Khi cần tìm điện thoại rơi dưới ghế, xem nhanh giấy tờ, hay đơn giản là để người ngồi sau đọc tin nhắn, tôi có thói quen bật đèn lên mà không đắn đo nhiều. Cảm giác lúc đó chỉ là “cho tiện một chút” mà chưa bao giờ nghĩ nó có thể ảnh hưởng đến việc lái xe.
Sau một thời gian lái xe ban đêm nhiều hơn, nhất là những chuyến đi xa trên quốc lộ hoặc cao tốc, tôi đã bắt đầu nhận ra sự khác biệt khá rõ khi trong xe có ánh sáng.
Điều dễ nhận thấy nhất là kính lái bị phản chiếu. Khi bên trong sáng hơn bên ngoài, kính chắn gió giống như có thêm một lớp phản xạ nhẹ. Không đến mức không nhìn thấy đường, nhưng cảm giác độ tương phản giảm xuống. Biển báo xa xa, xe máy đi cùng chiều hoặc người băng qua đường đôi khi khó nhận diện nhanh như lúc khoang lái tối.
Có lần chạy đường đèo ban đêm, chỉ vì bật đèn vài phút để tìm chai nước mà tôi cảm thấy mắt phải điều tiết liên tục. Khi tắt đèn đi, phải mất một lúc thị lực mới ổn định lại. Chính trải nghiệm đó khiến tôi bắt đầu chú ý hơn đến chuyện tưởng chừng rất nhỏ này.
Sự tập trung là rất quan trọng khi lái xe
Một điểm nữa là cảm giác tập trung bị ảnh hưởng. Ban đêm vốn đã khiến tầm nhìn hạn chế, nên não phải xử lý thông tin nhiều hơn. Nếu thêm ánh sáng trong xe, cộng với việc hành khách dùng điện thoại hoặc di chuyển phía sau, ánh mắt dễ bị kéo khỏi mặt đường. Chỉ vài giây mất tập trung thôi, nhất là khi chạy nhanh, cũng đủ khiến người lái căng thẳng hơn hẳn.
Không chỉ tôi mà nhiều người cho rằng đèn nội thất không quá sáng nên chắc không sao, nhưng thực tế, vấn đề không nằm ở độ sáng tuyệt đối mà là sự chênh lệch ánh sáng giữa bên trong và bên ngoài xe. Mắt người thường thích nghi với môi trường ánh sáng ổn định, khi khoang xe sáng lên rồi lại tối đi, quá trình thích nghi phải lặp lại, khiến khả năng quan sát giảm tạm thời làm sự tập trung bị ảnh hưởng.
Tôi cũng từng để ý gương chiếu hậu bị ảnh hưởng khi bật đèn nội thất, nơi hình ảnh phía sau có cảm giác kém sắc nét hơn. Với xe phía sau bật đèn mạnh, ánh sáng trong xe có thể khiến việc ước lượng khoảng cách thiếu chính xác. Đây là vấn đề đặc biệt quan trọng trên cao tốc hoặc đường đông, khiến tôi cảm thấy thêm phần áp lực.
Tắt đèn nội thất là việc nên làm
Sau những trải nghiệm đó, tôi đã thay đổi thói quen khá rõ. Nếu cần tìm đồ hoặc xử lý việc gì trong xe, tôi thường dừng hẳn hoặc tấp vào nơi an toàn rồi mới bật đèn. Nếu chỉ cần ánh sáng nhẹ, đôi khi dùng đèn điện thoại chiếu nhanh rồi tắt ngay cũng tiện hơn.
Đặc biệt, các mẫu xe đời mới hiện nay có hệ thống đèn nội thất thông minh hơn, như tự giảm sáng hoặc tắt khi xe bắt đầu lăn bánh. Tuy vậy, công nghệ chỉ hỗ trợ phần nào, trong khi ý thức của người lái vẫn là yếu tố quan trọng nhất, đặc biệt khi chạy ban đêm - thời điểm vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn ban ngày.
Ở góc nhìn cá nhân, tôi không cho rằng bật đèn nội thất là sai hoàn toàn, bởi sẽ luôn có tình huống cần dùng đến. Vấn đề nằm ở cách sử dụng: bật trong bao lâu, vào thời điểm nào và có thực sự cần thiết hay không.
Sau khi thay đổi thói quen, tôi thấy việc lái xe ban đêm dễ chịu hơn: tầm nhìn rõ hơn, mắt ít mỏi hơn và cảm giác tập trung cũng tốt hơn. Rõ ràng, một thay đổi rất nhỏ, nhưng lại giúp hành trình an tâm hơn đáng kể. Nếu ai đang giữ thói quen bật đèn nội thất khi xe vẫn chạy, có thể thử hạn chế trong vài chuyến đi ban đêm, trải nghiệm thực tế thường sẽ cho câu trả lời rõ nhất.
