Tết giúp tôi trả lời câu hỏi “Tôi là ai?”
Ngô Thanh Tùng (29 tuổi, Hà Nội), hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành Khoa học Máy tính tại Ireland, chuyên sâu về lĩnh vực tương tác người - robot.
Đây là năm thứ 3 Tùng đón Tết xa nhà. Với nam sinh, những năm đầu nơi xứ người là khoảng thời gian nhớ quê nhiều nhất, đặc biệt là vào thời khắc giao thừa. Nhưng theo thời gian, anh dần học cách thích nghi và tự tạo cho mình những cái Tết rất riêng nơi đất khách.
Ngô Thanh Tùng (ngoài cùng bìa trái), hiện là nghiên cứu sinh tiến sĩ ngành Khoa học Máy tính tại Ireland (Ảnh: NVCC).
Thời điểm Tết Việt thường rơi vào mùa đông ở Ireland, trời rất lạnh và tối sớm, đôi khi mưa nhiều, cây cối xác xơ không một chiếc lá, không gian hoàn toàn khác biệt với mùa xuân đâm chồi nảy lộc, hoa nở rực rỡ trong mưa phùn ấm áp như ở quê nhà.
Bên cạnh đó, Tết cũng thường là thời điểm người Ireland đi làm trở lại sau kì nghỉ Noel và năm mới kéo dài nên công việc trở nên bận rộn hơn. Là một nghiên cứu sinh, Tùng thường xuyên phải tham dự rất nhiều cuộc họp, sự kiện, hội thảo lớn nhỏ vào thời gian này. Thế nên, mỗi năm, anh lại đón Tết ở một nước khác nhau.
Năm ngoái Tùng đã phải đón Tết ở Munich, Đức khi đang tham dự một hội thảo quốc tế. Năm nay anh cũng phải dự một hội thảo chuyên ngành hợp tác giữa Anh và Ireland vào đúng những ngày chính Tết.
Công việc, học tập và nghiên cứu khiến Tùng “ăn Tết” tinh gọn nhất trong không khí ấm cúng của cộng đồng người Việt ít ỏi. Không có mai, đào, quất nhưng có bánh chưng, nem rán và những món ăn truyền thống trong mâm cỗ Tết.
Cộng đồng du học sinh Việt tại Ireland đón Tết (Ảnh: NVCC).
Dù đã quen với việc xa nhà dịp Tết, nhìn thấy bánh chưng vẫn khiến Tùng xúc động.
“Hồi còn ở Việt Nam, năm nào cả nhà mình cũng đến nhà ông bà ngoại gói bánh chưng. Người gấp lá, người đong gạo, người gói bánh, mỗi người một việc rất quây quần ấm cúng.
Rồi cảm giác hồi hộp chờ đến hôm sau xem cái bánh mình gói có bị bục không, hay lúc bóc ra có bị gạo đỗ lẫn lộn không. Mỗi lần ăn bánh chưng như cả một bầu trời tuổi thơ ùa về”, Tùng chia sẻ.
Ngoài bữa cơm thân mật, anh cũng thường tham gia các chương trình Tết do hội sinh viên và cộng đồng người Việt tại Ireland tổ chức. Mọi người cùng nhau mặc áo dài, chụp ảnh, biểu diễn văn nghệ và giới thiệu văn hóa Việt Nam tới bạn bè quốc tế. Các sự kiện còn có buffet ẩm thực, múa lân và nhiều hoạt động giao lưu, giúp anh gặp gỡ những người Việt sinh sống lâu năm tại Ireland để học hỏi kinh nghiệm.
Ba năm đón Tết xa nhà, Tùng nhận ra Tết không cần phải là những mâm cỗ đầy hay nhà cửa trang hoàng lộng lẫy, mà nên là cảm giác hướng về gia đình và nguồn cội, dù ở bất cứ đâu.
“Tết cũng giúp tôi trả lời cho câu hỏi “Tôi là ai?” giữa một thế giới đa văn hóa và đang phát triển như vũ bão, đặc biệt là trong ngành công nghệ như mình”, Tùng tâm sự.
Xa Tết mới thêm trân quý ngày Tết sum vầy
Tại Mỹ, Nguyễn Ngọc Bảo Quyên (19 tuổi, Hà Nội), sinh viên ngành Tâm lý học và Phân tích dữ liệu tại Đại học Denison, đang trải qua năm thứ hai đón Tết xa gia đình.
Trường của Quyên nằm trên đồi và cách xa trung tâm thành phố. Khu vực này chủ yếu là người da trắng sinh sống nên hầu như không có cửa hàng hay hoạt động trang trí đón Tết, không khí yên tĩnh, trầm lắng, khác hẳn sự nhộn nhịp đang diễn ra ở Việt Nam.
