Trong những tháng qua, Wilmer Castro, 26 tuổi, sinh viên đại học đến từ thị trấn Ejido, bang Merida, Venezuela, đã phải chật vật để chi trả cho những mặt hàng thiết yếu nhất. Nỗi lo về tình trạng giá cả leo thang hay nguồn cung nhu yếu phẩm khan hiếm khiến anh đứng ngồi không yên.
Vào đúng ngày sinh nhật của Castro hôm 3/1, điện thoại của anh liên tiếp nhận được tin nhắn, nhưng không phải là lời chúc. Đó là những thông báo về việc quân đội Mỹ mở chiến dịch đột kích vào giữa thủ đô Caracas lúc rạng sáng, bắt Tổng thống Nicolas Maduro, người đã lãnh đạo đất nước 12 năm qua, đưa đến Mỹ với cáo buộc ma túy.
"Mọi người trên đường hôm qua như phát điên lên", Castro ngày 4/1 kể lại cảnh tượng ở Venezuela. "Ai cũng dùng tới một nửa số tiền trong tài khoản để mua thực phẩm, mua được bao nhiêu hay bấy nhiêu, vì chúng tôi không biết tương lai sẽ ra sao".
Cảnh tượng này gợi lại ký ức về thời kỳ thiếu hụt năm 2016, khi tình trạng siêu lạm phát và khan hiếm hàng hóa đẩy đất nước vào khủng hoảng. Người dân phải xếp hàng nhiều giờ liền và chạy đôn đáo giữa các cửa hàng để tìm mua nhu yếu phẩm trong khi số lượng hàng hóa mua bị giới hạn.
Trong bầu không khí hoang mang, không chắc chắn về những gì sắp diễn ra, đường phố thủ đô Caracas và các thành phố khác ở Venezuela đều vắng lặng. Người dân e ngại khi ra ngoài trong bối cảnh lực lượng an ninh đang tăng cường tuần tra trong trạng thái căng thẳng sau cuộc đột kích của Mỹ.
Một binh sĩ Venezuela trên xe thiết giáp hướng về Caracas ngày 4/1. Ảnh: AP
"Đường phố vắng lặng không một tiếng động, chỉ có tiếng chim hót", phóng viên Mary Mena của CNN hôm 4/1 tường thuật từ Caracas.
Thợ cơ khí kiêm chủ xưởng Jairo Chacin, 39 tuổi, cho biết anh đã ra ngoài để kiểm tra vì lo ngại nạn cướp phá, nhưng đường phố hoàn toàn yên ắng.
"Tôi muốn đổ đầy xăng nhưng các trạm dịch vụ đã đóng cửa, vì vậy tôi tranh thủ mua thực phẩm bởi chúng tôi không biết chuyện gì sắp tới", Chacin nói với hãng thông tấn Reuters.
"Tôi vừa dắt chó ra ngoài và thấy thành phố như bị bỏ hoang, mọi người đều đóng cửa ở trong nhà", Alejandra Palencia, 35 tuổi, nhà tâm lý học tại Maracay, nói. "Mọi người đều sợ hãi và hoang mang".
Những người mạo hiểm ra đường đều chỉ có một ưu tiên là tích trữ nhu yếu phẩm, thuốc men, đề phòng xảy ra đụng độ hoặc cướp phá. Không có dấu hiệu của việc mua sắm hoảng loạn, bởi người dân Venezuela vốn đã quen với việc tích trữ mỗi khi có khủng hoảng.
Người dân xếp hàng mua nhu yếu phẩm ở thủ đô Caracas, Venezuela, hôm 3/1. Ảnh: AFP
"Tôi muốn biết điều gì sẽ xảy ra tiếp theo", Nancy Pérez, 74 tuổi, đến từ thành phố Valencia, miền trung Venezuela, nói.
Sau khi cuộc đột kích diễn ra, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Mỹ sẽ "điều hành Venezuela" và sẽ triển khai quân tới nước này để bảo vệ các mỏ dầu. Một số người dân Venezuela bày tỏ không hài lòng trước viễn cảnh các quyết định liên quan đến quốc gia mình lại được đưa ra từ Nhà Trắng.
"Tôi không đồng ý với việc một tổng thống khác, bên ngoài Venezuela, lại nắm quyền kiểm soát người dân đất nước chúng tôi", Jenny Salazar từ Caracas nói.
Teo Tilin, người đang sống ở Miami, Mỹ, và vừa về Venezuela thăm mẹ, cũng vô cùng lo lắng về cách đất nước sẽ được quản lý trong tương lai.
