Tết Nguyên đán đang đến gần, các gia đình sẽ được thưởng thức những bữa tiệc thịnh soạn với nhiều món ăn ngon và cũng giàu chất béo. Bên cạnh đó, không khí vui chơi, tiệc tùng dễ khiến chúng ta bị đảo lộn lịch trình sinh hoạt hàng ngày: Thời gian ngủ ít, ăn uống "vô tội vạ"... Mặt khác, thời tiết khô hanh và lạnh lẽo trong thời điểm cuối mùa đông là yếu tố "khô bên ngoài", kết hợp với nguồn thức ăn nhiều dầu mỡ vào cơ thể lại là yếu tố "khô bên trong" - một sự kết hợp tai hại đối với những người có thể chất thiếu âm. Điều này khiến cơ thể suy yếu miễn dịch, dễ mắc cúm với các triệu chứng cổ họng như bị bỏng, khô rát đặc biệt vào ban đêm khiến chúng ta không tài nào ngủ được! Để khắc phục tình trạng này và giữ sức khỏe trong suốt dịp đón năm mới, ngoài việc đảm bảo chế độ ăn uống cân bằng, sinh hoạt điều độ thì dùng vài nguyên liệu rẻ tiền kết hợp với nhau cũng có thể loại bỏ được các chứng nóng trong, khô rát họng, giải nhiệt và bổ sung nước.
Hôm nay chúng tôi sẽ giới thiệu một sự kết hợp hoàn hảo - mía và củ năng. Sự kết hợp này có vị ngọt, thanh mát và giúp giảm khô miệng, đặc biệt thích hợp cho những người đã ăn quá nhiều đồ ăn nhiều dầu mỡ trong dịp Tết Nguyên đán để "giải nhiệt" và "bổ sung nước".
Tìm hiểu về bộ đôi "dưỡng ẩm - giải nhiệt" này
Mía - mệnh danh là "thuốc bổ trẻ hóa" tự nhiên
Trong y học cổ truyền, mía có một biệt danh tao nhã: "thang thuốc phục mạch" tự nhiên. Mía có tính hàn và vị ngọt, tác động lên kinh phổi và dạ dày. Nó hỗ trợ tái tạo máu, cải thiện tiêu hóa, giải nhiệt, và tăng cường miễn dịch, có tác dụng thanh nhiệt, sinh dịch, làm ẩm khô và giải khát. Khi bị khô miệng, khát nước, cáu gắt và ho, uống một cốc nước mía giống như một cơn mưa nhẹ tưới mát vùng đất khô cằn.
Củ năng - "lê tuyết thanh nhiệt" dưới lòng đất
Theo y học cổ truyền, củ năng vốn có tính mát và vị ngọt, tác động lên kinh mạch phổi và dạ dày. Củ năng chứa nhiều nước và có kết cấu giòn, có khả năng thanh nhiệt, tiêu đờm, cũng như làm ẩm phổi, mát gan. Khi bị khô họng, ngứa họng hoặc ho do nhiệt phổi, nó hoạt động như một "kho chứa nhỏ", từ từ làm ẩm niêm mạc.
Tại sao "mía + củ năng" lại là sự kết hợp 1+1>2?
Thúc đẩy sản sinh dịch cơ thể và thanh nhiệt, giải quyết cả triệu chứng lẫn nguyên nhân gốc rễ
Mía chủ yếu "bổ sung" - bổ sung dịch cơ thể và trực tiếp làm giảm khô miệng; củ năng chủ yếu "thanh lọc" - thanh nhiệt bên trong và giảm mất nước. Một loại làm tăng sản sinh dịch, loại kia làm giảm, cùng nhau hoạt động để ổn định cân bằng nước trong cơ thể.
Hương vị và hiệu quả bổ sung cho nhau
Nước mía có vị ngọt dịu, trong khi cùi củ năng lại tươi mát và giòn tan. Khi nấu chung, món ăn tạo nên vị ngọt thanh mà không quá ngấy, tươi mát mà không nhạt nhẽo. Theo quan điểm "ngũ vị" trong y học cổ truyền Trung Quốc, vị ngọt có tác dụng bồi bổ và làm dịu, rất thích hợp để bổ dưỡng hàng ngày cho những người mắc các chứng bệnh mãn tính.
Tính bổ sung dinh dưỡng, hiệu ứng hiệp đồng
Mía cung cấp đường sucrose, axit amin và vitamin nhóm B; củ năng chứa phellandrene, phốt pho và chất xơ. Khoa học dinh dưỡng hiện đại cũng khẳng định rằng sự kết hợp này không chỉ giúp bổ sung năng lượng mà còn tăng cường hệ miễn dịch và cải thiện sức khỏe đường ruột.
Áp dụng 3 công thức tốt cho sức khỏe từ "Mía và Củ năng"
1. Nước mía và củ năng (phiên bản dưỡng ẩm cơ bản)
Nguyên liệu: 2-3 đoạn mía, 8-10 củ năng.
