Từ giữa năm 2025, ít nhất ba thương vụ lớn trong ngành AI diễn ra tại Thung lũng Silicon. Meta chi hơn 14 tỷ USD để đầu tư vào Scale AI và đưa CEO Alexandr Wang về đội ngũ.
Google bỏ ra 2,4 tỷ USD để mua công nghệ của Windsurf, đồng thời sáp nhập nhóm sáng lập vào DeepMind. Nvidia mạnh tay chi 20 tỷ USD để thâu tóm công nghệ của Groq và tuyển dụng cả CEO cùng nhiều nhân sự chủ chốt.
Cựu CEO của Scale AI Alexandr Wang đã đầu quân cho Meta. (Nguồn: Reuters)
Trong khi đó, các phòng thí nghiệm AI hàng đầu đang diễn ra một cuộc cạnh tranh nhân lực căng thẳng.
OpenAI gần đây đã tái tuyển dụng nhiều nhà nghiên cứu từng rời đi để gia nhập công ty khởi nghiệp (startup) Thinking Machines của Mira Murati. Anthropic - vốn được sáng lập bởi cựu nhân sự OpenAI - lại tiếp tục thu hút người từ ChatGPT. Ngược lại, OpenAI cũng vừa tuyển một chuyên gia an toàn từ Anthropic để giữ vai trò lãnh đạo.
Nhà đầu tư Dave Munichiello (GV) gọi hiện tượng này là "sự tháo gỡ" của mô hình startup. Ông cho rằng trước đây, nhà sáng lập và nhân viên thường gắn bó cho đến khi công ty sụp đổ hoặc có sự kiện lớn.
Nhưng trong thị trường AI hiện nay, nơi startup phát triển nhanh, được rót vốn dồi dào và nhân tài là tài sản quý giá, thì việc một công ty bị chia tách hoặc mua lại là điều hoàn toàn có thể xảy ra.
CEO Nvidia Jensen Huang trò chuyện cùng startup mới nổi - minh chứng cho cuộc đua giành nhân tài ở Silicon Valley. (Nguồn: Techcrunch)
Tiền bạc là động lực lớn. Meta từng được cho là đưa ra gói đãi ngộ hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu USD cho các nhà nghiên cứu AI hàng đầu - không chỉ là quyền truy cập vào hạ tầng tính toán mạnh mẽ, mà còn là cơ hội tạo dựng khối tài sản khổng lồ.
Tuy nhiên, không chỉ vì tiền. Sayash Kapoor, nhà nghiên cứu tại Princeton, cho rằng sự thay đổi văn hóa trong ngành công nghệ khiến nhiều người không còn muốn gắn bó lâu dài với một tổ chức.
Trước đây, nhân viên thường ở lại ít nhất đến khi có quyền được hưởng hoặc quyền chọn cổ phiếu trong công ty (vesting) sau bốn năm, hoặc nhiều người thực sự tin vào sứ mệnh của công ty.
Giờ đây, họ nhìn thực tế hơn: Tác động của mình có thể lớn hơn nếu làm việc ở nơi có nhiều nguồn lực như Google. Xu hướng này cũng xuất hiện trong học thuật, khi nhiều nghiên cứu sinh tiến sĩ bỏ chương trình để sang làm việc trong ngành AI.
Trụ sở chính của Alphabet tại Mountain View, California, với hệ thống tấm pin năng lượng mặt trời trải rộng. (Nguồn: Getty Images)
Các nhà đầu tư cũng phải thận trọng hơn. Max Gazor, nhà sáng lập Striker Venture Partners, cho biết ông và đội ngũ đang thẩm định kỹ về sự gắn kết của các nhóm sáng lập. Nhiều thỏa thuận hiện nay còn bổ sung điều khoản bảo vệ, yêu cầu hội đồng quản trị phê duyệt trước khi cấp phép công nghệ hoặc tài sản trí tuệ.
Nhà báo Steven Levy nhận xét: "Làm việc tại một startup AI trong một năm tương đương với năm năm ở một startup thời kỳ trước".
Ông giải thích, các nhóm có thể tung ra sản phẩm mới được hàng triệu người dùng chỉ trong thời gian ngắn, khiến nhân sự cảm thấy đã tích lũy đủ kinh nghiệm để chuyển sang thử thách khác.
So với thế hệ trước - những người từng gắn bó lâu dài với Google, Facebook, Airbnb hay Stripe - thế hệ nhân tài AI ngày nay thực dụng hơn nhiều. Họ không còn coi việc từ chối lời mời mua lại là "vinh dự", mà sẵn sàng dịch chuyển để nắm bắt cơ hội mới.
Thung lũng Silicon vì thế đang bước vào một kỷ nguyên khác, nơi sự gắn bó mật thiết - 'lòng trung thành' - không còn là chuẩn mực, còn nhân tài AI thì có thể tự đặt giá cho mình. Các tập đoàn công nghệ lớn phải chạy đua để giành giật, tạo nên một thị trường nhân lực sôi động nhưng cũng đầy rủi ro.
Và câu hỏi đặt ra là "cái giá thực sự của sự dịch chuyển liên tục này sẽ là sự bứt phá vượt trội, hay một nền văn hóa startup bị xói mòn?"
