Những ngày giáp tết Nguyên đán Bính Ngọ, xưởng điêu khắc than đá của nghệ nhân Nguyễn Tuấn Quyết (SN 1974, phường Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh,) luôn vang vọng tiếng đục, mài để tạo ra những sản phẩm mỹ nghệ.
Tác phẩm "chiến mã" được làm từ than đá do ông Nguyễn Tuấn Quyết tạc, khắc trong 3 tháng. Ảnh: Phạm Công
Trong không gian quen thuộc, những người thợ đang miệt mài hoàn thiện các tác phẩm linh vật ngựa phục vụ thị trường Tết.
Gắn bó với nghề điêu khắc than đá hơn 40 năm, ông Nguyễn Tuấn Quyết là một trong số ít người còn giữ được sự tinh xảo và chiều sâu nghệ thuật của nghề thủ công đặc trưng vùng mỏ Quảng Ninh.
Từ những khối than thô ráp, dưới bàn tay điêu luyện của ông, các hình khối dần hiện ra sinh động, mang đậm hơi thở văn hóa và tinh thần lao động bền bỉ của người dân vùng than.
Ông Quyết với sản phẩm của mình, nhiều người hỏi mua nhưng ông chưa bán. Ảnh: Phạm Công
Dịp tết Bính Ngọ năm nay, ông Quyết cùng vợ là bà Nguyễn Thanh Bình (SN 1978) đã dành trọn 3 tháng để hoàn thiện bức tượng linh vật ngựa bằng than đá.
Tác phẩm "Chiến mã" của ông Quyết cao hơn 40cm, được tạo hình trong tư thế mạnh mẽ, đầu ngẩng cao, bờm tung bay, thể hiện khí chất kiên cường, dẻo dai và khát vọng vươn lên.
Theo ông Quyết, tác phẩm này được tạc khắc từ hai viên than kíp lê cỡ lớn, một viên làm con ngựa, một viên tạc chiến xa rồi ghép vào với nhau.
Tượng ngựa được hoàn thiện tỉ mỉ, phần thân đánh bóng, bờm và đuôi để thô tạo điểm nhấn. Ảnh: Phạm Công
"Tác phẩm hoàn thành dịp cận Tết nên nhiều người hỏi mua với giá cao, nhưng tôi chưa bán", ông Quyết cho hay.
Ông Quyết cho biết thêm, điêu khắc than đá đòi hỏi sự kiên nhẫn tuyệt đối, bởi than vừa cứng vừa giòn, chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể làm hỏng toàn bộ khối nguyên liệu.
Không chỉ tập trung vào những tác phẩm lớn, xưởng điêu khắc của gia đình ông Quyết còn sản xuất nhiều mẫu linh vật ngựa kích thước nhỏ hơn, được chế tác tinh xảo để làm đồ lưu niệm.
Những chú ngựa mini với nhiều dáng đứng, dáng chạy khác nhau được khách hàng ưa chuộng bởi vừa mang ý nghĩa phong thủy, vừa là món quà đậm chất văn hóa vùng mỏ trong dịp đầu năm mới.
Những sản phẩm ngựa mini được làm bằng than đá đã hoàn thành và chờ giao cho khách. Ảnh: Phạm Công
Con rể ông Quyết - anh Nguyễn Phạm Trung Thanh (27 tuổi), đang tiếp nối nghề điêu khắc than đá của gia đình. Gắn bó với nghề được khoảng 5 năm, anh Thanh dần nắm vững các công đoạn từ chọn than, tạo hình thô đến hoàn thiện chi tiết.
Anh Nguyễn Phạm Trung Thanh là người tiếp nối nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống của gia đình ông Quyết. Ảnh: Phạm Công
“Ban đầu tôi cảm thấy công việc này rất khó vì than đá không giống các chất liệu khác. Nhưng được bố vợ chỉ bảo tận tình nên ngày càng yêu và muốn gắn bó lâu dài với nghề”, anh Thanh chia sẻ.
Những viên than kíp lê được "thổi hồn" thành hình những con vật do khách hàng đặt từ trước. Ảnh: Phạm Công
Trong bối cảnh nhiều nghề truyền thống đang dần mai một, việc giữ nghề của gia đình ông Quyết là hình ảnh đẹp, giàu ý nghĩa.
Những tác phẩm linh vật ngựa hoàn thiện đúng dịp Tết không chỉ mang giá trị thẩm mỹ, mà còn là kết tinh của tâm huyết, kinh nghiệm và niềm tin vào sự tiếp nối của nghề truyền thống vùng mỏ Quảng Ninh trong tương lai.
Mỹ nghệ than đá là nghề truyền thống tại Quảng Ninh, hiện tại chỉ còn một vài hộ dân còn "giữ lửa". Ảnh: Phạm Công