Cách làm: Gọt vỏ và cắt mía thành từng khúc. Rửa sạch và loại bỏ vỏ củ năng (để nguyên vỏ nếu bạn muốn tận dụng tính mát của chúng nhưng phải rửa thật sạch). Cho củ năng vào nồi với lượng nước vừa đủ, đun sôi trên lửa lớn. Sau đó hạ nhỏ lửa và ninh trong 40 phút. Lọc lấy nước và uống như trà. Phần thịt củ năng vẫn có thể ăn được. Nếu thích bạn có thể cho thêm vài hạt kỷ tử vào để tăng hương vị và công dụng.
Công dụng: Thanh nhiệt, thúc đẩy sản sinh dịch cơ thể, làm ẩm phổi và làm dịu cổ họng. Thích hợp cho người bị khô họng, ngứa họng, khàn giọng và khát nước; phù hợp cho cả gia đình.
2. Nước mía, củ năng và rễ cây cỏ tranh (tăng cường tác dụng thanh nhiệt)
Nguyên liệu: 2-3 đoạn mía và 8-10 củ năng, 30g rễ cây cỏ tranh.
Cách làm: Gọt bỏ vỏ mía rồi cắt thành từng khúc ngắn (hoặc chẻ nhỏ hơn nếu muốn). Củ năng đem rửa sạch rồi gọt vỏ. Cho củ năng và mía vào nồi cùng với rễ cỏ tranh rồi thêm lượng nước vừa đủ, đun sối trên lửa lớn. Sau đó hạ về mức lửa nhỏ và nấu trong khoảng 40 phút. Sau đó bạn lọc lấy nước rồi uống.
Công dụng: Rễ cây cỏ tranh có tác dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, làm mát máu và cầm máu. Công thức này tăng cường tác dụng "thanh nhiệt" trên cơ sở thúc đẩy sản sinh dịch cơ thể, thích hợp sử dụng khi nước tiểu có màu vàng, nướu hơi sưng và nội nhiệt nặng.
3. Sườn heo hầm mía và củ năng (món ăn bổ dưỡng và tăng cường chức năng dạ dày)
Nguyên liệu: 2 khúc mía, 10 củ năng, 250g sườn heo, 3 lát gừng.
Cách làm: Chặt sườn heo thành miếng vừa ăn rồi rửa sạch. Sau đó cho sườn heo vào nồi nước rồi chần sơ, vớt ra rồi rửa lại với nước ấm. Rửa sạch và sơ chế mía cùng củ năng. Cho tất cả nguyên liệu vào nồi hầm, thêm nước vừa đủ và hấp trong 2 tiếng. Nêm nếm chút gia vị cho vừa ăn.
Công dụng: Thịt lợn bổ âm, làm ẩm, gừng làm ấm trung tiêu, trừ hàn, đồng thời cân bằng tính mát của mía và củ năng. Nước dùng trong, không ngấy, làm ẩm mà không gây lạnh, thích hợp cho người tỳ vị yếu, tiêu hóa kém bổ dưỡng trong mùa đông.
Cách ăn uống an toàn và hiệu quả
Sử dụng thận trọng nếu bạn có lá lách và dạ dày yếu
Mía và củ năng có tính mát. Nếu bạn dễ bị tiêu chảy, đau bụng hoặc phân lỏng, bạn nên giảm liều lượng, hoặc hầm chúng với gừng và thịt như trong công thức thứ ba, cố gắng uống nước dùng và ăn ít phần thức ăn rắn hơn.
Những người có lượng đường trong máu bất thường nên chú ý
Mía có hàm lượng đường cao. Người bị tiểu đường hoặc đường huyết không ổn định không nên uống nước mía hoặc trà/canh mía. Có thể chọn uống nước luộc củ năng nguyên chất, hoặc tiêu thụ với số lượng hạn chế nghiêm ngặt dưới sự hướng dẫn của bác sĩ.
Hãy đảm bảo nấu chín kỹ
Củ năng mọc ở ruộng lúa và có thể bị nhiễm ký sinh trùng như sán lá gan. Hãy nhớ rửa sạch, gọt vỏ và nấu chín kỹ.
Sự điều độ là chìa khóa
Việc sử dụng liệu pháp dinh dưỡng nhiều hơn không nhất thiết là tốt hơn. Nếu dùng như thức uống hàng ngày, 1-2 bát mỗi ngày là đủ; nếu dùng như súp, 2-3 lần mỗi tuần là phù hợp. Nó không thể thay thế nước lọc, càng không thể thay thế việc điều trị y tế đúng cách.
Trong dịp Tết Nguyên đán, việc cân đối chế độ ăn uống và duy trì lối sống khoa học để đảm bảo sức khỏe là rất quan trọng. Tuy nhiên nếu bạn cảm thấy khát và không muốn ăn giữa một bàn đầy cá và thịt, hãy thử dành nửa tiếng để nấu cho mình một nồi canh mía và củ năng. Hãy để cơ thể từ từ cảm nhận vị ngọt ngào đọng lại trong hơi nước bốc lên.
