Báo cáo cho thấy hàng thập kỷ sử dụng quá mức, ô nhiễm, tàn phá môi trường và áp lực khí hậu đã đẩy nhiều hệ thống nguồn nước vượt quá khả năng phục hồi.
"Tình trạng thiếu nước và khủng hoảng nước không còn đủ để mô tả thực trạng nước của thế giới", theo một báo cáo mới của Viện Đại học Liên hợp quốc về Nước, Môi trường và Sức khỏe (UNU-INWEH).
Theo báo cáo này, đánh giá trên được "đưa ra như những lời cảnh báo về một tương lai vẫn có thể tránh được" khi thế giới đã bước vào một "giai đoạn mới".
Các tác giả của báo cáo đề xuất sử dụng một thuật ngữ thay thế là "sự phá sản nguồn nước" – một trạng thái mà việc sử dụng nước lâu dài vượt quá nguồn cung cấp và gây thiệt hại nghiêm trọng cho thiên nhiên đến mức không thể khôi phục lại mức độ trước đây một cách thực tế.
Điều này được phản ánh qua sự thu hẹp của các hồ lớn trên thế giới và số lượng ngày càng tăng các con sông lớn không chảy ra biển vào một số thời điểm trong năm.
Thế giới đã mất đi một lượng lớn đất ngập nước, với khoảng 410 triệu hecta, gần bằng diện tích Liên minh châu Âu, biến mất trong năm thập kỷ qua.
Sự cạn kiệt nguồn nước ngầm là một dấu hiệu khác của sự phá sản này.
Khoảng 70% các tầng chứa nước ngầm chính được sử dụng cho nước uống và tưới tiêu cho thấy sự suy giảm dài hạn cùng với sự gia tăng các cuộc khủng hoảng "ngày 0", tức là những ngày mà nhu cầu vượt quá nguồn cung, trở thành tình trạng phổ biến.
Biến đổi khí hậu càng làm trầm trọng thêm vấn đề này, thúc đẩy sự mất mát hơn 30% khối lượng sông băng trên thế giới kể từ năm 1970, và nguồn nước tan chảy theo mùa mà hàng trăm triệu người phụ thuộc vào.
"Hãy thành thật"
Hậu quả hiện có thể được thấy rõ trên mọi lục địa có người sinh sống, nhưng không phải quốc gia nào cũng cạn kiệt nguồn nước, Giám đốc UNU-INWEH và tác giả báo cáo Kaveh Madani nói.
Ông Madani cho biết hiện tượng này là một "lời cảnh báo" rằng việc xem xét lại chính sách là điều cần thiết.
Thay vì coi tình trạng khan hiếm nước là vấn đề tạm thời, các chính phủ cần phải thành thật và công nhận nó.
"Hãy áp dụng khuôn khổ này. Hãy hiểu rõ điều này. Hãy thừa nhận thực tế cay đắng này ngay hôm nay trước khi chúng ta gây ra thêm những thiệt hại không thể khắc phục", ông Madani nói thêm.
Báo cáo này dựa trên dữ liệu và thống kê hiện có và không cung cấp một bản ghi đầy đủ về tất cả các vấn đề về nước, mà thay vào đó cố gắng định nghĩa lại tình hình.
Báo cáo "nắm bắt một sự thật phũ phàng: cuộc khủng hoảng nước toàn cầu đã vượt qua điểm không thể quay lại", ông Tim Wainwright, Giám đốc điều hành của tổ chức từ thiện WaterAid, nhận định.
Một số nhà khoa học không tham gia thực hiện báo cáo đã hoan nghênh việc vấn đề nước được chú ý nhưng cảnh báo rằng bức tranh toàn cầu rất khác nhau, và một tuyên bố tổng quát có thể bỏ qua những tiến bộ đang đạt được ở cấp địa phương.
