Đột quỵ không chỉ xảy ra ở người lớn tuổi mà ngày càng gặp nhiều ở người trẻ, thậm chí ngay trong lúc chơi thể thao. Mới đây, một vận động viên tennis và pickleball 31 tuổi đã qua đời sau 3 ngày cấp cứu vì đột quỵ dù không có bệnh nền rõ ràng. Sự việc gây bàng hoàng và đặt ra cảnh báo lớn cho cộng đồng yêu thể thao.
Nhóm đột quỵ người trẻ chiếm khoảng 10–15% tổng số ca đột quỵ, nguyên nhân thường không phải xơ vữa mạch máu mà liên quan đến các bất thường tiềm ẩn
Theo BS Nguyễn Huy Hoàng, Hội Y học dưới nước và Oxy cao áp Việt Nam, nhóm đột quỵ người trẻ (dưới 45 tuổi) chiếm khoảng 10–15% tổng số ca đột quỵ. Ở người trẻ, nguyên nhân thường không phải xơ vữa mạch máu mà liên quan đến các bất thường tiềm ẩn như: Bóc tách động mạch cổ (động mạch cảnh, đốt sống) do xoay cổ mạnh đột ngột; dị dạng mạch máu bẩm sinh, phình mạch não – dễ vỡ khi gắng sức; rối loạn đông máu, bệnh tim cấu trúc, lỗ bầu dục tồn tại (PFO).
Các môn như tennis, pickleball, golf, thậm chí yoga đều từng ghi nhận ca bóc tách động mạch do động tác xoay cổ, ngửa cổ quá mức. Nguy hiểm là triệu chứng ban đầu thường chỉ là đau cổ, nhức đầu nhẹ nên dễ bị bỏ qua, trong khi cục máu đông có thể gây đột quỵ sau đó vài giờ hoặc vài ngày.
PGS Nguyễn Hoài Nam, nguyên giảng viên cao cấp Trường ĐH Y Dược TPHCM, cảnh báo khi chơi thể thao cường độ cao, nếu xuất hiện các dấu hiệu sau, cần dừng ngay và nghỉ ngơi: Chóng mặt, buồn nôn, nhức đầu bất thường; hồi hộp, khó thở, đau tức ngực; ngất thoáng qua; tê yếu tay chân, nói khó, nhìn mờ
Dù các triệu chứng có thể thoáng qua và dễ nhầm với mệt mỏi thông thường nhưng đây có thể là dấu hiệu cảnh báo sớm của rối loạn tuần hoàn não hoặc tim mạch, cần đi khám ngay.
Các chuyên gia khuyến cáo để giảm nguy cơ đột quỵ khi chơi thể thao: Tăng cường độ tập từ từ, tránh gắng sức đột ngột; khởi động kỹ trước khi vận động; lắng nghe cơ thể, không cố tập khi thấy bất thường. Chơi thể thao để khỏe mạnh nhưng an toàn luôn phải đặt lên hàng đầu.
