Trong thế giới của Thủy Hử, giữa những anh hùng hào kiệt trọng nghĩa khinh tài, vẫn có những nhân vật mà mỗi hành động hay lời nói đều như "đổ thêm dầu vào lửa". Nếu Tống Giang hay Sài Tiến là những bậc thầy thu phục nhân tâm thì nhân vật có chỉ số EQ thấp nhất, thường xuyên đẩy bản thân và huynh đệ vào thế khó, chính là Lý Quỳ (biệt danh Hắc Toàn Phong).
Thủy Hử của thi hào Thi Nại Am không chỉ là bài ca về lòng dũng cảm mà còn là sự lột tả trần trụi về tính cách con người. Trong đó, Lý Quỳ hiện lên như một đứa trẻ to xác trong hình hài một kẻ mãng phu lực điền hung dữ. EQ thấp của Lý Quỳ không đến từ tâm địa độc ác mà đến từ sự thiếu hụt trầm trọng khả năng nhận thức hoàn cảnh và kiểm soát xung động cá nhân.
Biểu hiện rõ nhất cho sự thiếu tinh tế của Lý Quỳ là khả năng "vạ miệng" và hành xử lỗ mãng mọi lúc mọi nơi. Trong những buổi yến tiệc hay bàn đại sự tại Lương Sơn, Lý Quỳ thường xuyên cắt ngang lời các thủ lĩnh bằng những câu nói thô thiển, làm mất mặt người khác mà không hề hay biết.
Ngay cả với người mà hắn tôn thờ nhất là Tống Giang, Lý Quỳ cũng không ít lần làm vị thủ lĩnh này phải muối mặt trước ba quân. Hắn không hiểu được khái niệm "thể diện" hay "phép tắc", dẫn đến việc lòng tốt của hắn đôi khi còn gây họa nhiều hơn là giúp ích.
Sự thiếu hụt EQ của Lý Quỳ còn nằm ở việc hắn hoàn toàn mất khả năng thấu cảm và phân biệt đúng sai trong cơn nóng giận. Khi xuống núi đón mẹ, vì sơ suất để hổ ăn thịt mẹ, Lý Quỳ đã lên cơn cuồng nộ và giết sạch cả gia đình hổ. Dù đây là hành động trả thù cho mẹ, nhưng nó cũng phản ánh bản năng nguyên thủy, thiếu sự tĩnh lặng cần thiết để xử lý nỗi đau.
Trong các trận đánh, Lý Quỳ thường xuyên sa đà vào việc sát hại cả những người dân vô tội, chỉ vì hắn không thể kiềm chế được sự hưng phấn của bản thân khi lâm trận. Sự "vô tri" này khiến hắn trở thành một vũ khí nguy hiểm nhưng cũng là gánh nặng về mặt đạo đức cho nghĩa quân Lương Sơn.
Nhìn từ góc độ hiện đại, Lý Quỳ là đại diện cho kiểu người "thẳng tính đến mức thô thiển" trong xã hội. Nhiều người thường nhầm lẫn sự thiếu tinh tế này với tính cách thật thà, nhưng thực tế, việc không biết quan sát thái độ của người khác và không kiểm soát được hành vi của mình là một điểm yếu chí tử.
Trong công sở hay cuộc sống, một người giỏi chuyên môn nhưng EQ thấp như Lý Quỳ rất dễ bị cô lập hoặc trở thành công cụ trong tay kẻ khác. Bởi suy cho cùng, sự chân thành nếu không đi kèm với sự thấu hiểu và chừng mực thì sẽ chỉ là một loại bạo lực tinh thần đối với những người xung quanh.
