Việc Trường Đại học Công nghệ TPHCM (HUTECH) công bố mở thêm 3 ngành đào tạo mới trong năm nay, gồm hai ngành thuộc lĩnh vực khoa học sức khỏe là Y khoa và Y học cổ truyền, đã thu hút sự quan tâm lớn của dư luận.
Động thái này không chỉ đánh dấu bước mở rộng quy mô đào tạo của một trường đại học đa ngành, mà còn một lần nữa đặt ra câu hỏi về chất lượng đào tạo bác sĩ khi ngày càng nhiều trường ngoài khối y dược truyền thống tham gia vào lĩnh vực đặc thù này.
Với quyết định trên, HUTECH trở thành trường đại học đa ngành tiếp theo ở phía Nam tham gia đào tạo bác sĩ. Trước đó, trường đã có kinh nghiệm đào tạo các ngành thuộc lĩnh vực sức khỏe như Dược học, Điều dưỡng, Kỹ thuật xét nghiệm y học. Tuy nhiên, Y khoa vẫn được xem là ngành đào tạo đặc biệt, đòi hỏi điều kiện rất cao về đội ngũ giảng viên, cơ sở thực hành, bệnh viện liên kết và chuẩn đầu ra nghiêm ngặt.
Nếu như trước đây, đào tạo bác sĩ chủ yếu tập trung ở các trường đại học công lập lâu đời như Y Dược TPHCM, Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Y Hà Nội, Y Dược Thái Bình, Y - ĐH Huế… thì khoảng hơn 10 năm trở lại đây, sự tham gia của khối tư thục đã làm thay đổi đáng kể bức tranh đào tạo nhân lực y tế.
Thực tế, HUTECH không phải là trường công nghệ đầu tiên đào tạo bác sĩ. Cách đây khoảng 10 năm, Bộ GD-ĐT từng cho phép Trường Đại học Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội mở ngành Y khoa. Thời điểm đó, nhiều ý kiến nghi ngại đã được đặt ra: Liệu một trường định hướng kinh tế - công nghệ có đủ năng lực đào tạo một ngành học gắn trực tiếp với sức khỏe và sinh mạng con người?
Học phí Y khoa trường tư có sự chênh lệch lớn
Cùng với sự mở rộng của các trường đào tạo, mức học phí ngành Y khoa cũng có sự chênh lệch rất lớn. Ở khối tư thục, học phí phổ biến dao động từ vài chục triệu đến hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Tại Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, ngành Y khoa chương trình đào tạo bằng tiếng Anh có học phí 220 triệu đồng/năm, chương trình tiếng Việt 180 triệu đồng/năm. Tổng học phí toàn khóa 6 năm với 15 kỳ học lên tới hơn 1,08 tỷ đồng.
Trường Đại học Nguyễn Tất Thành đào tạo Y khoa từ năm 2018 với học phí trung bình khoảng 155 triệu đồng/năm, tương đương 930 triệu đồng/khóa. Trường Đại học Văn Lang thu khoảng 85 triệu đồng/kỳ, trung bình 170-200 triệu đồng/năm.
Một số trường có mức học phí thấp hơn như Đại học Võ Trường Toản (khoảng 62 triệu đồng/năm), Đại học Nam Cần Thơ (111 triệu đồng/năm), Đại học Tân Tạo (150 triệu đồng/năm).
Ở phân khúc đặc biệt, VinUni có mức học phí ngành Y khoa lên tới 815 triệu đồng/năm, cao nhất cả nước, đi kèm cam kết đào tạo theo chuẩn quốc tế.
Ngoài ra, nhiều trường khác cũng đang đào tạo Y khoa với mức học phí dao động 60-100 triệu đồng/năm như Đại học Duy Tân, Đông Á, Phan Châu Trinh, Y Dược Buôn Ma Thuột, Hòa Bình, Kinh Bắc, Kinh doanh và Công nghệ Hà Nội, Phenikaa, Đại Nam.
“Với ngành y phải đặt an toàn người bệnh lên trên hết”
Theo GS Trần Diệp Tuấn, Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Y Dược TPHCM, về mặt nguyên tắc, trường nào cũng có thể mở ngành đào tạo, nhưng phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn. Trước khi mở ngành, cần có một bộ chuẩn cụ thể và phải được đánh giá hết sức nghiêm ngặt, nhằm bảo đảm việc đào tạo bác sĩ thực sự có chất lượng.
“Với ngành y, phải đặt an toàn người bệnh lên trên hết, không thể mở ngành một cách thoải mái. Phải có tiêu chuẩn, có hàng rào kỹ thuật để khi mở ra là bảo đảm được chất lượng và đạo đức nghề nghiệp”, GS Trần Diệp Tuấn nhấn mạnh.
Theo ông, điều này hoàn toàn phù hợp với thực trạng đào tạo bác sĩ tại Việt Nam hiện nay, khi số lượng trường được phép mở ngành ngày càng nhiều, nhưng không ít cơ sở chưa bảo đảm đầy đủ điều kiện đào tạo, dẫn đến dư luận hoài nghi về chương trình học cũng như năng lực hành nghề của sinh viên sau khi tốt nghiệp. Thực trạng này, theo ông, bắt nguồn từ việc cấp phép mở ngành chưa đủ chặt chẽ.
GS Trần Diệp Tuấn cho rằng, việc mở ngành đào tạo bác sĩ cần được siết chặt ở mức cao nhất. Ở nhiều quốc gia, cơ quan quản lý chỉ cho phép đào tạo sau khi chương trình đã được kiểm định, trong khi tại Việt Nam, không ít trường mở ngành, đào tạo xong một khóa mới được tiến hành kiểm định. Cách làm này khiến chất lượng khó được bảo đảm ngay từ đầu.
Bên cạnh đó, ông nhấn mạnh đội ngũ kiểm định phải là những người am hiểu sâu sắc về đào tạo y khoa, thay vì để các nhóm không có chuyên môn y học tham gia đánh giá.
Theo GS Trần Diệp Tuấn, Bộ cần ban hành bộ tiêu chí mở ngành rõ ràng, minh bạch, đặc biệt đối với ngành bác sĩ y khoa; đồng thời làm rõ chức năng, vai trò của hội đồng thẩm định, nhằm bảo đảm mọi quyết định đều dựa trên chuẩn mực chuyên môn và quy trình xét duyệt thực sự trách nhiệm, khách quan.
