Hình ảnh núi Phú Sĩ tại Nhật Bản bất ngờ phun trào là tin giả

Giữa tháng 1, mạng xã hội Facebook lan truyền một bài đăng từ trang có tên "EndTimes News", kèm hình ảnh núi Phú Sĩ phủ tuyết với dòng dung nham chảy xuống sườn núi và cột tro bụi dày đặc bốc lên không trung.

Bài đăng được trình bày theo phong cách "tin nóng", với nội dung khẳng định núi Phú Sĩ đã phun trào lần đầu tiên sau nhiều thế kỷ, gây "chấn động giới khoa học và người dân Nhật Bản".

Tính đến thời điểm ghi nhận, bài viết này đã thu hút khoảng 2.300 lượt phản ứng, hơn 1.300 lượt chia sẻ và hàng trăm bình luận.

Núi Phú Sĩ chưa phun trào

Theo các nguồn khoa học chính thống, núi Phú Sĩ chưa phun trào tính đến tháng 1-2026. Lần phun trào gần nhất của ngọn núi này xảy ra vào ngày 16-12-1707 (đợt phun trào Hōei), tức hơn 300 năm trước. Kể từ đó đến nay, núi Phú Sĩ vẫn trong trạng thái "ngủ yên".

Theo chuyên trang kiểm chứng của báo Rappler, các cơ quan chức năng Nhật Bản không đưa ra bất kỳ thông báo nào về hoạt động núi lửa bất thường tại khu vực này trong thời gian gần đây.

Kiểm tra kỹ thuật cho thấy hình ảnh trong bài đăng không phải ảnh thật. Công cụ phát hiện ảnh AI Sight Engine đánh giá bức ảnh có 89% khả năng là ảnh do AI tạo, trong đó có dấu hiệu sử dụng các mô hình tạo ảnh như Flux và Wan.

Một công cụ khác là Hive Moderation cũng xác định hình ảnh có 99,9% khả năng chứa nội dung do AI hoặc deepfake tạo ra. Trong khi đó, Undetectable AI chỉ ghi nhận 2% khả năng ảnh là thật.

Đáng chú ý, bài đăng không hề gắn nhãn hay chú thích rằng hình ảnh được tạo bằng AI, khiến không ít người dùng mạng xã hội lầm tưởng đây là sự kiện có thật.

Núi lửa 'ngủ yên' nhưng vẫn tiềm ẩn rủi ro

Núi Phú Sĩ cao 3.776m, là ngọn núi cao nhất Nhật Bản và được xếp vào nhóm núi lửa đang hoạt động, dù đã ngủ yên hơn ba thế kỷ. Ngọn núi này nằm cách thủ đô Tokyo khoảng 100km.

Sau vụ phun trào bất ngờ của núi Ontake năm 2014, hơn 4.000 người từng tham gia một cuộc diễn tập sơ tán quy mô lớn nhằm chuẩn bị cho kịch bản núi Phú Sĩ phun trào.

Một quan chức Nhật Bản từng nhấn mạnh trên báo chí nước này rằng, dù đã hơn 300 năm không phun trào, núi Phú Sĩ hoàn toàn có thể hoạt động trở lại bất cứ lúc nào, trong đó tro bụi núi lửa là mối đe dọa lớn đối với sức khỏe người dân. Chính quyền khuyến cáo người dân dự trữ khẩu trang, kính bảo hộ và các vật dụng cần thiết.

Tháng 8-2025, chính quyền Tokyo từng công bố một video mô phỏng núi Phú Sĩ phun trào bằng AI, nhưng đây chỉ là sản phẩm tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức cộng đồng về kịch bản thảm họa và công tác ứng phó.

Việc hình ảnh AI bị sử dụng lại trên mạng xã hội mà không có chú thích rõ ràng cho thấy nguy cơ lan truyền tin giả ngày càng lớn, đặc biệt trong bối cảnh nhiều khu vực châu Á đang ghi nhận hoạt động núi lửa gia tăng, như núi lửa Mayon ở Philippines hiện ở mức cảnh báo 3.