UBND TP Hà Nội vừa trình HĐND TP báo cáo các nội dung chính của Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, đề nghị xem xét theo thẩm quyền tại kỳ họp thứ 31. Trọng tâm của báo cáo là đề xuất điều chỉnh đồng bộ hai quy hoạch lớn nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong bối cảnh mới.
Theo UBND TP, Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn 2065 hiện không còn phù hợp. Việc rà soát, điều chỉnh là cần thiết để thống nhất với điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia, đồng thời tháo gỡ các điểm nghẽn kéo dài trong phát triển đô thị.
Về định hướng không gian và hạ tầng, Hà Nội đề xuất xây dựng cấu trúc không gian và hạ tầng chiến lược, trong đó xác lập rõ các không gian di sản văn hóa, lịch sử và cảnh quan dọc các trục sông lớn như sông Đà, sông Hồng, sông Đuống. Đây được coi là “xương sống” cảnh quan, tạo bản sắc và dư địa phát triển dài hạn cho Thủ đô.
Khu vực phố cổ, phường Hoàn Kiếm, TP Hà Nội.
Báo cáo cũng xác định các nhiệm vụ đột phá nhằm giải quyết căn cơ những tồn tại lớn: ngập úng, ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường và trật tự, văn minh đô thị. Giải pháp trung tâm là tái cấu trúc mô hình phát triển theo hướng đô thị đa cực - đa trung tâm, gắn với cấu trúc đô thị đa tầng, đa lớp. Cách tiếp cận này nhằm phân bố lại dân cư, không gian sản xuất - dịch vụ và hệ thống hạ tầng, giảm áp lực cho khu vực đô thị lõi lịch sử.
Hà Nội đặt mục tiêu tạo ra “cuộc cách mạng” về kiến trúc cảnh quan, nhà ở và bảo tồn di sản, với sự chuyển dịch tư duy từ “bảo tồn - cải tạo” sang “tái thiết giá trị”. Trọng tâm là giải quyết tận gốc các điểm nghẽn hạ tầng, đồng thời nâng cao chất lượng không gian sống đô thị.
Phạm vi tái cấu trúc dự kiến từ Vành đai 3 trở vào, ưu tiên khu vực trong Vành đai 1 và Vành đai 2. Việc tái cấu trúc sẽ gắn chặt với bảo tồn, tôn tạo các khu vực và công trình có giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc đặc trưng như trung tâm chính trị - hành chính Ba Đình, khu vực hồ Gươm và phụ cận, khu phố cổ, phố cũ, hồ Tây và vùng phụ cận, cùng trục cảnh quan hai bên sông Hồng.
Song song với không gian đô thị, thành phố đề xuất tái cấu trúc dân cư theo chủ trương giãn dân nội đô. Người dân thuộc diện giải tỏa, di dời sẽ được bố trí tái định cư linh hoạt: một phần tại chỗ, một phần tại các khu đô thị mới ở các cực tăng trưởng như Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc. Các khu vực này sẽ được đầu tư đồng bộ, hiện đại, đầy đủ hạ tầng xã hội nhằm bảo đảm chất lượng sống cao hơn nơi ở cũ.
Về nguồn lực, tổng nhu cầu vốn cho giai đoạn 2026–2045 ước khoảng 64,84 triệu tỷ đồng. Trong đó, giai đoạn 2026–2035 cần 14,5 triệu tỷ đồng; giai đoạn 2036–2045 cần 50,34 triệu tỷ đồng, với sự tham gia chủ đạo của khu vực tư nhân và nguồn lực xã hội, bên cạnh đầu tư công cho hạ tầng thiết yếu và an sinh.
Theo kế hoạch, giai đoạn 2026-2035 dự kiến di dời hơn 440.000 người, tập trung ở khu vực sông Hồng, hồ Tây và một số tuyến phố trong Vành đai 3. Giai đoạn 2036–2045 sẽ tiếp tục di dời khoảng 420.000 người tại khu phố cổ, phố cũ và các khu vực còn lại trong Vành đai 3. Tổng cộng, hơn 860.000 người sẽ được bố trí lại để phục vụ quá trình tái cấu trúc đô thị quy mô lớn của Thủ đô.
