Sau nhịp tăng mạnh kéo dài, giá vàng có những nhịp điều chỉnh mạnh khiến nhiều nhà đầu tư băn khoăn ở vùng giá hiện nay, vàng còn là tài sản trú ẩn hay đã trở thành kênh đầu tư rủi ro? Và đâu sẽ là kênh đầu tư hấp dẫn năm 2026?
Theo chuyên gia tài chính Phan Dũng Khánh, vàng hiện vừa là tài sản trú ẩn, vừa là tài sản rủi ro. Về bản chất dài hạn, vàng vẫn đóng vai trò phòng thủ trong bối cảnh bất ổn gia tăng. Tuy nhiên, ở ngắn hạn, rủi ro biến động là rất lớn.
Trước đó, chỉ trong vài phiên, giá vàng ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong hơn 40 năm, trong khi giá bạc thậm chí chứng kiến mức giảm sâu nhất trong lịch sử chỉ trong một phiên. Điều này cho thấy ngay cả trong xu hướng tăng, những nhịp điều chỉnh mạnh vẫn có thể xảy ra và gây thua lỗ rất lớn cho nhà đầu tư, đặc biệt với những người sử dụng đòn bẩy hoặc lướt sóng.
Theo chuyên gia, việc mua vào chỉ phù hợp với những người hiện đang có tỷ trọng vàng thấp trong danh mục, có tiền nhàn rỗi và xác định đầu tư dài hạn. Ngược lại, những người đang vay nợ, sử dụng đòn bẩy hoặc phải “nhịn ăn nhịn mặc" việc tiếp tục lao vào vàng ở vùng giá cao là rất rủi ro. Những cú điều chỉnh mạnh như thời gian vừa qua có thể gây thiệt hại lớn, thậm chí làm trầm trọng thêm tình trạng tài chính.
Một điểm quan trọng khác là vàng là tài sản không tạo ra dòng tiền. Khác với gửi tiết kiệm có lãi suất, bất động sản có thể cho thuê hay cổ phiếu có cổ tức, vàng chỉ sinh lời khi giá tăng. Nếu giá đứng yên, nhà đầu tư đã chịu thiệt vì lạm phát, còn nếu giá giảm rủi ro thua lỗ là rất rõ ràng. Do đó, việc đầu tư vàng cần được đặt trong một chiến lược dài hạn, với tỷ trọng hợp lý và tuyệt đối không nên sử dụng vốn vay hay tiền phục vụ nhu cầu thiết yếu để tham gia.
Đối với những nhà đầu tư đã mua vàng ở vùng giá rất cao, chuyên gia cho rằng không có một công thức chung cho tất cả. Quyết định giữ hay bán phụ thuộc vào hoàn cảnh từng người, bao gồm tỷ trọng vàng trong danh mục, nguồn tiền sử dụng là vốn tự có hay vốn vay, cũng như mục tiêu đầu tư ngắn hay dài hạn.
Với nhà đầu tư dài hạn sử dụng tiền nhàn rỗi và danh mục đã được đa dạng hóa, việc tiếp tục nắm giữ có thể chấp nhận được. Tuy nhiên, nếu vàng chiếm tỷ trọng quá lớn trong tổng tài sản, hoặc sử dụng vốn vay, thì nên chủ động bán bớt để hiện thực hóa lợi nhuận và giảm rủi ro. Đặc biệt, với những nhà đầu tư ngắn hạn, các nhịp điều chỉnh mạnh như vừa qua có thể gây thiệt hại rất lớn, do đó cần sớm giảm tỷ trọng.
Về khả năng dòng tiền rút khỏi vàng, chuyên gia đánh giá xác suất này trong ngắn và trung hạn là khá thấp. Giá vàng đang được nâng đỡ bởi hai nhóm yếu tố. Nhóm thứ nhất là các yếu tố truyền thống như bất ổn địa chính trị, xung đột toàn cầu và rủi ro kinh tế. Nhóm thứ hai là các yếu tố mới, trong đó nổi bật là những diễn biến khó đoán từ chính sách của Mỹ, khiến dòng tiền có xu hướng tìm đến các tài sản trú ẩn.
Bên cạnh đó, lực mua từ các tổ chức mới chỉ bắt đầu từ năm ngoái và đang gia tăng rõ rệt. Nhiều ngân hàng trung ương trước đây ít tham gia thị trường vàng đã trở thành người mua lớn. Một số tổ chức tư nhân thậm chí còn tích lũy lượng vàng rất lớn để phục vụ quá trình “số hóa tài sản”, tạo ra nguồn cầu mới mà trước đây gần như không xuất hiện trong các dự báo.
Nếu dòng tiền rút bớt khỏi vàng, chuyên gia cho rằng dòng vốn nhiều khả năng sẽ quay sang các kênh như chứng khoán, bất động sản và tài sản số. Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi giữa các kênh sẽ không đồng đều.
Những thị trường đang ở vùng giá cao, đã tăng mạnh và liên tục lập đỉnh như chứng khoán Mỹ hay chứng khoán Việt Nam sẽ vẫn có dư địa tăng, nhưng khó bứt phá mạnh như các kênh đang ở trạng thái trầm lắng.
Ngược lại, những lĩnh vực còn yếu và chưa phục hồi rõ nét như bất động sản hay tài sản số có thể trở thành điểm đến hấp dẫn hơn của dòng tiền, bởi dư địa tăng trưởng còn lớn và mặt bằng giá vẫn thấp so với giai đoạn đỉnh trước.
Đặc biệt, ông kỳ vọng tài sản mã hóa có dư địa bứt phá mạnh nếu hành lang pháp lý sớm được hoàn thiện trong năm 2026. Khi các sàn giao dịch chính thức được cấp phép, đây có thể trở thành kênh thu hút dòng tiền hàng đầu, cạnh tranh trực diện với chứng khoán và bất động sản.
