Sử dụng hiện tượng vi thấu kính hấp dẫn kết hợp với phương pháp tam giác đạc, các nhà khoa học đã có khám phá ngoạn mục về một hành tinh lang thang không có sao mẹ, trú ngụ cách Trái Đất gần 10.000 năm ánh sáng theo hướng trung tâm thiên hà Milky Way (Ngân Hà).
Không chỉ vậy, họ cũng đo được khối lượng hành tinh này là khoảng 70 lần khối lượng Trái Đất.
Hành tinh lang thang tự phơi bày mình khi bẻ cong không - thời gian, làm biến dạng ánh sáng từ một ngôi sao ở xa - Ảnh đồ họa: J. Skowron, K. Ulaczyk/OGLE
Hành tinh lang thang, hay còn gọi là "hành tinh du mục" đã được biết đến trước đây, nhưng đây là lần đầu tiên khối lượng và khoảng cách của một thế giới như vậy được xác định.
Theo Space.com, các hành tinh lang thang rất khó phát hiện vì chúng không phát ra đủ ánh sáng để các kính viễn vọng thế hệ hiện tại có thể nhận biết.
Vì vậy, các nhà khoa học đã tận dụng cách duy nhất hiện có để nắm bắt chúng: Tìm kiếm trường hấp dẫn của chúng, thứ làm biến dạng không gian, thời gian và từ đó biến đổi ánh sáng của một ngôi sao nào đó nằm khuất xa sau hành tinh theo góc nhìn từ Trái Đất.
Hiện tượng này gọi là "vi thấu kính hấp dẫn", trong đó trường hấp dẫn của hành tinh đóng vai trò như một chiếc kính lúp khi chúng ta quan sát các vật thể ở xa.
Nhưng như vậy chưa đủ. Để xác định được rõ ràng hơn các thông số liên quan đến hành tinh, các tác giả áp dụng thêm phương pháp tam giác đạc.
Để làm điều này, họ thu thập dữ liệu về hành tinh bí ẩn nói trên theo 2 hướng: Một là từ kính viễn vọng không gian Gaia của Cơ quan Vũ trụ châu Âu (ESA), hai là từ các đài quan sát mặt đất.
Hướng quan sát từ 2 cơ sở không gian - mặt đất đến hành tinh và đường thẳng nối 2 cơ sở đó với nhau tạo thành một hình tam giác. Từ đó, các phép đo giúp họ tính toán ra khoảng cách thực sự giữa hành tinh và Trái Đất.
Sau khi có được thông tin chính xác hơn về khoảng cách của nó đến Trái Đất, họ có thể ước tính khối lượng của nó, dựa trên thời gian trường hấp dẫn của nó làm biến dạng ánh sáng mà họ quan sát được.
Bước đột phá trong quan sát hành tinh lang thang này cũng chứng minh thiên hà của chúng ta thực sự nhiều hành tinh dạng này, theo đồng tác giả Subo Dong từ Đại học Bắc Kinh - Trung Quốc.
Đồng tác giả Andrzej Udalski từ Đại học Warsaw (Ba Lan) bổ sung thêm rằng điều này đã được nghi ngờ từ lâu, khi các mô hình hình thành hành tinh cho thấy xác suất các thế giới du mục được tạo ra - chủ yếu do bị văng khỏi các hệ sao - phải rất nhiều.
Nhưng vì chúng quá nhỏ, các nhà khoa học ít thấy chúng. Giờ đây, cánh cửa mới đã mở.
