Chuyện thờ cúng vốn là chốn linh thiêng nhất trong mỗi nếp nhà, nơi con cháu gửi gắm lòng thành kính với ông bà tổ tiên. Ai cũng muốn giữ cho bát hương sạch đẹp, gọn gàng, nhưng chính sự nhiệt tình thiếu hiểu biết đôi khi lại gây ra lỗi lầm tai hại. Một trong những thói quen phổ biến nhất mà đa số các gia đình đều mắc phải chính là cách tỉa chân nhang. Cứ ngỡ là dọn dẹp cho thanh tịnh, nhưng cái cách "rút một lèo" cả nắm hương cũ lại đang âm thầm làm động bát hương, tán lộc mà gia chủ không hề hay biết.
Sai lầm từ cái "tiện tay" mà ra
Có một thực tế là rất nhiều chị em, hay thậm chí cả những người lớn tuổi, khi đứng trước ban thờ thấy bát hương đầy ắp chân nhang, tàn tro rơi rụng lả tả thường nảy sinh tâm lý muốn "giải quyết" cho nhanh. Trong suy nghĩ đơn giản của chúng ta, việc rút bớt chân nhang đi là để bát hương thoáng đãng, sạch sẽ, để lần thắp hương sau dễ cắm hơn. Thế là, thay vì làm từ tốn, nhiều người một tay giữ bát hương (hoặc thậm chí không giữ), tay kia túm cả một nắm lớn chân nhang rồi rút mạnh lên một lần. Hành động này thoạt nhìn thì thấy nhanh gọn, tiết kiệm thời gian, nhưng xét về mặt tâm linh và phong thủy, đó lại là sự thô bạo không được phép xuất hiện ở chốn tôn nghiêm.
Người xưa quan niệm rằng bát hương là "ngôi nhà" của thần linh và tổ tiên, là nơi tụ khí, tụ lộc của cả gia đình. Những chân nhang cũ không đơn thuần là rác thải cần vứt bỏ, mà đó là chứng tích của những lời nguyện cầu, là sợi dây kết nối âm dương qua bao ngày tháng. Việc rút thốc một nắm lớn chân nhang cùng lúc được ví như hành động "bốc nhà", làm xáo trộn đột ngột trật tự đã an bài. Hành động ấy không chỉ gây "động" bát hương – điều tối kỵ nhất trong thờ cúng, mà còn bị coi là thiếu sự tôn trọng, giống như ta đang vội vã vứt bỏ những tàn dư cũ kỹ hơn là đang thực hiện nghi thức bao sái trang nghiêm. Khi bát hương bị động, phần âm không yên thì phần dương khó mà ổn định, gia đạo dễ nảy sinh lục đục, công việc làm ăn cũng vì thế mà trắc trở, tiền bạc cứ thế đội nón ra đi.
Giữ lại "phúc khí" bằng sự tỉ mỉ
Vậy làm thế nào mới là đúng, là chuẩn để vừa sạch ban thờ, vừa giữ được lộc? Câu trả lời nằm ở sự "tĩnh" và chữ "tâm". Trước khi bắt tay vào việc, gia chủ cần tắm rửa sạch sẽ, ăn mặc chỉnh tề, thắp một nén hương xin phép thần linh, gia tiên cho con cháu được bao sái bát hương. Đây là bước "chào hỏi" bắt buộc, thể hiện sự kính trọng "kẻ dưới người trên". Nước dùng để lau dọn tuyệt đối không dùng nước lã lạnh lẽo, mà nên dùng nước ấm pha gừng hoặc rượu gừng, vừa để tẩy trần, vừa mang lại hơi ấm cho không gian thờ tự.
Khi tiến hành tỉa chân nhang, quy tắc vàng là "một tay giữ, một tay rút". Một tay phải giữ chặt bát hương để đảm bảo nó luôn an định, không bị xê dịch dù chỉ một chút. Tay còn lại nhẹ nhàng rút từng chân nhang một, hoặc từng khóm nhỏ rất ít, tuyệt đối không được nóng vội. Đừng nghĩ rút từng cái thì bao giờ mới xong, bởi chính sự chậm rãi, nâng niu ấy là lúc tâm ta tĩnh nhất, lòng thành kính được thể hiện rõ nhất. Khi rút, hãy chọn giữ lại những chân nhang đẹp nhất, thẳng thớm nhất, thường là 3, 5, 7, 9 hoặc con số lẻ mang tính Dương để kích hoạt sự sinh sôi nảy nở. Số chân nhang còn lại này đóng vai trò như "nòng cốt", giữ lại hơi ấm và lộc khí cũ để dẫn dắt cho những điều may mắn mới tời.
Xử lý chân nhang cũ: Cái kết trọn vẹn
Câu chuyện không chỉ dừng lại ở việc rút chân nhang ra sao, mà còn nằm ở việc chúng ta đối xử thế nào với những chân nhang đã rút ra. Nhiều gia đình có thói quen tiện tay vứt ngay vào thùng rác chung với rác thải sinh hoạt hằng ngày. Đây lại là một sự mạo phạm lớn khác. Chân nhang, tro hương vốn là vật phẩm đã được dâng cúng, mang tính thiêng liêng, không thể nằm chung với những thứ xú uế.
Cách xử lý văn minh và đúng đạo nhất là gia chủ nên mang số chân nhang cũ ấy đi hóa (đốt) thành tro. Phần tro này sau đó có thể thả nhẹ nhàng xuống sông hồ mát mẻ, hoặc bón vào gốc cây sạch sẽ trong vườn nhà để mọi thứ trở về với cát bụi, hòa vào thiên nhiên. Hành động này gọi là "thượng mã", tiễn đưa một cách trọn vẹn và tôn kính nhất. Nếu không thể đốt, hãy gói gọn gàng trong giấy báo sạch hoặc túi đỏ trước khi để vào nơi quy định, tránh vương vãi bừa bãi.
Thờ cúng cốt ở cái tâm, nhưng cái tâm ấy phải đi kèm với sự hiểu biết thì mới trọn vẹn ý nghĩa. Đừng để những thói quen cẩu thả, tiện đâu làm đó trong phút chốc làm ảnh hưởng đến vận khí của cả gia đình. Một chút tỉ mỉ, một chút kính cẩn khi tỉa chân nhang không chỉ giúp ban thờ trang nghiêm, sạch đẹp mà còn là cách để chúng ta nuôi dưỡng phúc phần, mong cầu một năm bình an, may mắn, lộc lá đầy nhà.
(Thông tin mang tính chiêm nghiệm)
