Theo CNN, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đang khẩn trương tìm cách “hợp tác” với chính phủ lâm thời tại Venezuela sau vụ bắt giữ Tổng thống Nicolas Maduro.
Theo các quan chức Mỹ, Washington hiện ưu tiên duy trì ổn định hành chính và khôi phục cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Venezuela hơn các mục tiêu khác.
Theo đó, giới chức Mỹ mô tả việc triển khai đồng thời các biện pháp quân sự và kinh tế để gây sức ép lên phần còn lại của bộ máy. Trọng tâm hiện nay là Phó Tổng thống Delcy Rodríguez, người được các cố vấn của ông Trump từ nhiều tuần trước coi là một phương án thay thế khả thi, dù chỉ mang tính tạm thời.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio trong cuộc họp báo. (Ảnh: Reuters)
Các quan chức cấp cao như Ngoại trưởng Marco Rubio, cố vấn Stephen Miller và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth trong khi đó đang xây dựng kế hoạch cho Venezuela hậu Maduro, trong khi Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum và Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright được giao nhiệm vụ thuyết phục các công ty dầu khí Mỹ quay lại đầu tư vào ngành năng lượng ở đây.
Những tuyên bố của ông Trump rằng Mỹ sẽ “điều hành” Venezuela dần được làm rõ: Washington dự kiến dựa vào ưu thế quân sự ngoài khơi để bảo đảm chính quyền mới tuân theo các yêu cầu của Mỹ. Tuy nhiên, nhiều câu hỏi vẫn bỏ ngỏ về cách Mỹ có thể thiết lập sự hiện diện tạm thời tại quốc gia 31 triệu dân này, nhất là khi Mỹ không còn hiện diện ngoại giao chính thức ở Venezuela từ năm 2019.
Rủi ro đối với ông Trump cũng không nhỏ, đặc biệt nếu binh sĩ Mỹ phải bảo vệ các tài sản dầu mỏ.
Ngoại trưởng Rubio, một trong những kiến trúc sư chính sách Venezuela của ông Trump, giải thích rằng Mỹ không “điều hành đất nước” mà là “điều hành hướng đi” của Venezuela trong thời gian tới, thông qua các đòn bẩy như phong tỏa tàu chở dầu và duy trì hiện diện quân sự. Chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Tom Cotton cũng nói rõ rằng các lãnh đạo mới ở Caracas phải đáp ứng yêu cầu của Mỹ, bao gồm chấm dứt buôn bán ma túy, vũ khí và trục xuất ảnh hưởng của các nhóm cực đoan.
Trong hậu trường, Washington coi bà Phó Tổng thống Delcy Rodriguez là nhân vật có thể bảo đảm một giai đoạn chuyển tiếp ổn định và bảo vệ lợi ích đầu tư năng lượng của Mỹ. Tuy nhiên, ông Trump cũng công khai cảnh báo rằng nếu không làm theo yêu cầu của Mỹ, bà sẽ phải trả giá “thậm chí còn lớn hơn Maduro”.
Dù vậy, bà Rodríguez trong vai trò Tổng thống lâm thời của Venezuela tỏ ra không nhượng bộ, khẳng định ông Maduro vẫn là nguyên thủ quốc gia.
Cột khói bốc lên sau đòn tập kích của Mỹ vào Venezuela. (Ảnh: Reuters)
Liên quan đến dầu mỏ, ông Rubio bác bỏ cáo buộc cho rằng việc bắt giữ ông Maduro nhằm mở đường cho các công ty Mỹ tiếp cận nguồn tài nguyên, nhưng dự đoán kế hoạch thu hút doanh nghiệp phương Tây tham gia khôi phục ngành dầu khí Venezuela sẽ nhận được sự quan tâm lớn.
Trong khi đó, ông Maduro dự kiến sẽ ra tòa lần đầu tiên vào trưa 5/1 (giờ địa phương) tại thành phố New York. Ông phải đối mặt với các cáo buộc liên quan đến ma túy và vũ khí.
