Trong một khu dân cư yên tĩnh, cô Trương - 50 tuổi - có một thói quen chăm sóc răng miệng mà bà duy trì suốt một năm: Sáng tối đều đánh răng bằng nước muối loãng.
Cô cho biết đây là "bí quyết dân gian" học được từ hàng xóm, nghe nói có thể giúp thanh nhiệt, khử khuẩn, làm chắc nướu và ngăn răng lung lay.
Ban đầu, người thân trong gia đình từng khuyên cô nên cẩn thận, nhưng bà vẫn kiên trì thực hiện. Chỉ đến khi kết quả kiểm tra răng miệng sau một năm được công bố, cả gia đình mới thực sự lo lắng về tác động của thói quen tưởng chừng vô hại này.
Thói quen quen thuộc của nhiều người trung niên
Câu chuyện của cô Trương không phải là trường hợp hiếm gặp. Trong suy nghĩ của nhiều người trung niên, đánh răng bằng nước muối đã trở thành một phương pháp chăm sóc răng miệng "tự nhiên", thậm chí được xem như nước súc miệng thay thế.
Nhưng phương pháp này thực sự tốt hay lại tiềm ẩn rủi ro?
Sau một năm duy trì thói quen, răng của cô Trương không trắng hơn như mong đợi. Ngược lại, nướu bắt đầu có dấu hiệu teo nhẹ, khe răng rộng hơn và xuất hiện cảm giác ê buốt khi ăn đồ nóng hoặc lạnh.
Bác sĩ cho biết khoang miệng của cô không có viêm nhiễm rõ ràng, nhưng việc đánh răng bằng nước muối trong thời gian dài đã âm thầm làm suy yếu hàng rào bảo vệ nướu, khiến lớp ngà răng dần bị lộ ra.
Nước muối có khả năng kháng khuẩn, nhưng không thể lạm dụng
Quan niệm "nước muối giúp diệt khuẩn" đã tồn tại từ lâu. Trên thực tế, nước muối ở nồng độ phù hợp có thể hỗ trợ ức chế vi khuẩn và giúp làm sạch nhẹ trong trường hợp viêm miệng nhẹ.
Tuy nhiên, nhiều người bỏ qua một điều quan trọng: khoang miệng không phải môi trường vô trùng mà là hệ sinh thái phức tạp, nơi tồn tại cả vi khuẩn có lợi và có hại.
Việc sử dụng nước muối trong thời gian dài, đặc biệt là thay thế hoàn toàn kem đánh răng, có thể phá vỡ sự cân bằng này. Ngoài ra, muối là chất có tính thẩm thấu cao, nếu sử dụng không đúng nồng độ có thể kích ứng niêm mạc nướu, dẫn đến teo nướu và tăng độ nhạy cảm của răng.
Nguyên nhân thực sự của bệnh nướu không phải do "thiếu muối"
Nhiều người cho rằng chảy máu nướu hoặc răng lung lay là do "nóng trong" hay vệ sinh chưa đủ sạch nên dùng nước muối để cải thiện. Tuy nhiên, nguyên nhân phổ biến của các bệnh về nướu là mảng bám và cao răng - những yếu tố không thể loại bỏ chỉ bằng nước muối.
Các mảng bám này thường bám chặt ở vùng tiếp giáp giữa răng và nướu, cần được làm sạch bằng phương pháp lấy cao răng chuyên nghiệp.
Nguy hiểm hơn, một số người còn dùng muối hạt chà trực tiếp vào nướu với suy nghĩ làm sạch mạnh hơn. Cách làm này giống như dùng giấy nhám chà lên bề mặt kính, có thể gây tổn thương không thể phục hồi. Cô Trương từng áp dụng phương pháp này trong một thời gian, dẫn đến nướu teo nhẹ và lộ chân răng.
Quan niệm "tự nhiên là tốt hơn" ảnh hưởng đến thói quen chăm sóc sức khỏe
Ở nhiều gia đình, đặc biệt trong thế hệ lớn tuổi, các phương pháp chăm sóc sức khỏe tự nhiên thường được tin tưởng hơn sản phẩm hiện đại. Một phần do tâm lý e ngại thành phần hóa học trong kem đánh răng, cho rằng dùng muối sẽ "sạch" và an toàn hơn.
Tuy nhiên, các nghiên cứu hiện đại cho thấy kem đánh răng chứa fluor có thể giúp phòng ngừa sâu răng hiệu quả, đồng thời các chất làm sạch trong kem đánh răng được thiết kế để loại bỏ mảng bám mà vẫn an toàn cho nướu.
Việc chỉ sử dụng nước muối như phương pháp chăm sóc răng miệng chính không những không giúp phòng bệnh mà còn có thể làm suy yếu cơ chế bảo vệ tự nhiên của khoang miệng.
Răng miệng khỏe mạnh bắt đầu từ việc đánh răng đúng cách
Sức khỏe răng miệng không chỉ ảnh hưởng đến ăn uống hay giao tiếp mà còn liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe toàn thân. Một số nghiên cứu cho thấy viêm nha chu mạn tính có liên quan đến tăng huyết áp, tiểu đường và bệnh tim mạch.
Các chuyên gia khuyến cáo, việc chăm sóc răng miệng đúng cách nên bao gồm:
Đánh răng hai lần mỗi ngày bằng kem đánh răng có fluor
Mỗi lần đánh răng ít nhất 2 phút
Áp dụng kỹ thuật chải răng khoa học
Lấy cao răng định kỳ khoảng 6 tháng/lần
Khi thay đổi thói quen, sức khỏe cũng thay đổi
Sau khi được bác sĩ tư vấn, cô Trương đã ngừng thói quen đánh răng bằng nước muối và quay lại chăm sóc răng miệng theo phương pháp khoa học. Sau vài tháng, tình trạng nướu của bà cải thiện rõ rệt, cảm giác ê buốt cũng giảm dần.
Những "mẹo dân gian" không phải lúc nào cũng đúng
Không chỉ riêng chăm sóc răng miệng, nhiều quan niệm truyền miệng như uống giấm để làm mềm mạch máu hay ăn tỏi sống để phòng ung thư cũng được lan truyền rộng rãi nhưng chưa có cơ sở khoa học rõ ràng.
Trong thời đại thông tin bùng nổ, việc chọn lọc thông tin đúng đắn chính là bước đầu tiên để bảo vệ sức khỏe.
Không có con đường tắt cho sức khỏe
Kinh nghiệm dân gian đôi khi có giá trị nhất định, ví dụ súc miệng bằng nước muối có thể hỗ trợ khi viêm nướu nhẹ. Tuy nhiên, đó không phải giải pháp toàn diện thay thế các phương pháp chăm sóc khoa học.
Sau tuổi 50, răng và nướu bắt đầu suy yếu tự nhiên, vì vậy việc duy trì vệ sinh răng miệng, kiểm tra nha khoa định kỳ và xây dựng chế độ ăn uống hợp lý mới là cách bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Câu chuyện của cô Trương là lời nhắc rằng sức khỏe không đến từ những mẹo nhanh gọn, mà đến từ hiểu biết đúng đắn. Nước muối tuy quen thuộc nhưng không phải "thuốc vạn năng", và đôi khi một thói quen tưởng tốt lại có thể âm thầm gây hại nếu áp dụng sai cách.
