêng.
Các Copilot này được chia thành ba nhóm chính: công cụ doanh nghiệp bán cho công ty và chuyên gia; Copilot dành cho lập trình viên và nhân sự CNTT; và chatbot cho người tiêu dùng, do CEO mảng AI của Microsoft là Mustafa Suleyman phụ trách. Microsoft tuyển dụng Suleyman vào năm 2024 để xây dựng các sản phẩm AI tiêu dùng và phát triển mô hình có thể cạnh tranh với OpenAI và các đối thủ khác. Tuy nhiên, đến nay Microsoft vẫn dựa chủ yếu vào mô hình của OpenAI và Anthropic, đồng thời tuyên bố sẽ sử dụng “những mô hình tốt nhất hiện có”.
Tuần trước, Microsoft cho biết đã bán được 15 triệu Copilot doanh nghiệp trong mảng Microsoft 365, trên tổng hơn 450 triệu tài khoản trả phí. Cuối năm ngoái, hãng cũng công bố có hơn 150 triệu người dùng Copilot hoạt động hàng tháng trên các nền tảng của mình. Trong khi đó, Google Gemini có hơn 650 triệu người dùng hàng tháng, còn ChatGPT đạt khoảng 900 triệu người dùng hoạt động hàng tuần.
Tuy vậy, dữ liệu chưa từng được công bố trước đây cho thấy người dùng Copilot - bao gồm cả doanh nghiệp - ngày càng chuyển sang các lựa chọn khác. Theo khảo sát của Recon Analytics với hơn 150.000 người tại Mỹ, từ tháng 7 năm ngoái đến cuối tháng 1, tỷ lệ người dùng coi Copilot là lựa chọn chính đã giảm từ 18,8% xuống còn 11,5%. Trong cùng giai đoạn, tỷ lệ người dùng ưu tiên Google Gemini tăng từ 12,8% lên 15,7%.
Những người rời bỏ Copilot cho biết họ tìm thấy chất lượng tốt hơn ở nơi khác. Với những nhân viên có quyền truy cập đồng thời Copilot, ChatGPT và Gemini; ChatGPT và Gemini được chọn nhiều hơn Copilot.
Theo một báo cáo gần đây của Citi Research, một số doanh nghiệp chỉ sử dụng khoảng 10% Copilot mà họ đã trả tiền. Các nhà phân tích của Citi cho rằng “dữ liệu bị chia cắt và thiếu tổ chức” là một trong những vấn đề lớn của Copilot.
Trong một cuộc phỏng vấn, ông Jared Spataro, Giám đốc marketing mảng AI tại nơi làm việc của Microsoft, cho biết lượng người dùng Copilot trong Microsoft 365 hoạt động hàng ngày đã tăng gấp 10 lần so với cùng kỳ năm trước, và tốc độ tăng trưởng này vượt các sản phẩm doanh nghiệp khác của Microsoft 365.
Các khảo sát khách hàng nội bộ của Microsoft cũng cho thấy người dùng bị bối rối bởi quá nhiều phiên bản Copilot. Một số người dùng từ lâu đã phàn nàn rằng họ bị ép dùng Copilot.
Một vấn đề khác được các nhân viên hiện tại và cựu nhân viên nêu ra là thiếu trải nghiệm liền mạch giữa các Copilot - đúng vào “điểm đau” mà Nadella từng cảnh báo. Khoảng một năm trước, Nadella được cho là đã gửi email thể hiện sự thất vọng tới Rajesh Jha, Phó chủ tịch điều hành phụ trách trải nghiệm và thiết bị, sau khi phiên bản Copilot doanh nghiệp trên Edge không thể hỗ trợ ông với một trang web công khai, theo những người biết về email này. Dù sự cố đã được khắc phục, các vấn đề tương thích tương tự vẫn còn tồn tại.
Nỗ lực phát triển các mô hình AI “cây nhà lá vườn” của Microsoft cũng bị cản trở bởi thiếu hụt năng lực tính toán, khi công ty phải phân bổ thời gian máy chủ để đảm bảo phục vụ OpenAI và các khách hàng khác của Azure. Trên nhiều bài kiểm tra chuẩn, mô hình AI chủ lực do Microsoft tự phát triển xếp hạng thấp hơn đáng kể so với các đối thủ.
Trong một cuộc phỏng vấn, Scott Guthrie, Phó chủ tịch điều hành phụ trách Nhóm Điện toán đám mây và AI của Microsoft, cho biết đội ngũ do Mustafa Suleyman dẫn dắt chỉ mới được thành lập vào năm 2024. Theo ông, thời gian dài cần thiết để xây dựng hạ tầng điện toán đám mây là nguyên nhân khiến đội ngũ này chưa có đủ năng lực tính toán cho tới thời gian gần đây.
Trong báo cáo kết quả kinh doanh gần nhất, Microsoft cho biết hãng đang phân bổ thêm năng lực tính toán để cải thiện các sản phẩm Copilot, sau khi đã tự tin hơn vào khả năng thương mại hóa các công cụ này. Tuy nhiên, theo một ghi chú của công ty đầu tư UBS, các cổ đông vẫn chưa thực sự bị thuyết phục.
Microsoft, vốn đã cắt giảm hơn 15.000 nhân sự trong năm ngoái, đã tổ chức một chương trình “boot camp” về AI dành cho kỹ sư phần mềm, nhà thiết kế và quản lý sản phẩm. Mục tiêu là giúp nhân sự làm quen sâu với các công cụ AI mới nhất, từ đó làm việc hiệu quả hơn trong môi trường cộng tác.
“Điều quan trọng là giúp mọi người thực sự thoải mái khi thay đổi tư duy - từ chỗ ‘tôi từng nghĩ mình là một lập trình viên giỏi’ sang ‘giờ tôi là người xây dựng sản phẩm’,” bà Katy George, Phó chủ tịch phụ trách chuyển đổi lực lượng lao động, chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn.
Hiện Microsoft đang chi mạnh tay cho hoạt động quảng bá thương hiệu. Theo công ty theo dõi quảng cáo iSpot, trong năm 2025, Microsoft đã chi khoảng 60 triệu USD (1,5 nghìn tỷ đồng) cho quảng cáo truyền hình của Copilot. Con số này vượt xa thương hiệu được quảng cáo nhiều thứ hai của hãng trên TV là LinkedIn, với mức chi chưa đến 1 triệu USD.
Vào Chủ nhật tới, Microsoft cũng dự kiến sẽ phát sóng quảng cáo Copilot trong trận Super Bowl, lần thứ hai kể từ năm 2024. Một suất quảng cáo 30 giây trong sự kiện này có thể tiêu tốn hơn 8 triệu USD, cho thấy mức độ đặt cược lớn của Microsoft vào tương lai của Copilot.
Theo: WSJ, Reuters
