Một tàu chở dầu mang tên Arcusat đã bất ngờ đổi hướng sau khi đi qua vùng biển Đan Mạch, làm dấy lên nhiều nghi vấn trong giới vận tải biển và thị trường năng lượng quốc tế. Con tàu, vốn không xuất hiện trong các cơ sở dữ liệu hàng hải toàn cầu, ban đầu được cho là đang hướng về Vịnh Phần Lan nhưng sau đó đã quay trở lại khu vực bờ biển Bắc Cực của Nga.
Truyền thông Đức cho biết, động thái quay đầu này diễn ra sau khi chính quyền nước này can thiệp. Đây được xem là trường hợp đầu tiên tại khu vực Biển Baltic một tàu chở dầu được cho là thuộc “hạm đội bóng tối” – hay còn gọi là tàu chở dầu “ma” – bị buộc phải đổi hướng và quay trở lại điểm xuất phát.
Danh tính của tàu Arcusat nhanh chóng trở thành dấu hỏi lớn. Các nhà môi giới tàu biển và thương nhân dầu mỏ cho biết, khi tra cứu trong cơ sở dữ liệu Equasis – hệ thống lưu trữ thông tin về tàu biển toàn cầu – con tàu này được đánh dấu là “chưa từng tồn tại”. Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) cũng không ghi nhận bất kỳ tàu nào tương ứng với số hiệu IMO mà Arcusat phát đi.
Theo các nguồn tin, nếu việc buộc tàu quay đầu như trường hợp Arcusat trở thành tiền lệ và được lặp lại thường xuyên, khả năng xuất khẩu dầu thô của Nga qua tuyến Biển Baltic có thể chịu tác động đáng kể. Đây là tuyến đường quan trọng giúp Moscow duy trì dòng chảy dầu mỏ trong bối cảnh các lệnh trừng phạt phương Tây ngày càng được siết chặt.
Thông tin về nguồn gốc con tàu càng làm gia tăng nghi vấn. Một số nguồn cho biết Arcusat được đóng vào năm ngoái tại một xưởng đóng tàu ở Trung Quốc. Tuy nhiên, dữ liệu về quốc kỳ lại không thống nhất: có nguồn cho rằng tàu mang cờ Tanzania, trong khi các cơ sở dữ liệu khác lại ghi nhận Cameroon.
Trước đó, vào tháng 3 năm ngoái, con tàu xuất hiện ngắn ngủi trong các sổ đăng ký toàn cầu với tên gọi “Linhai Huajie LH202313” và trạng thái “đang đặt hàng”. Theo kế hoạch ban đầu, tàu được xưởng đóng tàu Linhai Huajie tại miền đông Trung Quốc bàn giao cho công ty Sempre Shipping Ltd. Tuy nhiên, chỉ một tháng sau, toàn bộ thông tin về con tàu biến mất khỏi hệ thống, như thể nó chưa từng được đóng hay đưa vào hoạt động.
Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh các biện pháp kiểm soát tàu chở dầu ngày càng gia tăng trên toàn cầu. Ngày 7/12/2025, Mỹ áp đặt lệnh phong tỏa toàn diện đối với tất cả các tàu chở dầu bị trừng phạt ra vào các cảng của Venezuela. Sang đầu năm 2026, quân đội Mỹ tiếp tục bắt giữ tàu chở dầu Bella 1 treo cờ Nga, trong khi gần đó xuất hiện các tàu quân sự của Điện Kremlin, bao gồm cả tàu ngầm. Chỉ hai ngày sau, Washington tiếp tục mở chiến dịch bắt giữ tàu chở dầu Olina tại vùng biển Caribbean.
Một chi tiết đáng chú ý khác là năng lực kỹ thuật của xưởng Linhai Huajie. Theo thông tin công bố trên website, cơ sở này chỉ có khả năng đóng tàu tối đa 50.000 tấn, trong khi tàu chở dầu cỡ Aframax – loại thường được sử dụng để vận chuyển dầu thô Nga – có trọng tải tối thiểu khoảng 80.000 tấn. Điều này làm dấy lên nghi vấn về việc con tàu đã được hoàn thiện, hoán cải hoặc đăng ký lại ở đâu trước khi tham gia vận chuyển dầu.
Vụ việc Arcusat cho thấy cuộc đối đầu quanh hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Nga đang bước sang một giai đoạn mới, nơi không chỉ dầu mỏ mà chính các con tàu vận chuyển cũng trở thành tâm điểm của các biện pháp kiểm soát và răn đe.
