Theo thông tin từ tại Hội nghị khoa học quốc tế Bệnh viện Đà Nẵng 2026, hàng năm, ở nước ta có khoảng 200.000 ca bệnh đột quỵ. Đột quỵ não là căn nguyên gây tử vong, tàn phế hàng đầu nhưng rất ít trường hợp đột quỵ ở Việt Nam đến bệnh viện trong khoảng thời gian 6 giờ đầu xảy ra đột quỵ - thời gian vàng để cứu sống người bệnh.
PGS.TS Nguyễn Huy Thắng, Chủ tịch Hội đột quỵ Thành phố Hồ Chí Minh, Phó Chủ tịch Hội đột quỵ Việt Nam, cho biết: Độ tuổi trung bình người dân Việt Nam hiện nay bị đột quỵ khoảng 65 tuổi; trong đó độ tuổi dưới 45 (được coi là độ tuổi trẻ) chiếm 7,2% và ngày càng có dấu hiệu gia tăng. Điều đáng lưu ý là tỷ lệ nam gặp đột quỵ nhiều hơn nữ, gấp 1,5 lần so với nữ. PGS.TS Nguyễn Huy Thắng bày tỏ lo ngại khi hiện nay đột quỵ ở người trẻ không phải do huyết áp mà chủ yếu do các bệnh lý béo phì, ăn ngọt, hút thuốc, ít vận động,…
Đột quỵ xảy ra khi dòng máu lên não bị gián đoạn do tắc nghẽn hoặc vỡ mạch máu, dẫn đến tổn thương nghiêm trọng cho não bộ. Dù là tình trạng nguy hiểm, nguy cơ đột quỵ có thể được giảm bớt thông qua những thói quen sinh hoạt lành mạnh, trong đó có việc uống cà phê với liều lượng phù hợp.
Nghiên cứu Mỹ chỉ ra loại đồ uống giảm nguy cơ đột quỵ cực tốt
Nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy cà phê chứa các hợp chất chống oxy hóa có lợi cho hệ tim mạch. Những hoạt chất này giúp hạn chế viêm, cải thiện lưu thông máu và hỗ trợ ổn định huyết áp – các yếu tố quan trọng trong phòng ngừa đột quỵ.
Một nghiên cứu do Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ công bố trên tạp chí Stroke chỉ ra rằng những người uống từ 1 đến 3 tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ đột quỵ thấp hơn khoảng 20% so với nhóm không sử dụng cà phê.
Nghiên cứu này theo dõi hơn 83.000 người trưởng thành tại Nhật Bản trong suốt 13 năm. Kết quả cho thấy việc tiêu thụ cà phê thường xuyên có liên quan đến khả năng giảm viêm, cải thiện tuần hoàn và duy trì huyết áp ổn định – những yếu tố then chốt giúp bảo vệ não bộ trước nguy cơ đột quỵ.
Bên cạnh đó, một nghiên cứu khác được đăng tải trên Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism do nhóm khoa học đến từ Đại học Y khoa Tô Châu (Trung Quốc) phối hợp với các nhà nghiên cứu Thụy Điển thực hiện cũng đưa ra kết luận tương tự.
Theo trang Sci-News, nhóm nghiên cứu đã phân tích dữ liệu của hơn 360.000 người trong cơ sở dữ liệu BioBank của Anh, trong đó có trên 172.000 người gặp các vấn đề về tim mạch. Sau hơn 11 năm theo dõi, các nhà khoa học nhận thấy những người tiêu thụ khoảng 200–300 mg caffeine mỗi ngày từ cà phê và trà có nguy cơ mắc đồng thời hai hoặc nhiều bệnh tim mạch chuyển hóa, bao gồm đột quỵ, thấp hơn tới 40%.
Cách uống cà phê để tốt nhất
Chọn thời điểm phù hợp trong ngày
Uống cà phê quá muộn có thể làm rối loạn giấc ngủ. Nếu dùng vào buổi sáng, khoảng thời gian từ 9h30 đến 11h30 được xem là lý tưởng. Khi đó, nồng độ cortisol tự nhiên trong cơ thể – hormone giúp duy trì sự tỉnh táo – đang có xu hướng giảm, vì vậy một tách cà phê sẽ hỗ trợ tăng năng lượng và khả năng tập trung hiệu quả hơn.
Caffeine còn giúp cải thiện hiệu suất vận động nếu được sử dụng trước khi tập luyện khoảng 30 phút. Tuy nhiên, để không ảnh hưởng đến giấc ngủ ban đêm, nên uống cà phê trước giờ ngủ ít nhất 8-9 tiếng. Với lượng khoảng 107 mg caffeine (tương đương 250 ml cà phê), thời gian an toàn là cách giờ ngủ gần 9 tiếng. Người dùng caffeine trước khi tập luyện thường nạp khoảng 217 mg và cần cách giờ đi ngủ tối thiểu 13 tiếng.
Ưu tiên cà phê đen
Cà phê đen không thêm đường hay kem là lựa chọn thân thiện với sức khỏe nhờ hàm lượng calo rất thấp. Cách uống này giúp tận dụng tối đa các chất chống oxy hóa tự nhiên trong cà phê mà không làm tăng năng lượng dư thừa. Nếu quen dùng cà phê sữa, nên chọn sữa ít béo hoặc sữa có nguồn gốc thực vật, ít đường. Các loại như sữa hạnh nhân hay sữa óc chó thường chứa ít calo hơn và nhẹ bụng hơn so với sữa bò nguyên kem.
Ưu tiên cà phê nóng
Cà phê lạnh mang lại cảm giác dễ chịu trong thời tiết nóng nhưng thường đi kèm nhiều đường, kem và có thể làm giảm lợi ích sức khỏe. Cà phê nóng được pha trực tiếp từ hạt không chỉ giàu chất chống oxy hóa hơn mà còn giúp giảm cảm giác mệt mỏi, căng thẳng hiệu quả.
Kiểm soát lượng đường
Đường giúp cà phê dễ uống hơn nhưng lại không có lợi cho sức khỏe lâu dài. Uống cà phê ít đường hoặc không đường vẫn là lựa chọn tối ưu. Nếu khó thích nghi với vị đắng, có thể cân nhắc các chất tạo ngọt tự nhiên hoặc thảo dược để giảm bớt lượng calo nạp vào.
Dùng ở mức vừa phải
Dù cà phê mang lại nhiều lợi ích, việc tiêu thụ quá nhiều caffeine có thể gây tác dụng phụ như bồn chồn, tim đập nhanh hoặc rối loạn tiêu hóa. Một số người nhạy cảm với caffeine thậm chí có thể xuất hiện lo âu, hồi hộp chỉ với lượng nhỏ.
Theo khuyến nghị của Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA), người trưởng thành khỏe mạnh có thể sử dụng tối đa khoảng 400 mg caffeine mỗi ngày, tương đương 4–5 tách cà phê pha. Với phụ nữ mang thai hoặc người có bệnh lý nền, việc uống cà phê nên được cân nhắc kỹ và tham khảo ý kiến bác sĩ để đảm bảo an toàn.
(Tổng hợp)