"Tổng thống Trump sẽ điều hành như thế nào? Quyền kiểm soát đó sẽ ra sao? Những người thực thi là ai? Tôi không biết nữa", Tilin nói.
Ngoại trưởng Marco Rubio ngày 4/1 dường như tìm cách xoa dịu hoài nghi về khả năng Mỹ có thể thay đổi chế độ hoặc tổ chức bầu cử ở Venezuela, khi nói rằng Mỹ sẽ không can thiệp vào việc điều hành Venezuela, song tiếp tục thực thi lệnh phong tỏa dầu mỏ vốn áp dụng với các tàu chở dầu bị trừng phạt, và sẽ sử dụng điều này làm "đòn bẩy gây sức ép thúc đẩy các thay đổi chính sách tại Venezuela".
Phó tổng thống Delcy Rodriguez đêm 4/1 đã nhậm chức Tổng thống lâm thời để điều hành đất nước. Theo Hiến pháp Venezuela, bà Rodriguez có nhiệm vụ phải tổ chức bầu cử trong vòng 60 ngày để bầu ra lãnh đạo mới.
Wilman Gonzalez đứng tại nhà của mình ở thành phố Catia La Mar, nơi ông cho biết đã bị trúng đạn trong cuộc tập kích của Mỹ hôm 3/1. Ảnh: AP
"Tôi rất muốn biết quá trình chuyển tiếp sẽ diễn ra như thế nào. Kế hoạch là gì? Liệu bà Rodriguez có nắm quyền điều hành đất nước và tổ chức bầu cử không? Làm sao chúng tôi biết chắc được?", một cư dân khác ở Caracas đặt câu hỏi.
Dư luận Venezuela chia rẽ về thông tin lực lượng Mỹ bắt ông Maduro. Với nhà hoạt động nhân quyền 54 tuổi Edward Ocariz ở Caracas, đây có thể là khởi đầu cho một tiến trình mới của đất nước. "Tôi thấy hài lòng", Ocariz nói, nhưng thêm rằng còn rất nhiều việc phải làm.
Trong khi đó, truyền thông Venezuela đăng tải hình ảnh người ủng hộ chính quyền với những thông điệp thách thức gửi tới Tổng thống Trump. "Chúng tôi đã giành được chủ quyền và sẽ không để các ông, những người tự cho mình là cảnh sát thế giới, thay đổi điều đó", kênh Telesur hôm 3/1 dẫn lời một thanh niên Venezuela nói.
Jose Chalhoub, nhà phân tích rủi ro chính trị và năng lượng tại công ty tư vấn Jose Parejo & Associates ở Caracas, bày tỏ lo ngại về khả năng bất ổn xã hội gia tăng khiến cuộc sống người dân khó khăn hơn.
Những người ủng hộ ông Maduro lâu nay đã đổ lỗi cho Mỹ về những khó khăn kinh tế nước này phải đối mặt, đặc biệt là các lệnh trừng phạt mà Washington áp đặt lên ngành dầu mỏ Venezuela. Chalhoub tin rằng lời hứa của Tổng thống Trump về việc thúc đẩy sản lượng dầu mỏ Venezuela có thể giúp ích phần nào cho nền kinh tế quốc gia.
Song không phải ai cũng có chung suy nghĩ này. Alex Rajoy, người lái xe ôm tại Caracas, cho rằng Tổng thống Mỹ đang thực hiện một chiến dịch nhằm "chiếm đoạt" tài nguyên thiên nhiên của Venezuela.
Mặc dù tức giận, Rajoy cho biết sẽ không ra khỏi nhà trong những ngày tới vì lo sợ nguy cơ các cuộc tấn công tiếp theo có thể xảy ra.
Quang cảnh một con phố vắng lặng ở Caracas hôm 4/1. Ảnh: AFP
Jorge, sống gần Caracas, cho hay anh lo ngại những ngày tới sẽ không dễ dàng. "Giờ đây, khi họ đã đưa Tổng thống Maduro đi, điều gì sẽ xảy ra tiếp theo", anh nói. "Họ không đảm bảo cho chúng tôi bất cứ điều gì. Chúng tôi không biết điều gì sẽ chờ đợi mình trong vài ngày tới".
Castro đã coi việc ông Maduro bị Mỹ bắt là dấu mốc đáng nhớ trong ngày sinh nhật của mình. Nhưng cảm giác đó lập tức bị phủ bóng bởi bầu không khí tĩnh lặng khắp nơi, đè nặng lên mọi thứ. "Cảm giác như đang đứng giữa đồng không mông quạnh. Một sự tĩnh lặng đầy tang tóc bao trùm, không lời nào tả xiết", anh nói.
(Theo AFP, Reuters, AP, Al Jazeera)