Tuy vậy, trong trường vẫn có cộng đồng sinh viên châu Á cùng nhau chuẩn bị các hoạt động đón năm mới âm lịch. Sinh viên thường thuê các cửa hàng bên ngoài để mang đồ ăn vào trường thưởng thức. Năm ngoái Quyên đã tham gia và thấy rất nhiều món ngon, không khí ấm cúng nên năm nay em cũng rất mong chờ.
“Với em, cứ nhắc đến Tết là nghĩ ngay đến đồ ăn”, Quyên chia sẻ.
Nguyễn Ngọc Bảo Quyên (19 tuổi, Hà Nội), sinh viên ngành Tâm lý học và Phân tích dữ liệu tại Đại học Denison (Ảnh: NVCC).
Tuy vậy, lịch học và công việc ảnh hưởng nhiều đến cách Quyên đón Tết. Phần lớn thời gian của Quyên dành để học và làm việc, nên nếu có các buổi tụ tập hay đi chơi cùng cộng đồng du học sinh Việt, Quyên thường về sớm hơn mọi người.
Tết năm ngoái, Quyên đã cùng bạn bè tổ chức một bữa tiệc nhỏ với những nồi lẩu nhỏ. Cả nhóm rủ nhau đến chợ châu Á mua nguyên liệu, lên danh sách các món cần chuẩn bị như đồ nấu lẩu và nem. Đến chiều, mọi người tụ họp, mỗi người một việc, người nấu nước lẩu, người cuốn nem, không khí sum vầy sưởi ấm những trái tim du học sinh xa nhà.
Năm nay, Quyên chưa có kế hoạch cụ thể. Nhưng nếu bạn bè tiếp tục tổ chức, Quyên vẫn sẽ tham gia, chủ yếu phụ chuẩn bị và nấu nướng.
Theo Quyên, Tết là một trong những dịp đông nhất mà cô thấy cộng đồng sinh viên Việt Nam tụ tập. Mọi người mặc áo dài, trò chuyện và hòa vào các hoạt động văn nghệ vui nhộn. Tuy nhiên, không khí Tết tưng bừng chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, sau đó các sinh viên lại trở về với nhịp sinh hoạt và học tập tất bật bởi khối lượng bài tập lớn, các bài kiểm tra trải dài suốt học kỳ, đòi hỏi phải tập trung và sắp xếp thời gian hợp lý.
Lớn lên ở làng Vạn Phúc, nơi không khí Tết nhộn nhịp và đậm chất truyền thống đồng bằng Bắc bộ, những cái Tết xa nhà giúp Quyên nhận ra nhiều điều mà trước đây cô chưa từng thấy quan trọng.
“Dịp Tết, em và gia đình thường gọi điện cho nhau rất nhiều, hỏi han chuyện nhà đang chuẩn bị cúng lễ hay nấu nướng ra sao. Trước kia, em từng nghĩ sống xa nhà sẽ rất thoải mái vì không ai nhắc nhở hay quản lý, nhưng càng về sau em lại nhận ra mình trân trọng sự yên tĩnh và những mối quan hệ thân thuộc hơn”, Quyên tâm sự.
Tết đầu tiên xa nhà và hành trình thích nghi
Năm nay, Phan Thị Minh Phương (21 tuổi, Nghệ An) lần đầu đón cái Tết xa nhà tại Đức. Khi cha mẹ ở quê đang tất bật với những phiên chợ Tết, Phương phải di chuyển đến một thành phố khác để học tập, toàn bộ thời gian phải ưu tiên cho việc học.
Phan Thị Minh Phương (21 tuổi, Nghệ An) lần đầu đón cái Tết xa nhà tại Đức (Ảnh: NVCC).
Mới sang Đức được khoảng 5 tháng, Phương cũng chưa có nhiều cơ hội tìm hiểu sâu về hội sinh viên hay cộng đồng người Việt tại đây. Dù vậy, Phương vẫn cố gắng sắp xếp tham gia khi có thể. Hiện tại, Minh Phương cùng một nhóm bạn người Việt lên kế hoạch tổ chức buổi ăn uống nhỏ, cùng nấu các món truyền thống và đón giao thừa theo giờ Việt Nam để vơi bớt cảm giác xa nhà.
Những ngày Tết cận kề, nỗi nhớ quê hương trong cô càng rõ rệt hơn. Minh Phương cho biết đôi lúc vẫn chạnh lòng khi nghĩ đến cảnh phải đón năm mới nơi đất khách, nhưng đồng thời đây cũng là cơ hội để cô trải nghiệm thêm những nét văn hóa và lối sống mới của người Đức.
“Với mình, Tết khi ở xa quê là nỗi nhớ, là hành trình trưởng thành và học cách thích nghi với một môi trường mới” Phương chia sẻ.
