Ngày 8/11/2024, bé Thiên Di (quê Khánh Hoà) chào đời khỏe mạnh, nặng hơn 3 kg, da hồng hào. Nhưng sau hơn một tháng, làn da con vàng dần. Linh cảm bất an khiến gia đình đưa bé đi khám tại TP.HCM và nhận chẩn đoán teo đường mật bẩm sinh – bệnh lý hiếm gặp, nếu không can thiệp sớm sẽ nhanh chóng dẫn đến xơ gan, suy gan.
Ba tháng tuổi, bé được phẫu thuật Kasai nhằm tạo đường dẫn mật tạm thời để duy trì chức năng gan. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, đây chỉ là giải pháp trì hoãn, không thể ngăn quá trình xơ gan tiến triển ở nhiều trẻ. Trường hợp của Di, gan tiếp tục xơ hóa nhanh, vàng da nặng, bụng chướng, thể trạng suy kiệt.
“10 tháng đầu đời của con gần như gắn liền với bệnh viện. Có những lúc tôi chỉ biết ôm con, mong con vượt qua thêm một ngày”, mẹ bé - chị Nguyễn Thị Vi, kể.
Bé Thiên Di và mẹ trước ca phẫu thuật ghép gan.
Tháng 10/2025, khi Di tròn 11 tháng tuổi, cân nặng chỉ 5,3 kg, tương đương một trẻ ba tháng, các bác sĩ xác định ghép gan là cơ hội sống duy nhất. Gia đình đưa con ra Hà Nội, tìm đến Vinmec Times City.
Hội chẩn đa chuyên khoa đánh giá bé đã ở giai đoạn xơ gan tiến triển, suy dinh dưỡng nặng, nguy cơ biến chứng cao trong và sau mổ. Ghép gan ở trẻ nhẹ cân được xem là một trong những thách thức lớn nhất của ghép tạng nhi khoa, do mạch máu rất nhỏ, gan xơ nặng, khả năng chịu đựng phẫu thuật kém.
Người hiến gan là mẹ ruột của bé. Theo các bác sĩ, ghép gan từ người hiến sống ở trẻ nhỏ đòi hỏi tính toán chính xác thể tích gan ghép, vừa đủ cho trẻ, đồng thời đảm bảo an toàn tuyệt đối cho người hiến.
“Tôi không nghĩ đó là sự hy sinh. Với tôi, đó là điều hiển nhiên của một người mẹ”, chị Vi nói.
Ca phẫu thuật do PGS.TS Lê Văn Thành, Phó Tổng giám đốc chuyên môn khối Ngoại Vinmec, trực tiếp thực hiện. Ông cho biết đây là bệnh nhi nhẹ cân nhất từng được ghép gan tại hệ thống này.
“Ghép gan cho trẻ chỉ 5–6 kg là thách thức chồng thách thức. Mỗi thao tác nối mạch máu, đường mật đều phải chính xác đến từng milimet, đồng thời kiểm soát chặt chẽ huyết động, đông máu trong suốt cuộc mổ”, PGS Thành nói.
PGS.TS.BS Lê Văn Thành cùng ê-kíp chỉnh lại mảnh gan hiến từ người mẹ trước khi ghép cho bé.
Cuộc đại phẫu kéo dài hơn 12 tiếng. Phần gan khỏe mạnh của người mẹ được lấy bằng phương pháp nội soi, sau đó tinh chỉnh để phù hợp với khoang bụng rất nhỏ của bé. Sau mổ, gan ghép bắt đầu hoạt động, nhưng giai đoạn hồi sức được đánh giá là không kém phần cam go.
Di được theo dõi tại khoa Hồi sức tích cực với phác đồ cá thể hóa, kiểm soát hô hấp, phòng thải ghép, nhiễm trùng và đặc biệt là hỗ trợ dinh dưỡng tích cực. Theo bác sĩ Lê Văn Bình, một biến chứng thường gặp ở trẻ suy dinh dưỡng sau ghép gan là xẹp phổi. Nhờ can thiệp sớm bằng thở CPAP, vật lý trị liệu hô hấp và theo dõi sát, tình trạng này đã được kiểm soát.
Sau hơn một tháng, bé thoát khỏi nguy kịch, chức năng gan ổn định, phổi hoạt động bình thường, da bớt vàng, cân nặng dần cải thiện. Đầu tháng 12, Di được chuyển ra khỏi khoa hồi sức để tiếp tục điều trị chuyên khoa Nhi.
Đón con rời phòng hồi sức, chị Vi lần đầu nở nụ cười sau nhiều tháng căng thẳng. “Nếu tình mẹ là phép màu, thì các bác sĩ chính là người biến phép màu ấy thành hiện thực”, chị nói.
